
Bài tập đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ và rủi ro kiểm soát xuất hiện trong đề thi CPA môn kiểm soát
Bài tập đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ và rủi ro kiểm soát được coi là dạng bài tập khó xuất hiện trong đề thi môn kiểm toán CPA. Dạng bài tập này xuất hiện trong đề thi các năm 2019, 2020, 2022, 2023. Việc xuất hiện liên tiếp trong đề thi các năm chứng tỏ đây là một trong những dạng bài tập quan trọng thí sinh cần ôn tập kỹ nếu muốn vượt qua kỳ thi CPA.
Bài tập đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ và rủi ro kiểm soát yêu cầu thí sinh cần nắm chắc các nội dung kiến thức cơ bản về hệ thống này:
Nhằm cung cấp các kiến thức được hệ thống một cách khoa học cùng lượng cần thức cần thiết cho các thí sinh, TACA gửi bạn trọn bộ bài tập đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ và rủi ro kiểm soát cùng các công thức liên quan để giúp bạn dễ dàng vượt qua kỳ thi CPA sắp tới.
Đăng ký nhận ngay LỊCH THI CPA 2026 sớm nhất
Trong kỳ thi CPA Việt Nam, các bài tập về Đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ (HTKSNB) & Rủi ro kiểm soát (CR) thường chiếm khoảng 2 điểm và đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ giữa lý thuyết chuẩn mực và tư duy xét đoán tình huống thực tế. Theo đó, trọng tâm kiến thức gồm:
>> Xem thêm:
Để tránh mất điểm oan, thí sinh dư thi cần đặc biệt lưu tâm những điểm sau:
>>Xem thêm: Ôn thi CPA môn Kiểm toán: Bí quyết đạt điểm cao
Đối với bài tập môn kiểm toán nói chung và bài tập đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ và rủi ro kiểm soát của doanh nghiệp nói riêng, thí sinh cần nắm chắc các kiến thức trọng tâm sau:
– Hiểu rõ quy trình và phương pháp kiểm toán: Bao gồm các bước lập kế hoạch kiểm toán, thu thập chứng cứ kiểm toán, phân tích các rủi ro tài chính và nghiệp vụ của doanh nghiệp để đảm bảo tính minh bạch và hợp pháp trong báo cáo tài chính.
– Kỹ năng đánh giá và quản lý rủi ro trong dự án: Thí sinh cần biết cách xác định, phân loại và đánh giá mức độ rủi ro của từng yếu tố trong dự án, từ đó lập các chiến lược phòng ngừa và giảm thiểu rủi ro hiệu quả, đảm bảo mục tiêu dự án đạt được.
Cụ thể các kiến thức xuất hiện trong bài tập đánh giá rủi ro kiểm soát nội bộ và rủi ro kiểm soát như sau:
Để thực hiện bài tập đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ và rủi ro kiểm soát trong môn kiểm toán CPA một cách hiệu quả, thí sinh cần nắm vững các kiến thức chuyên sâu và các phương pháp áp dụng trong thực tế. Dưới đây là một phân tích chi tiết về các bước cần thiết và các yếu tố quan trọng trong việc đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ và rủi ro kiểm soát.
– Hiểu bản chất và mục tiêu của HTKSNB trong bài tập đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ và rủi ro kiểm soát: Bản chất của HTKSNB: Đây là quá trình do ban lãnh đạo và nhân viên xây dựng nhằm đạt được mục tiêu hoạt động hiệu quả, đảm bảo tính trung thực của báo cáo tài chính, tuân thủ pháp luật và quy định hiện hành (COSO Framework).
Mục tiêu chính bao gồm:
>> Xem thêm:

– Thành phần chính của HTKSNB theo COSO: HTKSNB được xây dựng trên 5 thành phần cơ bản:
>> Xem thêm:

– Quy trình đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ trong dạng bài tập đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ và rủi ro kiểm soát: Thí sinh cần nắm rõ các bước sau:
>> Xem thêm:

– Các kỹ thuật cần áp dụng trong bài tập đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ và rủi ro kiểm soát
– Ví dụ minh họa cho dạng bài tập đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ và rủi ro kiểm soát
>> Xem thêm:
– Phương pháp làm bài tập đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ và rủi ro kiểm soát
Hiểu rõ các thành phần, quy trình, và kỹ thuật thực hiện không chỉ giúp thí sinh đạt điểm cao trong bài kiểm tra mà còn giúp họ áp dụng kiến thức này trong thực tiễn kiểm toán và các bài tập đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ và rủi ro kiểm soát
>> Có thể bạn quan tâm:
Để làm bài tập đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ và rủi ro kiểm soát trong môn kiểm toán CPA, thí sinh cần lưu ý một số yếu tố quan trọng để đảm bảo bài làm không chỉ đúng yêu cầu mà còn có tính thực tiễn và hiệu quả cao. Cụ thể:
>> Xem thêm:
>> Xem thêm: Ôn thi CPA môn Kiểm toán: Bí quyết đạt điểm cao
Dưới đây là tổng hợp trọn bộ bài tập đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ và rủi ro kiểm soát trong môn thi kiểm toán kỳ thi CPA:
Bài tập 1: Thủ tục kiểm soát: Dưới đây là danh sách các thủ tục kiểm soát được thiết kế trong quy trình bán hàng của công ty TNHH thương mại Rồng Vàng:
Yêu cầu: Hãy cho biết:
>> Xem thêm:
Bài tập 2: Đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ và thủ tục kiểm toán
Kiểm toán viên Hân được giao phụ trách kiểm toán khoản mục tài sản cố định cho công ty Bình An, một công ty niêm yết chuyên sản xuất và kinh doanh mặt hàng nước giải khát.
Khi tìm hiểu kiểm soát nội bộ về mua tài sản cổ định, Hân được biết Công ty không lập dự toán mua tài sản cố định. Theo chính sách chung được ban hành, các cá nhân hoặc phòng ban cổ nhu cầu mua tài sản phải làm đơn đề nghị mua tài sản gửi cho
Giám đốc điều hành xét duyệt. Tải sản cố định mua về, được giao trực tiếp cho cá nhân bộ phận có nhu cầu; Công ty không lập biên bản giao nhận tài sản cố định. Qua kiêm tra sổ sách và đổi chiếu số liệu với biên bản kiểm kê, Hân phát hiện có một số tài sản cố định có trên số sách nhưng không có trên biên bản kiểm kê.
Yêu cầu: Anh/chị hãy:
>> Xem thêm:
Bài tập 3: Rủi ro tiềm tàng, rủi ro kiểm soát và thủ tục kiểm toán
Đây là năm đầu tiên Công ty Z ký hợp đồng kiểm toán báo cáo tài chính cho công ty Ngọc Mai. Kiểm toán viên Minh đang lập kế hoạch kiểm toán báo cáo tài chính cho năm kết thúc ngày 31/12/X của công ty Ngọc Mai với một số thông tin chủ yếu như sau:
Tại công ty Ngọc Mai, các nghiệp vụ mua và bán phát sinh rất nhiều. Đặc biệt công ty có quan hệ với rất nhiều nhà cung cấp. Các nhà phân phối này bán chịu cho công ty Ngọc Mai với thời hạn thanh toán từ 30 đến 45 ngày. Tuy nhiên, họ luôn kiểm soát khá chặt chẽ tình hình công nợ đối với công ty Ngọc Mai thông qua việc gửi thư thông báo nợ hàng tháng, và thực hiện đối chiếu công nợ 3 tháng một lần.
Tình hình nợ phải thu của công ty Ngọc Mai là khá tốt vì chủ yếu công ty bán hàng thu tiền mặt tại các cửa hàng, ngoại trừ việc bán chịu cho một vài siêu thị lớn. Số dư tiền của công ty Ngọc Mai thường chiếm 25% của tổng tài sản, trong khi nợ phải thu chỉ chiếm khoảng 5% tài sản ngắn hạn.
Tài sản dài hạn của công ty Ngọc Mai chủ yếu là các cửa hàng và xe tải, chiếm khoảng 35% tổng tài sản. Tuy nhiên, công ty cũng đi thuê một số xe tải để sử dụng khi có những hợp đồng giao hàng lớn. Để thực hiện mọi hoạt động kinh doanh của mình, Công ty Ngọc Mai chỉ sử dụng 18 nhân viên, nhân viên phòng kế toán thường xuyên thay đổi.
Ngoài ra, để giảm nhẹ công việc, công ty Ngọc Mai đang sử dụng phương pháp kiểm kê định kỳ đối với hàng tồn kho và áp dụng một chương trình kế toán trên máy.
