Luật số 96/2025/QH15 của Quốc hội: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Các tổ chức tín dụng

Luật số 96/2025/QH15 của Quốc hội: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Các tổ chức tín dụng

Ngày 16/7/2025, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XV đã thông qua Luật số 96/2025/QH15 – Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Các tổ chức tín dụng.

Luật số 96/2025/QH15 được ban hành nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho hoạt động của các tổ chức tín dụng, tăng cường an toàn hệ thống ngân hàng, phòng ngừa rủi ro mất khả năng chi trả, đồng thời bảo đảm tính minh bạch và ổn định của thị trường tài chính – tiền tệ.

Nội dung chính của Luật bao gồm:

• Sửa đổi, bổ sung quy định về giới hạn cấp tín dụng tại Điều 128 và Điều 129, trong đó bổ sung quy định về giới hạn cấp tín dụng đối với người có liên quan nhằm hạn chế xung đột lợi ích và tăng cường kiểm soát nội bộ.
• Bổ sung Điều 145a quy định cụ thể về kiểm soát đặc biệt, bao gồm điều kiện, trình tự, thẩm quyền áp dụng biện pháp phục hồi, sáp nhập, hợp nhất, chuyển giao bắt buộc hoặc phá sản tổ chức tín dụng.
• Sửa đổi, bổ sung Điều 153 về phá sản tổ chức tín dụng, quy định rõ trình tự, thủ tục phá sản, trong đó Ngân hàng Nhà nước có trách nhiệm đề nghị Tòa án mở thủ tục phá sản đối với tổ chức tín dụng mất khả năng thanh toán sau khi áp dụng hết các biện pháp phục hồi.
• Bổ sung quy định về trách nhiệm, quyền hạn của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trong việc giám sát, cảnh báo sớm rủi ro hệ thống, bảo đảm an toàn cho toàn bộ hệ thống ngân hàng.
• Sửa đổi, bổ sung các quy định về quản trị ngân hàng, kiểm soát nội bộ và xử lý sở hữu chéo, nhằm nâng cao năng lực quản lý, minh bạch hoạt động và giảm thiểu rủi ro đạo đức trong hoạt động tín dụng.

Đối tượng áp dụng của Luật số 96/2025/QH15 bao gồm:

• Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được cấp phép hoạt động tại Việt Nam.
• Cơ quan quản lý nhà nước, đặc biệt là Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, với vai trò giám sát và thực thi quy định của Luật.
• Tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động thành lập, tổ chức, quản trị, điều hành, sáp nhập, hợp nhất, chuyển giao hoặc phá sản tổ chức tín dụng.

Luật số 96/2025/QH15 của Quốc hội: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Các tổ chức tín dụng

Một số điểm quan trọng cần lưu ý trong Luật số 96/2025/QH15 của Quốc hội: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Các tổ chức tín dụng

1.  Một số điểm mới nổi bật của Luật 96/2025/QH15

– Mở rộng phạm vi giám sát và tăng quyền của Ngân hàng Nhà nước (NHNN)

• NHNN được bổ sung quyền yêu cầu tổ chức tín dụng (TCTD) cung cấp báo cáo, thông tin về tình hình quản trị, đầu tư, công ty con, công ty liên kết, kể cả với các đơn vị có vốn góp gián tiếp.
• Cụ thể hóa cơ chế can thiệp sớm, kiểm soát đặc biệt, xử lý TCTD yếu kém, tương tự chuẩn Basel III về an toàn vốn và quản trị rủi ro.
• Quy định rõ quy trình thu hồi Giấy phép và thanh lý tài sản của TCTD hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài, đồng bộ với Thông tư 24/2025/TT-NHNN.

– Tăng cường giới hạn an toàn và kiểm soát rủi ro

• Bổ sung quy định về giới hạn cấp tín dụng, bao gồm các giới hạn đối với nhóm khách hàng liên quan, người có liên quan và công ty cùng tập đoàn.
• Siết chặt tỷ lệ nguồn vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn, yêu cầu TCTD phải duy trì tỷ lệ an toàn thanh khoản, và tuân thủ quy định về dự trữ bắt buộc, tỷ lệ đảm bảo vốn tối thiểu (CAR).
• Cập nhật cơ chế điều chỉnh tỷ lệ dự trữ bắt buộc (DTBB) theo Quyết định của Thống đốc NHNN (như Quyết định 2977/QĐ-NHNN).

– Quản lý chặt chẽ sở hữu chéo và đầu tư của TCTD

• Giới hạn tỷ lệ sở hữu cổ phần tối đa 5% tại một TCTD khác (trước đây là 10%).
• Cấm sở hữu chéo gián tiếp thông qua công ty con hoặc bên thứ ba, nhằm hạn chế thao túng lẫn nhau trong hệ thống ngân hàng.
• TCTD phải công khai danh sách cổ đông lớn, người có liên quan, đồng thời báo cáo NHNN định kỳ về biến động sở hữu.

– Bổ sung quy định về quản trị nội bộ, kiểm soát, kiểm toán độc lập

• Quy định chi tiết hơn về tiêu chuẩn, điều kiện của người quản lý, điều hành, thành viên HĐQT, Ban kiểm soát.
• Yêu cầu các TCTD thiết lập Ủy ban quản lý rủi ro độc lập, cơ chế kiểm soát nội bộ 3 tuyến phòng thủ.
• Mở rộng nghĩa vụ công bố thông tin, đảm bảo minh bạch hoạt động tín dụng và giao dịch nội bộ.

2. Cơ chế xử lý TCTD yếu kém – điểm nhấn cải cách lớn

Luật 96/2025/QH15 hoàn thiện khung pháp lý xử lý tổ chức tín dụng yếu kém, với ba giai đoạn chính: