
DipIFR material for syllabus B.8 tập trung vào các quy định của chuẩn mực IAS 37, nhằm hướng dẫn thí sinh về cách ghi nhận, đo lường và trình bày các dự phòng, tài sản và nợ phải trả có điều kiện trong báo cáo tài chính theo chuẩn ACCA. Nội dung không chỉ giải thích các yêu cầu của IAS 37 mà còn cung cấp các ví dụ thực tiễn và bài tập giúp thí sinh nắm vững và áp dụng chuẩn mực này một cách hiệu quả. Hiểu rõ các nội dung này sẽ trang bị cho bạn kiến thức cần thiết để chuẩn bị tốt cho kỳ thi DipIFR, đồng thời đáp ứng các yêu cầu về báo cáo tài chính theo chuẩn mực quốc tế.
| Dự phòng, tài sản và nợ tiềm tàng (IAS 37) | a) Giải thích tại sao cần có một chuẩn mực kế toán về dự phòng.
b) Xác định dự phòng, nghĩa vụ pháp lý và nghĩa vụ ngầm định, sự kiện quá khứ và sự chuyển giao lợi ích kinh tế. c) Nêu khi nào các dự phòng có thể và không thể được lập, và cách chúng nên được hạch toán. d) Giải thích cách đo lường dự phòng. e) Xác định tài sản và nợ tiềm tàng, và mô tả cách xử lý kế toán của chúng. f) Xác định và hạch toán: i. Hợp đồng có rủi ro. ii. Các dự phòng môi trường và tương tự. iii. Tái cơ cấu. |
Chuẩn mực kế toán về dự phòng (IAS 37) là cần thiết vì nhiều lý do quan trọng:
Dự phòng: là một khoản nợ phải trả không chắc chắn về thời gian hoặc giá trị. Đây là một công cụ kế toán quan trọng giúp doanh nghiệp phản ánh các rủi ro và nghĩa vụ tiềm ẩn trong báo cáo tài chính. Dự phòng được ghi nhận khi doanh nghiệp có nghĩa vụ hiện tại (pháp lý hoặc ngầm định) phát sinh từ các sự kiện trong quá khứ và có khả năng phải thanh toán nghĩa vụ đó.
Ví dụ: Một công ty sản xuất điện thoại di động có thể lập dự phòng cho chi phí bảo hành sản phẩm. Mặc dù công ty không biết chính xác số lượng sản phẩm sẽ cần bảo hành và chi phí cụ thể, nhưng họ có thể ước tính dựa trên dữ liệu lịch sử và xu hướng hiện tại.
Nghĩa vụ pháp lý: là nghĩa vụ phát sinh từ hợp đồng (thông qua các điều khoản rõ ràng hoặc ngầm định), luật pháp hoặc các quy định khác. Đây là những nghĩa vụ mà doanh nghiệp buộc phải thực hiện theo quy định của pháp luật hoặc các thỏa thuận có tính ràng buộc pháp lý.
Ví dụ: Một công ty xây dựng có nghĩa vụ pháp lý phải khắc phục các khiếm khuyết trong công trình trong vòng 5 năm sau khi hoàn thành, theo quy định của hợp đồng xây dựng.
Nghĩa vụ ngầm định: là nghĩa vụ phát sinh từ các hành động của doanh nghiệp khi:
Ví dụ: Một chuỗi cửa hàng bán lẻ có chính sách không chính thức là luôn chấp nhận trả lại hàng trong vòng 30 ngày, mặc dù điều này không được quy định trong bất kỳ hợp đồng nào. Qua thời gian, chính sách này tạo ra kỳ vọng ở khách hàng và trở thành một nghĩa vụ ngầm định của doanh nghiệp.
Sự kiện quá khứ là sự kiện dẫn đến nghĩa vụ hiện tại. Sự kiện này phải xảy ra trước ngày kết thúc kỳ báo cáo để có thể ghi nhận dự phòng. Việc xác định sự kiện quá khứ là rất quan trọng trong việc đánh giá liệu doanh nghiệp có nghĩa vụ hiện tại hay không.
Ví dụ: Việc một công ty hóa chất gây ô nhiễm môi trường trong quá trình sản xuất là một sự kiện quá khứ có thể dẫn đến nghĩa vụ khắc phục môi trường trong tương lai.
Sự chuyển giao lợi ích kinh tế: đề cập đến việc doanh nghiệp có thể phải từ bỏ các nguồn lực chứa đựng lợi ích kinh tế để thanh toán nghĩa vụ. Điều này có thể bao gồm nhiều hình thức khác nhau:
Ví dụ: Một công ty công nghệ có thể phải chuyển giao lợi ích kinh tế bằng cách cung cấp dịch vụ hỗ trợ kỹ thuật miễn phí cho khách hàng trong thời gian bảo hành sản phẩm.
Dự phòng có thể được lập khi đáp ứng đồng thời ba điều kiện sau:
Dự phòng không thể được lập trong các trường hợp sau:
Cách hạch toán dự phòng:
Nợ: Chi phí (Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh)
Có: Dự phòng (Bảng cân đối kế toán)
Nợ: Chi phí
Có: Dự phòng
Nợ: Dự phòng
Có: Thu nhập khác
Nợ: Dự phòng
Có: Tiền mặt/Tài khoản phải trả
Nợ: Dự phòng
Có: Thu nhập khác
Việc hạch toán chính xác dự phòng giúp đảm bảo báo cáo tài chính phản ánh trung thực và hợp lý tình hình tài chính của doanh nghiệp, cũng như tuân thủ nguyên tắc thận trọng trong kế toán.
Việc đo lường dự phòng theo IAS 37 dựa trên các nguyên tắc sau:
e.1. Tài sản tiềm tàng:
Định nghĩa: Tài sản tiềm tàng là một tài sản có thể có phát sinh từ các sự kiện trong quá khứ và sự tồn tại của nó chỉ được xác nhận bởi một hoặc nhiều sự kiện không chắc chắn trong tương lai mà không hoàn toàn nằm trong kiểm soát của doanh nghiệp.
Ví dụ về tài sản tiềm tàng:
Xử lý kế toán đối với tài sản tiềm tàng:
Được đánh giá lại liên tục: Tài sản tiềm tàng cần được đánh giá lại thường xuyên để đảm bảo các diễn biến được phản ánh một cách phù hợp trong báo cáo tài chính. Nếu gần như chắc chắn rằng lợi ích kinh tế sẽ chảy vào doanh nghiệp, tài sản và khoản doanh thu liên quan sẽ được ghi nhận trong báo cáo tài chính của kỳ mà sự thay đổi xảy ra.
e.2. Nợ tiềm tàng:
Định nghĩa: Nợ tiềm tàng là: Một nghĩa vụ có thể phát sinh từ các sự kiện trong quá khứ và sự tồn tại của nó chỉ được xác nhận bởi một hoặc nhiều sự kiện không chắc chắn trong tương lai mà không hoàn toàn nằm trong kiểm soát của doanh nghiệp; hoặc, Một nghĩa vụ hiện tại phát sinh từ các sự kiện trong quá khứ nhưng không được ghi nhận vì:
Ví dụ về nợ tiềm tàng:
Xử lý kế toán đối với nợ tiềm tàng:
Được đánh giá lại liên tục: Nợ tiềm tàng cần được đánh giá lại thường xuyên để xác định xem liệu khả năng sử dụng các nguồn lực chứa đựng lợi ích kinh tế có trở nên chắc chắn hay không. Nếu có khả năng cao phải sử dụng các nguồn lực chứa đựng lợi ích kinh tế để thanh toán một khoản được coi là nợ tiềm tàng trước đây, thì một khoản dự phòng sẽ được ghi nhận trong báo cáo tài chính của kỳ mà sự thay đổi khả năng xảy ra, trừ trường hợp không thể ước tính một cách đáng tin cậy.
Lưu ý quan trọng:
f) Xác định và hạch toán:
i. Hợp đồng có rủi ro:
Định nghĩa: Hợp đồng có rủi ro là hợp đồng mà trong đó các chi phí không thể tránh được để thực hiện các nghĩa vụ theo hợp đồng vượt quá các lợi ích kinh tế dự kiến thu được từ hợp đồng đó.
Hạch toán:
ii. Các dự phòng môi trường và tương tự:
Xác định: Dự phòng cho các chi phí môi trường và tương tự được ghi nhận khi doanh nghiệp có nghĩa vụ pháp lý hoặc ngầm định để khắc phục thiệt hại môi trường.
Hạch toán:
Bút toán ghi nhận dự phòng:
Nợ: Chi phí môi trường (Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh)
Có: Dự phòng chi phí môi trường (Bảng cân đối kế toán)
Xem xét và cập nhật ước tính định kỳ: Doanh nghiệp cần thường xuyên xem xét và cập nhật ước tính dự phòng môi trường để phản ánh:
Điều chỉnh giá trị dự phòng: Khi có sự thay đổi trong ước tính, doanh nghiệp cần điều chỉnh giá trị dự phòng.
Nợ: Chi phí môi trường
Có: Dự phòng chi phí môi trường
Nợ: Dự phòng chi phí môi trường
Có: Thu nhập khác
Sử dụng dự phòng: Khi phát sinh chi phí thực tế để khắc phục môi trường, doanh nghiệp sử dụng dự phòng đã lập:
Nợ: Dự phòng chi phí môi trường
Có: Tiền mặt/Tài khoản phải trả
Thuyết minh: Doanh nghiệp cần thuyết minh chi tiết về dự phòng môi trường trong báo cáo tài chính, bao gồm:
Xem xét tác động dài hạn: Đối với các dự phòng môi trường dài hạn, doanh nghiệp cần xem xét:
Việc hạch toán chính xác và cập nhật thường xuyên các dự phòng môi trường không chỉ đảm bảo tuân thủ các chuẩn mực kế toán mà còn giúp doanh nghiệp quản lý hiệu quả rủi ro môi trường và duy trì uy tín của mình.
