Nắm chắc bí quyết tính thuế TNDN giúp tăng tính minh bạch & cải thiện dòng tiền

Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) – một trong những mảng quan trọng mà bất kỳ doanh nghiệp nào cũng cần chú ý trong quá trình hoạt động. Việc hiểu và tính toán chính xác thuế TNDN không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ đúng các quy định pháp luật, mà còn giúp tối ưu hóa chi phí, từ đó cải thiện lợi nhuận và nâng cao khả năng cạnh tranh. Trong bài viết dưới đây, hãy cùng TACA đi sâu vào bản chất thuế TNDN, các căn cứ xác định thu nhập chịu thuế, công thức tính thuế TNDN chính xác, và cung cấp bài tập thực hành để giúp bạn đọc áp dụng một cách hiệu quả nhất và cải thiện dòng tiền cho doanh nghiệp.

Thuế TNDN là một loại thuế trực thu, được xác định trực tiếp vào thu nhập chịu thuế của doanh nghiệp sau khi đã trừ đi các khoản chi phí hợp lý và hợp lệ. Điều này có nghĩa rằng không phải mọi khoản thu nhập của doanh nghiệp đều chịu thuế, mà chỉ những khoản thu nhập ròng sau khi đã trừ các khoản chi phí được pháp luật công nhận. Thuế TNDN ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận sau thuế – phần lợi nhuận thực tế mà doanh nghiệp có thể giữ lại sau khi đã hoàn thành nghĩa vụ thuế với nhà nước. Do đó, việc nắm rõ quy định và cơ chế tính thuế TNDN không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật mà còn có thể tối ưu hóa lợi nhuận, qua đó tăng cường hiệu quả kinh doanh.

Xác định những đối tượng bắt buộc phải đóng thuế TNDN

Theo quy định pháp luật hiện hành, thuế TNDN áp dụng đối với tất cả các tổ chức hoạt động kinh doanh có phát sinh thu nhập chịu thuế, bao gồm cả doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, việc xác định chính xác đối tượng chịu thuế cần phải dựa trên một số yếu tố quan trọng sau:

– Loại hình doanh nghiệp chịu thuế TNDN: Mọi loại hình doanh nghiệp, từ doanh nghiệp nhà nước, tư nhân, công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn đến hợp tác xã và các tổ chức kinh tế khác đều thuộc diện chịu thuế TNDN nếu có thu nhập chịu thuế phát sinh từ hoạt động sản xuất kinh doanh tại Việt Nam.

– Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI): Các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, bao gồm cả doanh nghiệp có cơ sở thường trú tại Việt Nam và doanh nghiệp không có cơ sở thường trú nhưng phát sinh thu nhập tại Việt Nam, cũng nằm trong diện chịu thuế TNDN. Theo đó, một doanh nghiệp được xem là có cơ sở thường trú tại Việt Nam khi họ có một cơ sở kinh doanh cố định, văn phòng đại diện, hoặc các hình thức khác mà qua đó doanh nghiệp tiến hành hoạt động kinh doanh ở Việt Nam. Điều này đặc biệt quan trọng khi xác định trách nhiệm nộp thuế của các tổ chức nước ngoài hoạt động trong các lĩnh vực như dịch vụ, xuất khẩu phần mềm, hoặc chuyển nhượng công nghệ tại thị trường Việt Nam.

– Các tổ chức phi lợi nhuận có thu nhập chịu thuế: Mặc dù các tổ chức phi lợi nhuận như trường học, bệnh viện, và các quỹ từ thiện thường không phải nộp thuế đối với các khoản thu nhập từ hoạt động xã hội, nhưng nếu các tổ chức này có phát sinh thu nhập từ hoạt động kinh doanh hoặc đầu tư (ví dụ như từ việc cho thuê tài sản, đầu tư tài chính), họ cũng sẽ phải nộp thuế TNDN đối với phần thu nhập đó.

Việc hiểu và phân loại rõ đối tượng chịu thuế không chỉ giúp doanh nghiệp nắm vững trách nhiệm tài chính của mình mà còn tránh được những rủi ro pháp lý liên quan đến việc kê khai thiếu hoặc nộp thiếu thuế. Đối với các doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài hoặc hoạt động trong các lĩnh vực đặc thù, việc đánh giá chính xác cơ sở thường trú và quy định thuế suất là điều bắt buộc để đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật thuế Việt Nam. 

Nắm chắc những căn cứ để tính thuế TNDN

Việc tính toán chính xác thuế TNDN đòi hỏi sự hiểu biết rõ ràng và các căn cứ pháp lý và quy định liên quan. Để xác định đúng thuế TNDN phải nộp, kế toán và doanh nghiệp cần chú ý đến 7 yếu tố cốt lõi: kỳ tính thuế TNDN, doanh thu tính thuế; chi phí được trừ; thuế suất; các khoản lỗ kết chuyển; các khoản thu nhập miễn thuế; Khấu hao tài sản cố định.

Kỳ tính thuế TNDN

Căn cứ theo khoản 2, điều 3, Văn bản hợp nhất 66/2019/VBHN-BTC, kỳ tính thuế được xác định theo năm dương lịch. Trường hợp doanh nghiệp áp dụng năm tài chính khác với năm dương lịch thì kỳ tính thuế xác định theo năm tài chính áp dụng. Kỳ tính thuế đầu tiên đối với doanh nghiệp mới thành lập và kỳ tính thuế cuối cùng đối với doanh nghiệp chuyển đổi loại hình doanh nghiệp, chuyển đổi hình thức sở hữu, sáp nhập, chia, tách, giải thể, phá sản được xác định phù hợp với kỳ kế toán theo quy định của pháp luật về kế toán. Ví dụ: Doanh nghiệp tư nhân A có năm tài chính bắt đầu từ ngày 01/4 và kết thúc vào ngày 31/3 năm sau. Doanh nghiệp này chọn áp dụng năm tài chính thì kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2023 được xác định là từ ngày 01/4/2023 đến hết ngày 31/3/2024.

>> Xem thêm: Xác định chính xác kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp để tối ưu hóa hiệu quả quản lý tài chính

Doanh thu tính thuế

Doanh thu tính thuế là toàn bộ số tiền mà doanh nghiệp thu được từ các hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ, và các khoản thu nhập khác liên quan đến hoạt động kinh doanh. Điều này bao gồm cả doanh thu từ việc bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, hoạt động tài chính, lãi suất từ đầu tư. 

– Đối với doanh nghiệp nộp thuế giá trị gia tăng theo phương pháp khấu trừ thuế là doanh thu chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng.

– Đối với doanh nghiệp nộp thuế giá trị gia tăng theo phương pháp trực tiếp thuế là doanh thu đã bao gồm thuế giá trị gia tăng. 

– Đối với doanh nghiệp có hoạt động kinh doanh dịch vụ mà khách hàng trả tiền trước cho nhiều năm, doanh thu sẽ được phân bổ cho số năm trả tiền trước hoặc được xác định theo doanh thu trả tiền một lần. Trong đó, doanh nghiệp đang trong thời gian hưởng ưu đãi thuế việc xác định số thuế được ưu đãi phải căn cứ vào tổng số thuế TNDN phải nộp của số năm thu tiền trước chia cho số năm thu tiền trước.

Chi phí được trừ

Chi phí được trừ là những khoản chi phí được khấu trừ khỏi doanh thu trước khi tính thuế TNDN, với các điều kiện các khoản chi phí này là hợp lý theo quy định của pháp luật. Về cơ bản, chi phí được trừ sẽ được ghi nhận dựa trên 4 nguyên tắc như sau:

>> Xem thêm: Am tường các chi phí được trừ khi tính thuế TNDN nhằm đảm bảo chi phí hợp lý hợp lệ

Tuy nhiên, trên thực tế không phải khoản chi phí nào cũng được tính là chi phí được trừ (chi phí hợp lý). Một số chi phí không hợp lý (ví dụ: chi phí phạt vi phạm, chi tiêu cá nhân của chủ doanh nghiệp…) sẽ bị loại bỏ khi tính toán thuế. Đó là những “chi phí không được trừ”. Chi tiết tại: Am tường mọi chi phí không được trừ để tránh bị loại chi phí khi thanh kiểm tra quyết toán thuế

Thuế suất

Căn cứ điều 11, thông tư số 78/201/ TT – BTC quy định mức thuế suất TNDN như sau: 

– Kể từ ngày 01/01/2014, thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp là 22%, trừ trường hợp quy định tại khoản 2, khoản 3 Điều này và các trường hợp được áp dụng thuế suất ưu đãi.

