04/03/2023 Chuyển giá & thuế nhà thầu

Tổng quan kiến thức về giao dịch liên kết và chuyển giá

Nội dung chính

Có nhiều phương pháp được các tập đoàn đa quốc gia sử dụng để thực hiện chuyển giá trong giao dịch liên kết, trở thành một vấn đề đang được quan tâm hiện nay. Vậy giao dịch liên kết là gì? Những kiến thức liên quan đến chuyển giá? Cùng Học viện Taca tìm hiều về giao dịch liên kết và chuyển giá trong bài viết dưới đây.

I. Giao dịch liên kết là gì?

Dưới đây là những kiến thức về giao dịch liên kết bạn cần nắm

giai dich lien ket va chuyen gia

1. Định nghĩa

Nghị định 20/2017/NĐ-CP Khoản 3, Điều 4, Giao dịch liên kết (GDLK):

Giao dịch liên kết là giao dịch phát sinh giữa các bên có mối quan hệ liên quan trong quá trình, giai đoạn sản xuất, hoạt động như mua bán, trao đổi, thuê, cho thuê, cho vay và các hoạt động khác, chuyển nhượng, chuyển giao máy móc, thiết bị, hàng hóa, cung ứng dịch vụ lao động; cho vay, dịch vụ tài chính, bảo lãnh tài chính, các công cụ tài chính khác; mua bán, trao đổi, thuê, cho thuê, mượn, cho vay, chuyển nhượng, chuyển nhượng tài sản hữu hình, tài sản vô hình và thỏa thuận sử dụng các nguồn lực chung như hợp lực, hợp tác xã phát triển và sử dụng nguồn nhân lực, chia sẻ chi phí giữa các bên liên quan.

Theo Thông tư 66/2010/TT-BTC thì quy định GDLK được hiểu là giao dịch kinh doanh giữa các bên liên kết.

2. Những biểu hiện hoặc hành vi chuyển giá của các GDLK thường gặp

Dưới đây là một số biểu hiện hành vi chuyển giá:

Doanh nghiệp lỗ liên tục nhiều năm vẫn mở rộng đầu tư và doanh thu ngày vẫn tăng.
Doanh thu của doanh nghiệp thấp hơn hoặc bằng với giá vốn hàng bán
Doanh nghiệp chuyển giá bằng cách góp vốn phía nước ngoài là tài sản, chuyển giao công nghệ định giá rất cao.
Chuyển giá thông qua cung cấp dịch vụ, nhiều dịch vụ có hợp đồng khi thực tế không phát sinh.
Thanh toán các phí dịch vụ, các chi phí phân bổ cho doanh nghiệp trong tập đoàn mà không chứng minh dịch vụ đã được cung cấp.
Thanh toán hộ cho công ty con trong tập đoàn mà không thu phí bảo lãnh hoặc chi phí vốn.
Chi trả các khoản: phí giấy phép, nhãn hiệu, bản quyền không chứng minh được tính hợp lý.
Trả lãi vay cao hơn lãi suất ngân hàng cho vay thông thường.
Thực hiện một số công việc không tính phí cho doanh nghiệp liên kết.
Giao dịch nhiều với những doanh nghiệp có thuế suất ưu đãi.
Các doanh nghiệp lãi trong giai đoạn ưu đãi và giảm lãi dần trong giai đoạn hết ưu đãi.

3. Nguyên tắc áp dụng GDLK?

– Người nộp thuế: có giao dịch liên kết phải thực hiện kê khai; loại trừ các yếu tố làm giảm nghĩa vụ thuế để xác định nghĩa vụ thuế đối với các giao dịch liên kết với các giao dịch độc lập.

– Cơ quan thuế: thực hiện các hoạt động quản lý, thanh, kiểm tra các giao dịch liên kết của người nộp thuế theo nguyên tắc giao dịch độc lập.

II. Những lưu ý khi kiểm, thanh tra hoạt động chuyển giá

Để quá trình thanh, kiểm tra được tiến hành hiệu quả, bạn cần tìm hiểu một số thông tin sau:

giai dich lien ket va chuyen gia

1. Chuyển giá là gì?

Chuyển giá là việc thực hiện chính sách đối với hàng hóa, dịch vụ được chuyển dịch giữa các bên có quan hệ liên kết không theo giá thị trường, là hành vi thiết lập giá giao dịch kinh doanh không tuân thủ theo nguyên tắc giá thị trường giữa các công ty có quan hệ liên kết.

2. Nguyên nhân phát triển hành vi chuyển giá

Có sự chênh lệch về thuế thu nhập doanh nghiệp của Việt nam với nhiều quốc gia trên thế giới, ưu đãi thuế giữa các ngành nghề, lĩnh vực trong một quốc gia tạo ra “vùng trũng” khi thực hiện nghĩa vụ thuế.

Quy định về hạn chế thanh toán bằng tiền mặt là nguyên nhân khiến các công ty nội địa thành lập công ty con, công ty liên kết để chuyển từ trốn thuế sang chuyển giá, đặc biệt là chuyển giá từ kinh doanh thông thường sang lĩnh vực xã hội hóa được ưu đãi thuế.

Căn cứ vào quyền độc lập xác định giá mua, giá bán thực hiện chuyển giá mua lỗ từ các công ty không liên quan để giảm số thuế phải nộp hoặc chuyển giá tạo lãi giả như giá trên thị trường chứng khoán.

3. Quy định trong hiến pháp về chuyển giá

Chính phủ đã ban hành các quy định về quản lý thuế đối với các doanh nghiệp, công ty có giao dịch liên kết thông qua Nghị định chính phủ 20 Năm 2017 và Thông tư 41 hướng dẫn của Nghị định 20, giao dịch liên kết có nội dung cơ bản sau: phân tích so sánh và phân tích so sánh và loại trừ khác biệt.

4. Phương pháp xác định giá trong giao dịch liên kết đơn giản, hiệu quả.

Các phương pháp xác định giá là:

So sánh giá giao dịch độc lập
So sánh tỷ suất lợi nhuận
Phân bổ lợi nhuận

III. Cách lập báo cáo giao dịch liên kết và chuyển giá đơn giản

Đối với trường hợp các doanh nghiệp, công ty vừa hoặc nhỏ. Chi phí cho một báo cáo liên kết khá cao. Vì vậy, dưới đây là cách để lập một báo cáo liên kết đơn giản.

Chọn 5 doanh nghiệp có thương hiệu cùng phân phối sản phẩm cần làm báo cáo liên kết. Khảo sát giá bán sản phẩm của 5 doanh nghiệp trong 12 tháng để thu thập dữ liệu tính giá trung bình sản phẩm mỗi doanh nghiệp.
Tính khoảng tứ phân vị của dãy giá trung bình sau đó so sánh với giá sản phẩm của doanh nghiệp.
Nếu giá trung bình nằm trong khoảng tứ phân vị thì doanh nghiệp tuân thủ nguyên tắc giá thị trường.

Vấn đề phân tích ngành, giới thiệu về doanh nghiệp,… trong báo cáo liên kết khá đơn giản. Khó khăn nhất là báo cáo chuyển giá sẽ tốn thời gian nếu bạn không thành thạo và cơ sở chứng minh sẽ không đảm bảo.

Trên đầy là những chia sẻ về kiến thức liên quan đến giao dịch liên kết và chuyển giá mà Học viện TACA mang đến trong bài viết này. Hy vọng giúp ích cho bạn trong quá trình học tập, làm việc.

Tham khảo các khóa học: