
Nghề phân tích tài chính nói chung đã trở thành một trong những lĩnh vực hấp dẫn và quan trọng bậc nhất, các chuyên gia phân tích tài chính hoặc chuyên viên phân tích tài chính (Financial Analyst) không chỉ giúp doanh nghiệp xác định tình hình tài chính hiện tại mà còn đưa ra những dự báo, khuyến nghị chiến lược để tối ưu hóa lợi nhuận và giảm thiểu rủi ro. Vậy nghề phân tích tài chính là gì, mức lương của nó ra sao, và cơ hội nghề nghiệp trong ngành này như thế nào? Làm sao để trở thành một chuyên gia phân tích tài chính? Hãy cùng tìm hiểu qua bài viết dưới đây.
Chuyên gia phân tích tài chính là người đưa ra các khuyến nghị về đầu tư tiềm năng dựa trên việc phân tích dữ liệu liên quan đến một công ty, một ngành hoặc một lĩnh vực cụ thể. Họ có thể làm việc tại các ngân hàng, công ty bảo hiểm, môi giới đầu tư bất động sản, hoặc các doanh nghiệp dựa trên dữ liệu khác.
Cụ thể, chuyên gia phân tích tài chính nghiên cứu các điều kiện kinh tế vĩ mô và vi mô cùng với các yếu tố cơ bản của công ty để đánh giá tiềm năng thành công của một khoản đầu tư. Dựa trên hiệu suất trong quá khứ và triển vọng tương lai của công ty phát hành, họ đề xuất các hành động như mua hoặc bán cổ phiếu.
Các chuyên gia phân tích tài chính có thể làm việc ở các vị trí cấp thấp hoặc cấp cao trong một công ty, và đây là một lĩnh vực chuyên môn thường mở ra nhiều cơ hội nghề nghiệp khác.
Những điểm chính:
Hầu hết các mô tả công việc của các chuyên viên phân tích tài chính, dù là ở phía mua (buy-side) hay phía bán (sell-side), đều bao gồm các trách nhiệm chính sau:
Những từ phổ biến mà bạn sẽ thấy trong mô tả công việc của nhà phân tích tài chính bao gồm “insights” và “due diligence”, thể hiện mức độ trách nhiệm vốn có của vị trí này, cùng với “model” và “report”, phản ánh mức độ kỹ năng phân tích và các nhiệm vụ đối mặt khách hàng trong công việc này. Cũng cần lưu ý rằng kỹ năng giao tiếp giữa các cá nhân cũng rất quan trọng đối với vai trò này.
Chuyên gia phân tích lĩnh vực tài chính là vị trí công việc đặc thù, đòi hỏi cao về cả chuyên môn lẫn kinh nghiệm. Chính vì vậy mà mức lương của ngành nghề này khá cạnh tranh. Tại Việt Nam, mức lương trung bình của chuyên viên phân tích tài chính là 22,5 triệu đồng/tháng. Tùy vào số năm kinh nghiệm mà mức lương này sẽ có sự chênh lệch khác nhau. Theo khảo sát của Salary Explorer, thu nhập của chuyên viên tài chính dựa trên số năm kinh nghiệm cụ thể như sau:

Thu nhập của chuyên viên phân tích tài chính tại Việt Nam
Thực tế, thu nhập của các chuyên viên trong lĩnh vực phân tích tài chính còn có thể cao hơn rất nhiều. Bởi bên cạnh khoản lương cứng còn có các khoản thưởng, hoa hồng hấp dẫn cùng nhiều chính sách phúc lợi khác. Đây cũng là lý do khiến cho ngành nghề này ngày càng được quan tâm trên thị trường việc làm hiện nay.
Theo ước tính của chính phủ Hoa Kỳ, việc làm của các nhà phân tích tài chính được dự đoán sẽ tăng 8% từ năm 2022 đến năm 2032 (nhanh hơn mức trung bình của tất cả các ngành nghề), với 27.400 cơ hội việc làm mới mỗi năm trong giai đoạn đó.
Nhiều cơ hội trong số đó được cho là xuất phát từ nhu cầu thay thế những người lao động chuyển sang làm nghề khác hoặc nghỉ hưu.
Lĩnh vực phân tích tài chính rất rộng, với nhiều chức danh công việc và con đường sự nghiệp khác nhau. Trong ngành tài chính/đầu tư, các chuyên viên phân tích tài chính có thể làm việc ở ba nhóm bộ phận chính bao gồm:
Phần lớn các nhà phân tích tài chính làm việc ở những vị trí cho bên mua, tức là giúp chủ lao động của họ quyết định cách sử dụng tiền, chẳng hạn như đầu tư vào cổ phiếu và chứng khoán khác cho quỹ nội bộ, mua bất động sản (trong trường hợp công ty đầu tư bất động sản), hoặc phân bổ ngân sách tiếp thị.
Một số nhà phân tích không làm việc cho một nhà tuyển dụng cụ thể mà cho một công ty thứ ba, cung cấp dịch vụ phân tích tài chính và doanh thu cho khách hàng của mình. Điều này cho thấy giá trị của công việc mà nhà phân tích tài chính thực hiện; cả một ngành công nghiệp tồn tại dựa trên nó.
Các nhà phân tích tài chính ở phía bên mua thường không có quyền quyết định cuối cùng về cách mà chủ lao động hoặc khách hàng của họ chi tiêu tiền. Tuy nhiên, các xu hướng mà họ phát hiện ra và dự báo của họ rất quan trọng trong việc ra quyết định. Khi thị trường tài chính toàn cầu phát triển nhanh hơn bao giờ hết và môi trường pháp lý thay đổi liên tục, nhu cầu về các nhà phân tích tài chính buy-side có chuyên môn cao sẽ tăng lên trong tương lai.
Tại các công ty bán (sell-side), các nhà phân tích đánh giá và so sánh chất lượng của các chứng khoán trong một lĩnh vực hoặc ngành cụ thể. Dựa trên phân tích này, họ viết các báo cáo nghiên cứu với các khuyến nghị như “mua”, “bán”, “mua mạnh”, “bán mạnh” hoặc “giữ”.
Họ cũng theo dõi các cổ phiếu trong danh mục đầu tư của một quỹ để xác định thời điểm nên bán các cổ phiếu cá nhân. Các khuyến nghị của những nhà phân tích này có trọng lượng lớn trong ngành đầu tư, bao gồm cả đối với những người làm việc tại các công ty buy-side.
Công việc của nhà phân tích tài chính danh giá và thường được trả lương cao nhất là của nhà phân tích sell-side tại các ngân hàng đầu tư lớn. Những nhà phân tích này giúp các ngân hàng định giá các sản phẩm đầu tư của mình và bán chúng trên thị trường. Họ thu thập dữ liệu về cổ phiếu và trái phiếu của ngân hàng và sử dụng phân tích định lượng để dự đoán hiệu suất của các chứng khoán này trên thị trường. Dựa trên nghiên cứu này, họ đưa ra các khuyến nghị mua và bán cho khách hàng của ngân hàng, hướng dẫn họ vào những chứng khoán cụ thể từ danh mục sản phẩm của ngân hàng.
Ngay cả trong những chuyên môn này, cũng có các lĩnh vực chuyên sâu hơn: nhà phân tích tập trung vào cổ phiếu hoặc công cụ thu nhập cố định. Nhiều nhà phân tích còn chuyên sâu hơn trong một lĩnh vực hoặc ngành cụ thể, ví dụ như năng lượng hoặc công nghệ.
Các nhà phân tích trong các ngân hàng đầu tư (ví dụ như Vietcombank, MB, BIDV,…) thường đóng vai trò trong việc xác định liệu các giao dịch giữa các công ty, chẳng hạn như phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) hoặc sáp nhập và mua lại (M&A), có khả thi hay không dựa trên các điều kiện của công ty.
Các nhà phân tích đánh giá các điều kiện tài chính hiện tại—dựa nhiều vào mô hình và dự báo—để đưa ra khuyến nghị về việc liệu một vụ sáp nhập có phù hợp với khách hàng của ngân hàng đầu tư đó hay không, hoặc liệu khách hàng có nên đầu tư vốn mạo hiểm vào một doanh nghiệp nào đó không.
Những nhà phân tích giúp đưa ra quyết định mua và bán cho các ngân hàng lớn và cố gắng xác định các cơ hội IPO được gọi là nhà phân tích cổ phần (equity analysts). Họ giúp tìm ra những công ty có cơ hội sinh lời cao nhất cho việc sở hữu.
Thông thường, các nhà phân tích cổ phiếu là những người được trả lương cao nhất trong lĩnh vực phân tích tài chính. Điều này một phần là do công ty của họ; các ngân hàng đầu tư lớn trả lương cao để thu hút những nhân sự giỏi nhất.
Các nhà phân tích cổ phần thường xử lý những khoản tiền lớn. Khi họ đưa ra dự đoán đúng, lợi nhuận cho chủ lao động thường lên đến hàng triệu đô la. Do đó, các nhà phân tích cổ phần được trả lương rất hậu hĩnh cho những đóng góp của họ.
Một nhà phân tích tài chính cấp dưới có thể thăng tiến lên vị trí nhà phân tích cấp cao sau 3 đến 5 năm. Đối với các nhà phân tích cấp cao muốn tiếp tục phát triển sự nghiệp, có khả năng trở thành quản lý danh mục đầu tư, đối tác trong ngân hàng đầu tư, hoặc quản lý cấp cao tại ngân hàng bán lẻ hoặc công ty bảo hiểm.
Khi bắt đầu công việc với vị trí chuyên gia phân tích tài chính, bạn có thể hi vọng và đặt tham vọng vào lộ trình thăng tiến nghề nghiệp đầy hấp dẫn dưới đây:
Một số nhà phân tích còn có thể trở thành cố vấn đầu tư hoặc chuyên gia tư vấn tài chính.

Lô trình thăng tiến khi dấn thân vào chuyên gia phân tích tài chính (Financial Analyst)
Ngoài ra, với những kỹ năng và nghiệp vụ chuyên môn có được từ công việc phân tích Tài chính, bạn cũng có thể mở rộng cơ hội nghề nghiệp của bản thân ở những vị trí điển hình như:
Ở vị trí một nhà phân tích tài chính, có một số năng lực cốt lõi mà cá nhân có thể phát triển thông qua giáo dục và kinh nghiệm làm việc ban đầu. Hầu hết các vai trò phân tích tài chính ở cấp độ thấp đều yêu cầu đầu vào là bằng cử nhân về kế toán, tài chính, quản trị kinh doanh hoặc một lĩnh vực liên quan như thống kê, kinh tế học, hoặc kinh doanh tổng hợp. Trong một số trường hợp, bạn có thể thay thế bằng cấp chính quy bằng nhiều năm kinh nghiệm liên quan, nhưng việc có bằng cấp sẽ giúp bạn trở thành một ứng viên cạnh tranh hơn.
Ngoài ra, do công việc cần sử dụng nhiều tới các kỹ năng định lượng nên trong giới phân tích tài chính cũng có không ít cá nhân có xuất phát điểm với bằng cử nhân về thống kê, toán học, kỹ thuật hay vật lý. Đặc biệt, để thăng tiến lên các vị trí cấp cao với nghề phân tích tài chính, việc học lên các chương trình bậc cao học hay sở hữu các bằng cấp chuyên môn, chứng chỉ nghề nghiệp quốc tế như CMA chắc chắn sẽ giúp bạn tăng thêm lợi thế cạnh tranh.
Kỹ năng là yếu tố then chốt giúp các chuyên viên phân tích tài chính đưa ra quyết định chính xác, đóng góp lớn vào sự phát triển của doanh nghiệp. Bốn lĩnh vực kỹ năng quan trọng cho một nhà phân tích tài chính trong ngành đầu tư bao gồm: kỹ năng phân tích/toán học, kiến thức chuyên môn về ngành hoặc lĩnh vực (bao gồm hiểu biết về môi trường pháp lý), nhận thức về các sự kiện toàn cầu, và kỹ năng giao tiếp thuyết phục.
Các kỹ năng chung:
Kỹ năng chuyên môn:
Xây dựng bảng thông tin và hình ảnh hóa dữ liệu là một kỹ năng được tới 73% chuyên viên phân tích tài chính coi là cần thiết đối với các
Các vị trí nhà phân tích tài chính cấp cao thường tập trung nhiều vào việc giao tiếp trực tiếp với các khách hàng cấp cao, trao đổi với ban lãnh đạo công ty và phát triển ý tưởng tiếp thị để quảng bá dịch vụ phân tích tài chính đến các khách hàng tiềm năng. Do đó, kinh nghiệm trong việc thể hiện kỹ năng giao tiếp tốt để phát triển mối quan hệ với các quan chức công ty là yếu tố quan trọng để có một sự nghiệp thành công. Ngoài ra, việc chứng minh khả năng suy nghĩ chiến lược cho khách hàng cũng là một cách để cải thiện cơ hội thăng tiến lên vị trí cao hơn.
CFA (Chartered Financial Analyst) là một trong những chứng chỉ tài chính chuyên nghiệp được cấp cho các nhà phân tích tài chính sau khi vượt qua kỳ thi và đáp ứng các yêu cầu. Chứng chỉ CFA có độ uy tín cao và được hơn 31.000 doanh nghiệp trên toàn cầu sử dụng trong quá trình tuyển dụng và đánh giá thăng tiến.
Chương trình CFA chủ yếu tập trung vào quản lý danh mục đầu tư, phân tích tài chính và cung cấp kiến thức toàn diện trong lĩnh vực tài chính.
Để đạt được chứng chỉ CFA, cần phải vượt qua 3 cấp độ của kỳ thi, có ít nhất 4 năm kinh nghiệm và trở thành thành viên của Viện CFA Hoa Kỳ. Kỳ thi CFA gồm 3 cấp độ với độ khó tăng dần và chỉ thi bằng tiếng Anh.