Ví dụ: Doanh nghiệp áp dụng năm tài chính từ ngày 01/04/2013 đến ngày 31/03/2014. Trường hợp doanh nghiệp đang áp dụng thuế suất phổ thông, không được hưởng thuế suất ưu đãi thì khi quyết toán thuế TNDN, doanh nghiệp tính và phân bổ số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp như sau:

Kể từ ngày 01/01/2016, trường hợp thuộc diện áp dụng thuế suất 22% chuyển sang áp dụng thuế suất 20%.

– Doanh nghiệp được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam (kể cả hợp tác xã, đơn vị sự nghiệp) hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ có tổng doanh thu năm không quá 20 tỷ đồng được áp dụng thuế suất 20%.

Tổng doanh thu năm làm căn cứ xác định doanh nghiệp thuộc đối tượng được áp dụng thuế suất 20% quy định tại khoản này là tổng doanh thu bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ của năm trước liền kề được xác định căn cứ vào chỉ tiêu mã số [01] và chỉ tiêu mã số [08] trên Phụ lục kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của kỳ tính thuế năm trước liền kề theo Mẫu số 03-1A/TNDN kèm theo tờ khai quyết toán thuế TNDN số 03/TNDN ban hành kèm theo Thông tư số 156/2013/TT-BTC ngày 6/11/2013 của Bộ Tài chính về quản lý thuế.

Đối với doanh nghiệp có năm trước liền kề không đủ 12 tháng, tổng doanh thu năm làm căn cứ xác định doanh nghiệp thuộc đối tượng được áp dụng thuế suất 20% quy định tại khoản này là tổng doanh thu bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ của năm trước liền kề được xác định căn cứ vào chỉ tiêu mã số [01] và chỉ tiêu mã số [08] trên Phụ lục kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của kỳ tính thuế năm trước liền kề theo Mẫu số 03-1A/TNDN kèm theo tờ khai quyết toán thuế TNDN số 03/TNDN chia cho số tháng thực tế hoạt động sản xuất kinh doanh trong năm, nếu doanh thu bình quân của các tháng trong năm không vượt quá 1,67 tỷ đồng thì năm sau doanh nghiệp được áp dụng thuế suất thuế TNDN 20%. Ngoài ra, trường hợp doanh nghiệp mới thành lập trong năm không đủ 12 tháng thì trong năm đó doanh nghiệp thực hiện kê khai tạm tính quý theo thuế suất 22% (trừ trường hợp thuộc diện được hưởng ưu đãi về thuế). Kết thúc năm tài chính nếu doanh thu bình quân của các tháng trong năm không vượt quá 1,67 tỷ đồng thì doanh nghiệp quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp của năm tài chính theo thuế suất 20% (trừ các khoản thu nhập quy định tại Khoản 3 Điều 18 Thông tư này). Doanh thu được xác định căn cứ vào chỉ tiêu tổng doanh thu bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp chỉ tiêu mã số [01] và chỉ tiêu mã số [08] trên Phụ lục kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh theo Mẫu số 03-1A/TNDN kèm theo tờ khai quyết toán thuế TNDN số 03/TNDN ban hành kèm theo Thông tư số 156/2013/TT-BTC ngày 6/11/2013 của Bộ Tài chính về quản lý thuế. Doanh thu bình quân của các tháng trong năm đầu tiên không vượt quá 1,67 tỷ đồng thì năm tiếp theo doanh nghiệp được áp dụng thuế suất thuế TNDN 20%.

Các khoản lỗ kết chuyển

Lỗ kết chuyển là khoản lỗ mà doanh nghiệp phát sinh trong một kỳ tính thuế, nhưng không phải chịu hết trong kỳ đó mà được kết chuyển sang các kỳ tính thuế tiếp theo để bù trừ vào thu nhập chịu thuế của các năm sau.

Điều này có nghĩa là nếu doanh nghiệp bị lỗ trong một năm tài chính, doanh nghiệp có quyền kết chuyển khoản lỗ đó sang các năm tiếp theo để giảm thu nhập chịu thuế (tức là khoản thu nhập mà doanh nghiệp sẽ phải tính thuế) của các năm đó, giúp giảm gánh nặng thuế trong các năm kinh doanh tiếp theo. Dưới đây là 3 nguyên tắc kết chuyển lỗ cho doanh nghiệp:

Ví dụ: Năm 2023, doanh nghiệp A phát sinh khoản lỗ là 1 tỷ đồng. Trong năm 2024, doanh nghiệp A có thu nhập chịu thuế là 500 triệu đồng. Do doanh nghiệp có khoản lỗ năm trước, họ có thể sử dụng khoản lỗ 1 tỷ này để bù trừ vào thu nhập của năm 2024. Sau khi bù trừ, doanh nghiệp sẽ không phải nộp thuế TNDN cho năm 2024, và vẫn còn lại 500 triệu đồng lỗ có thể tiếp tục kết chuyển sang các năm tiếp theo, cho đến khi hết hoặc sau 5 năm (tính từ 2023).

Các khoản thu nhập miễn thuế TNDN

Theo quy định hiện hành, có một số trường hợp nhất định mà doanh nghiệp có thể được miễn thuế TNDN, với điều kiện phải đáp ứng các tiêu chí cụ thể liên quan đến ngành nghề kinh doanh, lĩnh vực hoạt động, và địa bàn hoạt động. Điều này không chỉ khuyến khích sự phát triển kinh tế tại các vùng khó khăn mà còn thúc đẩy các ngành nghề ưu tiên trong chiến lược phát triển quốc gia.

– Thu nhập từ trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng, chế biến nông sản, thủy sản,…

– Thu nhập từ việc thực hiện dịch vụ kỹ thuật trực tiếp phục vụ nông nghiệp gồm: thu nhập từ dịch vụ tưới

– Thu nhập từ việc thực hiện hợp đồng nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ

– Thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ của doanh nghiệp có số lao động.

– Thu nhập từ hoạt động dạy nghề dành riêng cho người dân tộc thiểu số, người khuyết tật…

– Thu nhập được chia từ hoạt động góp vốn, mua cổ phần, liên doanh, liên kết kinh tế…

Khấu hao tài sản cố định

Chi phí khấu hao được tính vào chi phí được trừ đối với các tài sản cố định phục vụ người lao động tại doanh nghiệp, bao gồm: tài sản cố định phục vụ cho công việc của người lao động (như nhà nghỉ giữa ca, nhà ăn, phòng thay đồ, nhà vệ sinh, bể chứa nước sạch, nhà để xe, phòng hoặc trạm y tế, xe đưa đón, cơ sở đào tạo nghề, nhà ở do doanh nghiệp đầu tư xây dựng). Ngoài ra, các trang thiết bị, nội thất lắp đặt cùng với các tài sản cố định này cũng được tính khấu hao. Đặc biệt, bổ sung các tài sản cố định phục vụ cho hoạt động giáo dục nghề nghiệp (như thư viện, nhà trẻ, khu thể thao cho người lao động) cũng được tính vào chi phí được trừ. Như vậy, trong quá trình tính toán thuế TNDN, doanh nghiệp và kế toán viên cần lưu ý các khoản khấu trừ hợp lệ, bao gồm khấu hao tài sản cố định phục vụ cho người lao động, để đảm bảo tính chính xác, hợp pháp và tối ưu hóa chi phí thuế cho doanh nghiệp.

Hướng dẫn tính thuế TNDN hiện hành chuẩn chỉnh

Công thức tính thuế TNDN đúng chuẩn 

Hướng dẫn tính thuế TNDN trong trường hợp cụ thể

Câu 4 (Đề thi CPA/ 2022): Công ty TNHH sản xuất và phân phối thức ăn gia súc An Phát thành lập và hoạt động tại Khu công nghiệp và chế xuất Hà Nội từ 01/01/2021. Trong năm tài chính 2022, Công ty đã hoạt động và ghi nhận các số liệu như sau:

1. Doanh thu bán hàng chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng trong năm đạt 15 tỷ đồng
2. Chi phí

– Giá vốn hàng bán phát sinh trong năm là 10 tỷ đồng.

– Ngày 01/1/2022 công ty đã thực hiện xây dựng 1 bếp và nhà ăn dành cho nhân viên. Trị giá tài sản xây dựng là 5 tỷ đồng và thời gian khấu hao tài sản là 5 năm.

Ngoài ra ngày 01/7/2022 công ty cũng tiến hành mua 1 ô tô 4 chỗ trị giá 2 tỷ đồng (chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng) với thời gian sử dụng ước tính là 8 năm.

– Chi tiền lương cho người lao động 1 tỷ đồng theo quy định của pháp luật về thuế TNDN

– Hưởng ứng phong trào thúc đẩy giáo dục của doanh nghiệp Thu Hương trên địa bàn thành phố Hà Nội kêu gọi, công ty đã chi 100 triệu đồng hỗ trợ quỹ giáo dục tư nhân của doanh nghiệp Thu Hương.

– Chi tiền phạt hợp đồng kinh tế 50 triệu đồng

– Trong năm do ảnh hưởng của dịch Covid -19, một số công nhân phải chuyển chỗ ở nên công ty đã tiến hành hỗ trợ khó khăn cho người lao động 80 triệu đồng.

Yêu cầu:

Anh (chị) hãy tính số thuế TNDN phải nộp năm 2022 của công ty TNHH sản xuất và phân phối thức ăn gia súc An Phát, biết rằng:

– Thuế suất thuế TNDN áp dụng đối với công ty trong năm 2022 là 20%.

– Trong tháng 10/2022 công ty có thu nhập sau thuế ở nước ngoài là 400 triệu đồng, khoản thu nhập này đã nộp thuế ở nước ngoài với thuế suất là 15%.

Bài làm

1. Xác định các khoản chi phí công ty An Phát 

– Giá vốn hàng bán phát sinh trong năm (10 tỷ đồng); 

– Đối với bếp và nhà ăn dành cho nhân viên, giá trị tài sản là 5 tỷ đồng, khấu hao trong 5 năm. Theo quy định tại văn bản về thuế TNDN, với các tài sản cố định phục vụ cho người lao động làm việc cho doanh nghiệp (nhà nghỉ giữa ca, nhà ăn giữa ca, các thiết bị nội thất,…) đủ điều kiện là tài sản cố định lắp đặt trong các công trình nêu trên thì sẽ được chiết khấu hao tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế. Vì vậy, mặc dù bếp và nhà ăn không sử dụng cho hoạt động kinh doanh nhưng phần chi phí khấu hao tài sản này vẫn được trừ khi tính thuế TNDN.>> Khấu hao bếp và nhà ăn trong năm 2022:

  

– Đối với ô tô 4 chỗ trị giá 2 tỷ đồng (chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng): Theo quy định, với công ty TNHH An Phát phần trích khấu hao xe dưới 9 chỗ ngồi với phần vượt quá 1,6 tỷ đồng /xe sẽ không được trừ khi tính thuế TNDN. Trong trường hợp này, ô tô là loại 4 chỗ và trị giá 2 tỷ đồng, do vậy, phần khấu hao tương ứng với 400 triệu vượt mức sẽ không được khấu trừ. >> Khấu hao xe ô tô trong năm 2022:

– Chi tiền lương cho người lao động 1 tỷ đồng theo quy định của pháp luật về thuế TNDN;

– Khoản chi 100 triệu đồng cho quỹ giáo dục tư nhân: Theo quy định, khoản tài trợ cho giáo dục coi là chi phí được trừ chỉ khi thỏa mãn 2 điều kiện: Tài trợ đúng đối tượng quy định và có hồ sơ xác định khoản tài trợ theo quy định cụ thể. Ngoài ra, tài trợ cho giáo dục bao gồm các khoản: tài trợ cho các trường học công lập dân lập, tư thục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân theo quy định (khoản tài trợ này không phải là để góp vốn mua cổ phần trong các trường học); tài trợ học bổng cho học sinh sinh viên thuộc các cơ sở GDPT, cơ sở GDNN và cơ sở GDĐH được quy định; tài trợ cho các cuộc thi về các môn học được giảng dạy tại trong trường học (Đối tượng tham dự thi là người học); tài trợ để thành lập các quỹ khuyến học giáo dục theo quy định của pháp luật về GD&ĐT.>> Như vậy, khoản tài trợ ở đây là Quỹ giáo dục tư nhân của doanh nghiệp không thuộc bất kỳ trường hợp nào nêu trên, do vậy khoản chi này dù có hồ sơ hợp lệ hay không thì cũng không được khấu trừ;

– Đối với khoản chi phạt hợp đồng kinh tế 50 triệu đồng. Theo quy định, các khoản chi phạt vi phạm đồng kinh tế sẽ được bù trừ với khoản thu tương ứng và tính vào thu nhập khác của doanh nghiệp. Trường hợp trong năm doanh nghiệp không phát sinh thu nhập khác thì sẽ được giảm trừ vào thu nhập hoạt động sản xuất kinh doanh. >> Đối với trường hợp công ty An Phát, doanh nghiệp không thu tiền phạt, chỉ có khoản chi phạt hợp đồng và không có khoản thu nhập khác. Do vậy khoản 50 triệu đồng sẽ được trừ vào thu nhập từ hoạt động kinh doanh chịu thuế. 

– Khoản hỗ trợ khó khăn cho người lao động do covid 80 triệu. Đây là khoản chi có tính chất phúc lợi trực tiếp cho người lao động. Tổng số chi có tính chất phúc lợi nêu trên thì không quá 1 tháng lương bình quân thực tế (thực hiện trong năm tính thuế của doanh nghiệp). Một tháng lương bình quân thực tế thực hiện trong năm tính thuế của doanh nghiệp được xác định bằng quỹ tiền lương thực hiện trong năm và chia cho 12 tháng. Quỹ tiền lương thực hiện là tổng số tiền lương thực tế đã chi trả của năm quyết toán đến thời hạn cuối cùng của hồ sơ quyết toán theo quy định.  >> Như vậy, tiền lương bình quân trong năm bằng: 

>> Mức chi phúc lợi 80 triệu sẽ được khấu trừ toàn bộ

Như vậy, ta có bảng tổng hợp chi phí được trừ như sau:

2. Doanh thu bán hàng chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng trong năm đạt 15 tỷ đồng. Trong khi tổng chi phí được trừ là 12 tỷ 230 triệu đồng. Như vậy, thu nhập chịu thuế của công ty TNHH An Phát là:

3. Thuế TNDN của công ty TNHH An Phát cho hoạt động ở Việt Nam là:

 

4. Trong tháng 10/2022 công ty có thu nhập sau thuế ở nước ngoài là 400 triệu đồng, khoản thu nhập này đã nộp thuế ở nước ngoài với thuế suất là 15%. Theo quy định, trường hợp khoản thu nhập từ dự án đầu tư tại nước ngoài mà đã chịu thuế TNDN nước ngoài thì khi tính ra thuế TNDN phải nộp tại Việt Nam doanh nghiệp sẽ được trừ số thuế đã nộp ở nước ngoài nhưng số thuế được trừ không vượt quá số thuế thu nhập theo quy định của luật Việt Nam .>> Trong trường hợp của công ty An Phát:

Như vậy, số thuế TNDN được khấu trừ vào nghĩa vụ thuế ở Việt Nam sẽ là 71 triệu. Hay:

>>Xem thêm: Đề thi CPA các năm trong kỳ thi chứng chỉ hành nghề kế toán

Nắm chắc các lưu ý sau để phòng ngừa rủi ro trong quá trình tính thuế TNDN

Thời hạn nộp thuế TNDN

Căn cứ khoản 1, điều 55, Luật quản lý thuế 2019; khoản 1 điều 1, Nghị định số 91/2022/NĐ-CP, thời hạn nộp thuế đối với người nộp thuế tự tính thuế chậm nhất là ngày cuối cùng của thời hạn nộp hồ sơ khai thuế. Trường hợp khai bổ sung hồ sơ khai thuế, thời hạn nộp thuế là thời hạn nộp hồ sơ khai thuế của kỳ tính thuế có sai sót. Đối với thuế TNDN thì tạm nộp theo quý, thời hạn nộp thuế chậm nhất là ngày 30 của tháng đầu quý sau. Trường hợp ngày cuối cùng của thời hạn nộp hồ sơ khai thuế, thời hạn nộp thuế, thời hạn cơ quan quản lý thuế giải quyết hồ sơ, thời hạn hiệu lực của quyết định cưỡng chế trùng với ngày nghỉ theo quy định thì ngày cuối cùng của thời hạn được tính là ngày làm việc liền kề sau ngày nghỉ đó. Giả sử, một doanh nghiệp phải nộp hồ sơ khai thuế thu nhập doanh nghiệp quý III vào ngày 30/10/2024. Tuy nhiên, ngày 30/10 lại rơi vào thứ 7, tức là ngày nghỉ cuối tuần. Theo quy định, vì ngày cuối cùng nộp hồ sơ trùng với ngày nghỉ, thời hạn nộp sẽ được tính vào ngày làm việc liền kề sau ngày nghỉ, tức là thứ 2, ngày 01/11/2024. Doanh nghiệp sẽ phải nộp hồ sơ khai thuế vào ngày này mà không bị coi là nộp chậm.