Exercise 1
June 2017 – Question 4c
You are the financial controller of Omega, a listed entity which prepares consolidated financial statements in accordance with International Financial Reporting Standards (IFRS). One of your assistants, a trainee accountant, is involved in the preparation of the consolidated financial statements for the year ended 31 March 2017. She is also involved in the preparation of the individual financial statements for the entities in the group. She has sent you an email with the following queries:
Query Three
I’m not sure whether we need to make any entries in respect of the equity settled share-based payment scheme we started on 1 April 2016. I believe we granted options to 1,000 employees to purchase 100 shares in Omega for a fixed price. The options vest on 31 March 2021 subject to two conditions. The first vesting condition is that the employees remain employed by Omega throughout the five-year period up to the date of vesting. Best estimates are that 900 of the 1,000 will stay for that period – only 25 left in the year ended 31 March 2017. The other condition is that the Omega share price on 31 March 2021 should be at least $10. The share price on 31 March 2017 was only $8·50 so it doesn’t look like this condition is satisfied yet. I’ve also noticed that the fair value of one share option was $1 on 1 April 2016, rising to $1·05 on 31 March 2017. Do we need any accounting entries and, if so, what should they be? (7 marks)
Required:
Provide answers to the three queries raised by the trainee accountant. Your answers should refer to relevant provisions of International Financial Reporting Standards.
Note: The split of the mark allocation is shown against each of the items above.
Exercise 2
December 2016 – Question 2c
Delta is an entity which prepares financial statements to 30 September each year. The financial statements for the year ended 30 September 2016 are shortly to be authorised for issue. The following events are relevant to these financial statements:
(c) On 1 October 2014, Delta granted 250 share appreciation rights to 100 senior executives. The rights vest on 30 September 2017 provided the executives remain with Delta for the three-year period from 1 October 2014 to 30 September 2017. The rights can be exercised from 30 November 2017 to 31 December 2017. On 1 October 2014, it was expected that 10 executives would leave over the three-year period from 1 October 2014 to 30 September 2017. This estimate was confirmed on 30 September 2015 but two executives left unexpectedly during the year ended 30 September 2016 and Delta now expects that 12 executives will leave over the three-year period ending on 30 September 2017. Delta further estimated that all executives who were eligible to exercise the rights would do so. On 1 October 2014, the fair value of a share appreciation right was $3·20. The fair value increased to $3·50 by 30 September 2015 and to $3·60 by 30 September 2016.
(5 marks)
Required:
Explain and show how the three events would be reported in the financial statements of Delta for the year ended 30 September 2016.
Notes:
1. The mark allocation is shown against each of the three events above.
2. In explaining event (b), you do not need to consider the impact on inventory and cost of sales.
Exercise 3
June 2016 – Question 4iii
You are the financial controller of Omega, a listed entity which prepares consolidated financial statements in accordance with International Financial Reporting Standards (IFRS). The managing director, who is not an accountant, has recently attended a business seminar at which financial reporting issues were discussed. Following the seminar, she reviewed the financial statements of Omega for the year ended 31 March 2016. Based on this review she has prepared a series of queries relating to those statements:
Query Three
‘During a break-out session I heard someone talking about accounting policies and accounting estimates. He said that when there’s a change of these items sometimes the change is made retrospectively and sometimes it’s made prospectively. Please explain the difference between an accounting policy and an accounting estimate and give me an example of each. Please also explain the difference between retrospective and prospective adjustments and how this applies to accounting policies and accounting estimates.’ (7 marks)
Required:
Provide answers to the three questions raised by the managing director. Your answers should refer to relevant provisions of International Financial Reporting Standards.
Note: The mark allocation is shown against each of the three issues above.
Tải xuống bài tập và lời giải Dipifr material for syllabus B.8
Tóm lại, phần B.8 của tài liệu DipIFR (DipIFR material for syllabus B.8) liên quan đến chuẩn mực IAS 37 về dự phòng, tài sản và nợ phải trả có điều kiện cung cấp cái nhìn sâu sắc và rõ ràng về cách xử lý các nghĩa vụ này trong báo cáo tài chính. Chuẩn mực này nhằm đảm bảo rằng các dự phòng và nợ phải trả được ghi nhận và đo lường một cách chính xác, minh bạch và nhất quán, từ đó nâng cao độ tin cậy của báo cáo tài chính và hỗ trợ việc ra quyết định trong quản lý và đầu tư. Để chuẩn bị tốt cho kỳ thi DipIFR, thí sinh nên xem xét các khóa học từ các trung tâm uy tín, giúp tối ưu hóa thời gian học tập và cải thiện khả năng đạt kết quả cao trong kỳ thi.
Tham khảo khoá học DipIFR: Chứng chỉ lập Báo cáo Tài chính quốc tế (Level 2)
Xem thêm các khóa học Chứng chỉ quốc tế khác tại Taca:
Taca International Certificate,
Tầng 2 Toà A Chelsea Residences, Số 48 Trần Kim Xuyến, Q. Cầu Giấy, TP. Hà Nội
Hotline: 0985 611 911
Vincom Đồng Khởi, Quận 1, TP. HCM
Hotline: 0947 511 911