Level 1 cung cấp kiến thức cơ bản, chủ yếu xoay quanh các công cụ đầu tư.
Level 2 tập trung vào phân tích tài chính với mức độ phức tạp cao hơn.
Level 3 tập trung vào quản lý danh mục đầu tư và lập kế hoạch tài chính hiệu quả, đòi hỏi sự tổng hợp các khái niệm và phương pháp phân tích.
CFA có lợi thế rất lớn đối với việc trở thành một chuyên gia phân tích tài chính. Chứng chỉ này không chỉ khẳng định kiến thức sâu rộng và chuyên môn cao của bạn trong lĩnh vực tài chính mà còn là một bằng chứng về sự cam kết đối với nghề nghiệp và khả năng tư duy chiến lược.
Khóa học CFA toàn diện Level 1,2,3 – Chứng chỉ Phân tích đầu tư tài chính
Chứng chỉ Kế toán Quản trị CMA (Certified Management Accountant) hay chứng chỉ U.S. CMA là chứng chỉ được cấp bởi Viện Kế Toán Quản Trị IMA (Institute of Management Accountants). Đây là tổ chức nghề nghiệp danh tiếng toàn cầu với hơn 140.000 hội viên được công nhận tại 150 quốc gia.
Chương trình CMA đào tạo chuyên gia về kế toán quản trị và quản trị tài chính doanh nghiệp, cung cấp kỹ năng cho Kế toán trưởng, Chuyên gia tài chính, Giám đốc tài chính (CFO) chuyên nghiệp.
Chương trình đào tạo CMA phù hợp với nhân sự kế toán – tài chính muốn thăng tiến lên các vị trí quản lý phòng Tài chính – Kế toán, chuyên viên tư vấn Kế toán quản trị, ERP, giảng viên,…Chứng chỉ U.S. CMA được các tập đoàn đa quốc gia trên thế giới công nhận như Johnson & Johnson, P&G, IBM, Microsoft, Bayer và Shell…
Khi sở hữu chứng chỉ U.S. CMA đồng nghĩa với việc bạn đã sở hữu những lợi thế vượt trội như:
Thông qua việc học CMA, bạn sẽ được trang bị kiến thức chuyên sâu về quản lý tài chính và kế toán quản trị, bao gồm các kỹ năng quan trọng như lập kế hoạch tài chính, phân tích chi phí, và ra quyết định dựa trên dữ liệu tài chính. Do đó, nếu như muốn trở thành một chuyên gia phân tích tài chính và có định hướng trở thành quản lý cấp cao thì CMA sẽ trở thành “bệ đỡ” hoàn hảo cho bạn.
Khóa học CMA luyện thi Chứng chỉ Kế toán quản trị Hoa Kỳ (U.S CMA)
Chứng chỉ CMA: Là một bệ phóng tuyệt vời cho những người hướng đến quản lý tài chính và kế toán quản trị – Chứng chỉ này cung cấp kiến thức sâu rộng về chi phí, quản lý tài chính, và quyết định chiến lược để hỗ trợ sự phát triển trong lĩnh vực này.
Chứng chỉ CFA: Được xem như “bảo chứng vàng” cho những người đang theo đuổi con đường Quản lý danh mục đầu tư, Tư vấn tài chính hoặc Quản trị rủi ro – Chứng chỉ này tập trung vào phân tích đầu tư, giúp bạn hiểu sâu về thị trường tài chính và có thể đảm nhận những vị trí quản lý cao cấp trong lĩnh vực này
Xem thêm: So sánh CMA và CFA: Giải mã sự khác biệt và đưa ra lựa chọn sáng suốt
Một Junior Financial Analyst giỏi cần có khả năng phân tích mạnh mẽ, chú ý đến chi tiết và thành thạo các phần mềm tài chính. Họ cũng cần có khả năng giao tiếp tốt để truyền đạt thông tin phức tạp và khả năng làm việc dưới áp lực cao. Học tập chủ động và khả năng thích nghi với các thực tiễn tài chính cũng là những đặc điểm quan trọng.
Chuyên gia phân tích tài chính làm việc cùng các thành viên trong đội ngũ tài chính, bao gồm các nhà phân tích cấp cao và quản lý. Họ hợp tác với các bộ phận khác để hiểu tác động tài chính và có thể tương tác với các bên ngoài như kiểm toán viên. Giao tiếp hiệu quả và làm việc nhóm là yếu tố quan trọng trong công việc của họ.
Taca International Certificate,
Tầng 2 Toà A Chelsea Residences, Số 48 Trần Kim Xuyến, Q. Cầu Giấy, TP. Hà Nội
Hotline: 0985 611 911
Vincom Đồng Khởi, Quận 1, TP. HCM
Hotline: 0947 511 911