Mức phạt khi nộp chậm thuế TNDN

Mức phạt nộp chậm thuế TNDN được quy định rõ ràng trong các văn bản pháp luật về quản lý thuế tại Việt Nam. Theo đó, doanh nghiệp chậm nộp thuế sẽ bị tính tiền phạt theo mức 0,03% mỗi ngày trên số tiền thuế chậm nộp. Thời gian tính tiền chậm nộp được tính liên tục kể từ ngày tiếp theo ngày phát sinh tiền chậm nộp đến ngày liền kề trước ngày số tiền nợ thuế, tiền thu hồi hoàn thuế, tiền thuế tăng thêm, tiền thuế ấn định, tiền thuế chậm chuyển đã nộp vào ngân sách nhà nước. Công thức tính tiền phạt như sau:

Ví dụ, nếu doanh nghiệp nợ 100 triệu đồng thuế TNDN và nộp chậm 15 ngày, thì số tiền phạt sẽ là: 100 triệu đồng x 0,03% x 15 = 450.000 đồng. Mức phạt này áp dụng liên tục cho toàn bộ số ngày nộp chậm, vì vậy doanh nghiệp cần chú ý tuân thủ thời hạn nộp thuế để tránh các chi phí phát sinh không cần thiết. Trong một số trường hợp bất khả kháng, doanh nghiệp có thể xin gia hạn nộp thuế, nhưng cần có sự chấp thuận từ cơ quan thuế.

Cách xử lý khi có tranh chấp về tính toán thuế TNDN với cơ quan thuế

Bước 1: Xem xét kỹ lưỡng căn cứ pháp lý và lập luận của cơ quan thuế. Trước hết, doanh nghiệp cần kiểm tra kỹ các quy định pháp luật có liên quan trong Luật Quản lý thuế 2019, Luật Thuế TNDN 2008 (sửa đổi, bổ sung), và các văn bản hướng dẫn như Nghị định 126/2020/NĐ-CP hoặc Thông tư 80/2021/TT-BTC. Việc xác định rõ ràng các quy định này sẽ giúp doanh nghiệp hiểu rõ các cơ sở pháp lý mà cơ quan thuế dựa vào để đưa ra quyết định. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần phân tích kỹ lập luận của cơ quan thuế. Cơ quan thuế thường đưa ra quyết định tính toán dựa trên các quy định về thuế suất, doanh thu, chi phí được trừ và không được trừ, chính sách ưu đãi thuế,… Do đó, doanh nghiệp cần đối chiếu cẩn thận với các chứng từ, hồ sơ khai thuế của mình để kiểm tra tính hợp lý.

Bước 2: Tiếp theo, doanh nghiệp phải chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, chứng từ và bằng chứng để bảo vệ quan điểm của mình. Điều này bao gồm việc cung cấp các hóa đơn, chứng từ hợp pháp để chứng minh cho các khoản chi phí và doanh thu đã kê khai. Đặc biệt, doanh nghiệp cần kiểm tra kỹ lưỡng các khoản chi phí được trừ và không được trừ theo các quy định hiện hành. Trong trường hợp doanh nghiệp được hưởng các ưu đãi thuế TNDN, việc chứng minh điều kiện hưởng ưu đãi cũng cần dựa trên các tài liệu pháp lý liên quan.

Bước 3: Đối thoại với cơ quan thuế là bước quan trọng trong quá trình giải quyết tranh chấp. Doanh nghiệp cần gặp gỡ, trao đổi trực tiếp để làm rõ các vấn đề và lập luận cụ thể, rõ ràng dựa trên căn cứ pháp lý và bằng chứng. Việc yêu cầu cơ quan thuế giải thích rõ ràng về những khác biệt trong cách tính thuế sẽ giúp hai bên hiểu rõ hơn và tìm kiếm hướng giải quyết hợp lý.