Yêu cầu:
>> Xem thêm:
Bài tập 4: Thủ tục kiểm soát, Thử nghiệm kiểm soát
Công ty Minh Trí là nhà bán lẻ các sản phẩm gia dụng. Trong năm công ty thực hiện rất nhiều các đơn đặt hàng được gửi tới từ phía người mua hàng. Khi tìm hiểu về quy trình kiểm soát nội bộ đối với hoạt động bán hàng – thu tiền, Kiểm toán viên ghi nhận được một số thủ tục kiểm soát sau:
Yêu cầu:
>> Xem thêm:
Bài tập 5: Bài tập Kiểm soát nội bộ
Anh (chị) đang lập kế hoạch cho hợp đồng kiểm toán báo cáo tài chính của năm kết thúc ngày 31.12.2000 của Công ty TNHH Hoàng Tử, một doanh nghiệp thương mại nhỏ kinh doanh dưới dạng nhà phân phối cho bốn công ty sản xuất hàng tiêu dùng có tên tuổi.
Hàng ngày, căn cứ vào đặt hàng của Hoàng Tử, các nhà phân phối chở hàng giao cho Hoàng Từ. Tuy nhiên, do nhu cầu khách hàng thay đổi nên nhiều khi phải giao hàng đến hai, ba lần một ngày. Các nhà phân phối này bán chịu cho Hoàng Tử với thời gian thanh toán từ 30-45 ngày, do đó họ cung cấp một khoản nợ ngắn hạn thường xuyên gấp đôi nguồn vốn chủ sở hữu của Hoàng Từ. Do đó, Hoàng Tử không cần sử dụng nợ dài hạn.
Tuy nhiên, họ kiểm soát khá chặt chẽ tình hình công nợ đối với Hoàng Tử thông qua việc gửi thư thông báo tình hình nợ hàng tháng, thực hiện đối chiếu công nợ sáu tháng một lần.
Theo những thông tin mà kiểm toán viên thu thập được một cách đáng tin cậy, tình hình kinh doanh của Hoàng tử khá tốt đẹp trong năm 2000, số vòng quay của tài sản khoảng 12 vòng năm. Hàng tồn kho quay khá nhanh với tốc độ 24 vòng/ năm.
Để đạt được kết quả này, Hoàng Tử phải chấp nhận một mức tỷ lệ lãi gộp khá thấp là 15% (so với 20% của các đơn vị trong ngành).
Tình hình nợ phải thu của Hoàng Tử khá tốt vì Hoàng Tử chủ yếu bán thu tiền mặt qua mạng lưới cửa hàng, trừ việc bán chịu cho một vài siêu thị lớn. Số dư tiền của
Hoàng Tử thường chiếm khoảng 25% tổng tài sản trong khi nợ phải thu chỉ chiếm khoảng 5% tài sản lưu động.
→ Tài sản dài hạn của Hoàng Tử chủ yếu là các cửa hàng và xe tải, chiếm khoảng 25% tổng tài sản.
→ Để thực hiện toàn bộ hoạt động kinh doanh của mình, Hoàng Tử chỉ sử dụng khoảng 6 nhân viên, trong đó có 2 tài xế xe tải và 1 bảo vệ làm việc buổi tối.
→ Để giảm nhẹ công việc, Hoàng Tử sử dụng phương pháp kiểm kê định kỳ đối với hàng tồn kho và một chương trình kế toán trên máy.
Yêu cầu
>> Xem thêm:
Bài tập 6: Bài tập Kiểm soát nội bộ
Công ty Sao Mai hoạt động trong lĩnh vực phân phối mỹ phẩm nhập khẩu cho các tỉnh, thành phố phía Nam qua mạng lưới các sạp mỹ phẩm trong các chợ. Các sạp này thường bán nhiều loại sản phẩm từ các nguồn khác nhau; trong đó có cả những đối thủ cạnh tranh của công ty.
Các chủ sạp gọi điện về công ty để đặt hàng và công ty sẽ chuyển hàng xuống ngay trong vòng 2 ngày theo yêu cầu. Hạn thanh toán cho từng lô hàng là 60 ngày. Để khuyến khích các đại lý thanh toán đúng hạn, công ty quy định việc thanh toán trước thời hạn trên 2 tuần sẽ được chiết khấu 1-3% trên giá bán tùy theo sản phẩm và khách hàng lâu năm hay không. Việc quyết toán công nợ và tính tiền chiết khấu cho đại lý được thực hiện vào dịp tết âm lịch mỗi năm.
Bộ phận kinh doanh ít người nhưng hoạt động có hiệu quả vì họ được hưởng lương theo doanh số bán được. Phần lớn công việc của họ là phát triển khách hàng mới tại các chợ vùng xa. Đến thời điểm hiện hành, công ty đã có khách hàng tại toàn bộ các tỉnh phía nam từ Bình Thuận trở vào. Theo báo cáo của bộ phận kinh doanh, công ty hiện có 620 khách hàng tại 120 chợ.
