
Các trường hợp hoàn thuế xuất nhập khẩu là yếu tố đầu tiên quyết định việc doanh nghiệp có thể “mở khóa” dòng tiền thuế đã nộp để tái đầu tư hay không. Không đơn thuần là thực hiện đúng thủ tục, việc xác định chính xác từng trường hợp được hoàn còn phản ánh năng lực kiểm soát rủi ro và tận dụng chính sách thuế hiệu quả của doanh nghiệp trong môi trường thương mại quốc tế đầy biến động. Sai một bước trong việc đánh giá điều kiện hoàn thuế có thể khiến doanh nghiệp đánh rơi quyền lợi tài chính chính đáng. Trong bài viết này, TACA sẽ cùng bạn phân tích sâu từng trường hợp cụ thể, giúp doanh nghiệp nắm chắc lợi thế và vận hành hồ sơ hoàn thuế một cách chủ động, bài bản nhất.
Trước khi tiến hành thủ tục hoàn thuế, doanh nghiệp cần xác định rõ liệu mình có thuộc diện được hoàn thuế hay không. Việc nắm vững các trường hợp hoàn thuế không chỉ giúp đảm bảo quyền lợi mà còn tránh lãng phí thời gian chuẩn bị hồ sơ không cần thiết. Dưới đây là 5 trường hợp được hoàn thuế xuất nhập khẩu theo quy định hiện hành.

Hàng hóa xuất khẩu đã nộp thuế xuất khẩu nhưng phải tái nhập được hoàn thuế xuất khẩu và không phải nộp thuế nhập khẩu, gồm:
– Hàng hóa đã xuất khẩu nhưng phải nhập khẩu trở lại Việt Nam;
– Hàng hóa xuất khẩu do tổ chức, cá nhân ở Việt Nam gửi cho tổ chức, cá nhân ở nước ngoài thông qua dịch vụ bưu chính và dịch vụ chuyển phát nhanh quốc tế đã nộp thuế nhưng không giao được cho người nhận hàng hóa, phải tái nhập.
Người nộp thuế có trách nhiệm kê khai chính xác, trung thực trên tờ khai hải quan về hàng hóa tái nhập là hàng hóa xuất khẩu trước đây; các thông tin về số, ngày hợp đồng, tên đối tác mua hàng hóa đối với trường hợp có hợp đồng mua bán hàng hóa.
Cơ quan hải quan có trách nhiệm kiểm tra nội dung khai báo của người nộp thuế, ghi rõ kết quả kiểm tra để phục vụ cho việc giải quyết hoàn thuế.
>> Xem thêm: Hoàn thuế GTGT hàng nhập khẩu sau đó xuất khẩu có thể thực hiện không?
Hàng hóa nhập khẩu đã nộp thuế nhập khẩu nhưng phải tái xuất được hoàn thuế nhập khẩu và không phải nộp thuế xuất khẩu, gồm:
– Hàng hóa nhập khẩu nhưng phải tái xuất ra nước ngoài bao gồm xuất khẩu trả lại chủ hàng, xuất khẩu hàng hóa đã nhập khẩu ra nước ngoài hoặc xuất khẩu vào khu phi thuế quan để sử dụng trong khu phi thuế quan.
Việc tái xuất hàng hóa phải được thực hiện bởi người nhập khẩu ban đầu hoặc người được người nhập khẩu ban đầu ủy quyền, ủy thác xuất khẩu.
– Hàng hóa nhập khẩu do tổ chức, cá nhân ở nước ngoài gửi cho tổ chức, cá nhân ở Việt Nam thông qua dịch vụ bưu chính và dịch vụ chuyển phát nhanh quốc tế đã nộp thuế nhưng không giao được cho người nhận hàng hóa, phải tái xuất;
– Hàng hóa nhập khẩu đã nộp thuế sau đó bán cho các phương tiện của các hãng nước ngoài trên các tuyến đường quốc tế qua cảng Việt Nam và các phương tiện của Việt Nam trên các tuyến đường quốc tế theo quy định;
– Hàng hóa nhập khẩu đã nộp thuế nhập khẩu nhưng còn lưu kho, lưu bãi tại cửa khẩu và đang chịu sự giám sát của cơ quan hải quan được tái xuất ra nước ngoài.
>> Xem thêm: Điều kiện hoàn thuế GTGT: Nắm chắc quy định nhằm tăng khả năng thanh khoản cho doanh nghiệp
Trường hợp này quy định người nộp thuế có trách nhiệm tự kê khai, tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về tỷ lệ mức khấu hao, phân bổ trị giá hàng hóa trong thời gian sử dụng và lưu lại tại Việt Nam theo quy định của pháp luật về kế toán khi đề nghị cơ quan hải quan hoàn thuế để làm cơ sở tính tỷ lệ trị giá sử dụng còn lại của hàng hóa.
>> Xem thêm: Hoàn thuế GTGT hàng xuất khẩu: Quy trình chuẩn và bí quyết tăng hiệu quả tài chính
Việc hoàn thuế đối với hàng hóa nhập khẩu để sản xuất, kinh doanh nhưng đã xuất khẩu sản phẩm được quy định như sau:
– Trường hợp một loại nguyên liệu, vật tư, linh kiện nhập khẩu để sản xuất nhưng thu được hai hoặc nhiều loại sản phẩm khác nhau và chỉ xuất khẩu một loại sản phẩm, thì được hoàn thuế nhập khẩu tương ứng với phần nguyên liệu, vật tư, linh kiện cấu thành tương ứng với sản phẩm đã xuất khẩu tính trên tổng trị giá các sản phẩm thu được.
Tổng trị giá các sản phẩm thu được là tổng của trị giá sản phẩm xuất khẩu và giá bán sản phẩm tiêu thụ trong thị trường nội địa. Trị giá sản phẩm xuất khẩu không bao gồm phần trị giá nguyên liệu, vật tư, linh kiện mua tại nội địa cấu thành sản phẩm xuất khẩu.
Số tiền thuế nhập khẩu được hoàn được xác định bằng phương pháp phân bổ theo công thức sau đây:

>> Xem thêm: Hướng dẫn thủ tục hoàn thuế điện tử trực tuyến
– Người nộp thuế đã nộp thuế nhập khẩu, thuế xuất khẩu nhưng không có hàng hóa nhập khẩu, xuất khẩu hoặc nhập khẩu, xuất khẩu ít hơn so với hàng hóa nhập khẩu, xuất khẩu đã nộp thuế được hoàn thuế nhập khẩu hoặc thuế xuất khẩu đã nộp tương ứng với hàng hóa thực tế không xuất khẩu, nhập khẩu hoặc xuất khẩu, nhập khẩu ít hơn.
– Các trường hợp thuộc diện được hoàn thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu quy định tại Điều 33, Điều 34, Điều 35, Điều 36, Điều 37 Nghị định 134/2016/NĐ-CP, có số tiền thuế được hoàn dưới 50.000 đồng Việt Nam theo tờ khai hải quan làm thủ tục hoàn thuế thì không được hoàn thuế.
>> Xem thêm: Cập nhật mẫu đơn xin rút hồ sơ hoàn thuế mới nhất
Sau khi xác định đủ điều kiện hoàn thuế, bước tiếp theo là chuẩn bị hồ sơ theo yêu cầu của cơ quan hải quan. Một bộ hồ sơ đầy đủ, chính xác ngay từ đầu sẽ giúp doanh nghiệp tránh những vướng mắc trong quá trình xét duyệt, rút ngắn thời gian xử lý và hạn chế nguy cơ bị từ chối hoàn thuế. Dưới đây là danh mục hồ sơ cần có trong từng trường hợp cụ thể:
(1) Hồ sơ hoàn thuế đối với trường hợp hàng hóa xuất khẩu phải tái nhập:
Quy định hồ sơ hoàn thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu phải tái nhập gồm có:
(2) Hoàn thuế đối với hàng hóa nhập khẩu phải tái xuất
Hồ sơ hoàn thuế đối với hàng hóa nhập khẩu phải tái xuất gồm:
(3) Hoàn thuế đối với máy móc, thiết bị, dụng cụ, phương tiện vận chuyển của các tổ chức, cá nhân được phép tạm nhập, tái xuất
Hồ sơ hoàn thuế đối với máy móc, thiết bị, dụng cụ, phương tiện vận chuyển của các tổ chức, cá nhân được phép tạm nhập, tái xuất bao gồm:
(4) Hoàn thuế đối với hàng hóa nhập khẩu để sản xuất, kinh doanh nhưng đã xuất khẩu sản phẩm
Hồ sơ hoàn thuế đối với hàng hóa nhập khẩu để sản xuất, kinh doanh nhưng đã xuất khẩu sản phẩm gồm:
(5) Hoàn thuế đối với trường hợp người nộp thuế đã nộp thuế nhập khẩu, thuế xuất khẩu nhưng không có hàng hóa nhập khẩu, xuất khẩu hoặc nhập khẩu, xuất khẩu ít hơn so với hàng hóa nhập khẩu, xuất khẩu đã nộp thuế; không hoàn thuế đối với trường hợp có số tiền thuế tối thiểu
Hồ sơ hoàn thuế đối với trường hợp này kế toán viên cần chuẩn bị bao gồm:
Công văn yêu cầu hoàn thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu đối với hàng hóa xuất khẩu hoặc nhập khẩu gửi qua Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử của cơ quan hải quan theo các tiêu chí thông tin tại Mẫu số 01 hoặc công văn yêu cầu hoàn thuế xuất khẩu, nhập khẩu theo Mẫu số 09 (gồm 01 bản chính).
>> Xem thêm: Thủ tục hoàn thuế TNCN – Làm đúng, làm chuẩn để đẩy nhanh tiến độ được hoàn
Sau khi nộp hồ sơ, việc hiểu rõ thời hạn giải quyết hồ sơ hoàn thuế xuất nhập khẩu là yếu tố quan trọng giúp kế toán kiểm soát quy trình, tránh bị động và đảm bảo doanh nghiệp nhận được tiền hoàn thuế đúng hạn. Việc chậm trễ không chỉ ảnh hưởng đến dòng tiền mà còn có thể dẫn đến những rủi ro không đáng có. Dưới đây là các quy định về thời hạn xử lý hồ sơ hoàn thuế mà kế toán cần nắm rõ.
Quy định tại Điều 75 Luật Quản lý thuế 2019 quy định về thời hạn giải quyết hồ sơ hoàn thuế cụ thể như sau:
Trường hợp thông tin khai trên hồ sơ hoàn thuế khác với thông tin quản lý của cơ quan quản lý thuế thì cơ quan quản lý thuế thông báo bằng văn bản để người nộp thuế giải trình, bổ sung thông tin. Thời gian giải trình, bổ sung thông tin không tính trong thời hạn giải quyết hồ sơ hoàn thuế.
>> Xem thêm: Thủ tục hoàn thuế GTGT – Tối đa số tiền hoàn về một cách nhanh chóng
Ngay cả khi hồ sơ đã đầy đủ, việc xét duyệt vẫn có thể bị trì hoãn nếu doanh nghiệp không tuân thủ các nguyên tắc quan trọng. Một số yếu tố như phương thức thanh toán, tính minh bạch của chứng từ hay cách thức theo dõi hồ sơ có thể ảnh hưởng lớn đến tốc độ xử lý của cơ quan hải quan. Dưới đây là những lưu ý quan trọng giúp hồ sơ hoàn thuế được xét duyệt nhanh chóng, tránh các yêu cầu bổ sung không cần thiết.
Xác định chính xác mã HS và thuế suất để tránh điều chỉnh hồ sơ
Một trong những nguyên nhân phổ biến khiến hồ sơ hoàn thuế bị chậm xét duyệt là doanh nghiệp kê khai sai mã HS hoặc thuế suất nhập khẩu. Cơ quan hải quan có thể yêu cầu bổ sung tài liệu hoặc tiến hành tham vấn giá nếu có nghi vấn về sự phù hợp của mã HS với thực tế hàng hóa nhập khẩu. Để tránh rủi ro này, doanh nghiệp nên tra cứu kỹ biểu thuế, đối chiếu với danh mục mã HS cập nhật mới nhất, đồng thời tham khảo ý kiến chuyên gia thuế hoặc hải quan nếu cần.