Bước 4: Trong trường hợp không đạt được thỏa thuận, doanh nghiệp có thể sử dụng quyền khiếu nại theo Điều 75 của Luật Quản lý thuế 2019. Doanh nghiệp có thể nộp đơn khiếu nại lên cơ quan thuế đã ra quyết định xử phạt và nếu không đồng ý với kết quả giải quyết, doanh nghiệp có quyền khiếu nại lên cơ quan cấp trên hoặc khởi kiện ra tòa án theo Luật Khiếu nại 2011 và Luật Tố tụng hành chính.

Cuối cùng, doanh nghiệp cần luôn tuân thủ pháp luật, đồng thời bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình. Mục tiêu là đảm bảo rằng doanh nghiệp không bị chịu những khoản thuế không hợp lý do sự nhầm lẫn trong tính toán hoặc hiểu sai các quy định. Điều này đòi hỏi sự cẩn thận trong từng bước giải quyết tranh chấp và sự hợp tác chặt chẽ giữa doanh nghiệp và cơ quan thuế.

Tóm lại, việc nắm rõ cách tính thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp quản lý tài chính hiệu quả và tối ưu hóa lợi nhuận. Hiểu rõ các quy định và công thức tính thuế không chỉ đảm bảo doanh nghiệp tuân thủ đúng pháp luật, mà còn giúp tránh những sai sót trong quá trình kê khai thuế, giảm thiểu rủi ro bị truy thu thuế hoặc phạt vi phạm. Khi nắm vững cách tính thuế TNDN, doanh nghiệp có thể chủ động lập kế hoạch tài chính dài hạn, kiểm soát chi phí và sử dụng nguồn vốn một cách hiệu quả, từ đó tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững.

Hy vọng rằng thông tin trong bài viết từ TACA sẽ mang lại giá trị cho bạn. Nếu bạn muốn nắm vững cách xử lý các tình huống thuế TNCN phức tạp, nâng cao kiến thức chuyên môn và nhanh nhạy trong việc giải quyết các trường hợp thực tế. TACA gửi đến bạn Khóa học CHUYÊN GIA TƯ VẤN THUẾ dưới đây:

Khóa học Chuyên gia tư vấn thuế

Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu phức tạp ngày nay, các công ty tư vấn hàng đầu, các tập đoàn lớn đang rất cần chân dung những chuyên gia thuế mới – không chỉ sở hữu kiến thức chuyên môn sâu, tư duy sắc bén, nhanh nhạy trong xử lý tình huống mà còn không ngừng nâng cao “nội lực” nhằm củng cố kiến thức chuẩn, làm đúng, lường trước và dự phòng rủi ro về thuế.

Hiểu rõ điều đó, TACA gửi tặng bạn đọc 6 MODULE CHUYÊN GIA TƯ VẤN THUẾ CẤP CAO được đúc kết từ hơn 20 năm kinh nghiệm thực chiến từ đội ngũ Chuyên gia giảng dạy đến từ các hãng kiểm toán số 1 thế giới như Deloitte, KPMG, EY, PWC giúp bạn trang bị đầy đủ các kiến thức, kỹ năng cần thiết giúp bạn rút ngắn lộ trình trở thành chuyên gia tư vấn thuế nhanh chóng thông qua:

• Khóa học Thanh kiểm tra quyết toán thuế & hoàn thuế
• Khóa học Báo cáo tài chính & thuế chuyên sâu
• Khóa học rủi ro thuế và phân tích thuế chuyên sâu theo ngành
• Khóa học Chuyển giá – Thanh kiểm tra giao dịch liên kết và quan hệ liên kết
• Khóa học tối ưu & lập kế hoạch thuế đến từ chuyên gia Big4

Đặc biệt khi tham gia đủ COMBO 6 MODULE CHUYÊN GIA TƯ VẤN THUẾ bạn sẽ được MIỄN PHÍ Khóa học Ôn thi Chứng chỉ Đại lý thuế – Môn Thuế và GIẢM NGAY 40% HỌC PHÍ TOÀN PHẦN.

Taca In-Depth Tax,