Yêu cầu:
>> Xem thêm:
Bài tập 7: Bài tập Kiểm soát nội bộ 3
Công ty Tùng Dương là nhà sản xuất chất tẩy rửa. Hàng năm công ty thực hiện khoảng 30.000 đơn đặt hàng. Khi tìm hiểu quy trình mua hàng của công ty, kiểm toán viên ghi nhận được các thủ tục kiểm soát sau:
(1) Tất cả các trường hợp mua hàng phải có Đơn đặt hàng do Trưởng bộ phận mua hàng ký duyệt.
(2) Bộ phận nhận hàng và thủ kho kiểm đếm hàng và ký Phiếu nhập kho theo đúng chủng loại, quy cách và số lượng theo đơn đặt hàng.
(3) Kế toán thanh toán theo dõi hàng ngày ba bộ hồ sơ: Hóa đơn của nhà cung cấp,
Phiếu nhập kho từ bộ phận mua hàng và Đơn đặt hàng từ bộ phận mua hàng. Khi một nghiệp vụ đã có đủ các chứng từ và đã được đối chiếu, kiểm tra kỹ lưỡng về số lượng và tính toán, nhân viên kế toán sẽ lập Phiếu đề nghị thanh toán trình Trưởng phòng ký duyệt làm cơ sở ghi nhận nợ phải trả người bán.
(4) Cuối tháng, kế toán thanh toán đối chiếu 3 bộ hồ sơ nói ở thủ tục trên, lọc ra các trường hợp có hóa đơn nhưng chưa có phiếu nhập hoặc ngược lại, tìm hiểu và xử lý thích hợp.
Yêu cầu:
>> Xem thêm:
Trên đây là toàn bộ Bài tập đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ và rủi ro kiểm soát xuất hiện trong đề thi CPA môn kiểm soát. Ngoài ra, bạn có biết:
Có một “bí kíp truyền đời” về phương pháp, cách thức ôn thi khoa học, hiệu quả giúp bạn đậu CPA ngay lần thi đầu: “Bạn thực sự cần mổ xẻ, phân tích cấu trúc đề thi CPA các năm để lượng thức hóa toàn bộ kiến thức thay vì chỉ hệ thống các dạng bài tập một cách rời rạc.” – Điều này quyết định đến 65% tỷ lệ đậu của bạn!
Bên cạnh đó, để dễ dàng ôn thi dù thời gian bận rộn – bạn cần chọn được nguồn học uy tín, lộ trình rõ ràng, phương pháp học phù hợp và giảng viên đồng hành chất lượng – người có thể cung cấp cho bạn chuyên môn sâu – đơn giản hóa bản chất – và bắt được lỗi sai thường gặp khiến mất điểm oan. Điều này chưa bao giờ là dễ dàng nhất là với CPA – kỳ thi có tới 7 môn & nặng kiến thức chuyên ngành. Nhưng không sao, TACA ở để giúp bạn hiện thực hóa tất cả các điều trên thông qua BỘ TÀI LIỆU LUYỆN THI CHỨNG CHỈ HÀNH NGHỀ KẾ TOÁN KIỂM TOÁN (APC/CPA) tại đây:
>> Tải ngay: Trọn bộ tài liệu 7 môn CPA – Ôn thi CPA hoàn toàn miễn phí tại đây
Bạn cũng có thể Sở hữu các chứng chỉ hành nghề kế toán – kiểm toán – đại lý thuế một cách tiết kiệm thời gian, công sức, chi phí mà vẫn được tiếp cận lộ trình ôn thi bài bản, phương pháp học thông minh và dễ dàng vượt qua kỳ thi CPA/APC ngay trong năm nay với:
>> Xem thêm:
1. Khóa học luyện thi Chứng chỉ Đại lý thuế
2. Khóa học luyện thi Chứng chỉ Phân tích đầu tư tài chính
3. Khóa học luyện thi Chứng chỉ Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế (IFRS)
4. Khóa học luyện thi Chứng chỉ Kế toán Quản trị Hoa kỳ (U.S. CMA)
5. Một số khóa học ứng dụng thực tế trong tài chính kế toán khác:
Taca Certified Professional Accounting,
Tầng 2 Toà A Chelsea Residences, Số 48 Trần Kim Xuyến, Q. Cầu Giấy, TP. Hà Nội
Hotline: 0985 611 911
Vincom Đồng Khởi, Quận 1, TP. HCM
Hotline: 0947 511 911