Sử dụng phương thức thanh toán phù hợp để tránh bị hải quan nghi ngờ
Cơ quan hải quan thường ưu tiên xét duyệt hồ sơ hoàn thuế đối với các doanh nghiệp sử dụng phương thức thanh toán qua ngân hàng theo đúng quy định, đặc biệt là thanh toán quốc tế qua L/C (Thư tín dụng) hoặc T/T (Chuyển khoản điện tử). Nếu doanh nghiệp sử dụng các hình thức thanh toán linh hoạt như bù trừ công nợ hoặc thanh toán qua bên thứ ba, cần có hợp đồng rõ ràng và chứng từ giải trình hợp lệ, nếu không, hồ sơ có thể bị kéo dài do phải xác minh thêm.
Theo dõi sát tiến trình xử lý hồ sơ và phản hồi kịp thời
Sau khi nộp hồ sơ hoàn thuế, kế toán cần chủ động theo dõi trạng thái xử lý trên hệ thống hải quan điện tử hoặc liên hệ trực tiếp với cơ quan chức năng. Nếu có yêu cầu bổ sung thông tin, cần nhanh chóng phản hồi và cung cấp đúng nội dung theo yêu cầu để tránh kéo dài thời gian xét duyệt.
Trên đây là những nội dung quan trọng giúp bạn nắm rõ các trường hợp hoàn thuế xuất nhập khẩu, từ đó xử lý hồ sơ một cách chính xác và hiệu quả. Hy vọng rằng những thông tin trong bài viết từ TACA sẽ giúp bạn vững vàng hơn trong việc thực hiện thủ tục hoàn thuế, giảm thiểu rủi ro, đảm bảo quyền lợi doanh nghiệp và nâng cao kỹ năng xử lý các vấn đề thuế trong thực tế.
Nếu bạn muốn nắm vững cách xử lý các tình huống thuế phức tạp, nâng cao kiến thức chuyên môn và nhanh nhạy trong việc giải quyết các trường hợp thực tế. TACA gửi đến bạn Khóa học CHUYÊN GIA TƯ VẤN THUẾ dưới đây:
Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu phức tạp ngày nay, các công ty tư vấn hàng đầu, các tập đoàn lớn đang rất cần chân dung những chuyên gia thuế mới – không chỉ sở hữu kiến thức chuyên môn sâu, tư duy sắc bén, nhanh nhạy trong xử lý tình huống mà còn không ngừng nâng cao “nội lực” nhằm củng cố kiến thức chuẩn, làm đúng, lường trước và dự phòng rủi ro về thuế.
Hiểu rõ điều đó, TACA tổ chức 6 KHÓA HỌC CHUYÊN GIA TƯ VẤN THUẾ CẤP CAO được đúc kết từ hơn 20 năm kinh nghiệm thực chiến từ đội ngũ Chuyên gia giảng dạy đến từ các hãng kiểm toán số 1 thế giới như Deloitte, KPMG, EY, PWC giúp bạn trang bị đầy đủ các kiến thức, kỹ năng cần thiết giúp bạn rút ngắn lộ trình trở thành chuyên gia tư vấn thuế nhanh chóng thông qua:
Đặc biệt khi tham gia đủ COMBO 6 MODULE CHUYÊN GIA TƯ VẤN THUẾ bạn sẽ được MIỄN PHÍ Khóa học Ôn thi Chứng chỉ Đại lý thuế – Môn Thuế và GIẢM NGAY 40% HỌC PHÍ TOÀN PHẦN.
Taca In-Depth Tax,
Tầng 2 Toà A Chelsea Residences, Số 48 Trần Kim Xuyến, Q. Cầu Giấy, TP. Hà Nội
Hotline: 0985 611 911
Vincom Đồng Khởi, Quận 1, TP. HCM
Hotline: 0947 511 911