
IAS 40 Bất động sản đầu tư được ban hành vào tháng 04 năm 2001, Hội đồng Chuẩn mực Kế toán Quốc tế (Hội đồng), chuẩn mực này đã được ban hành lần đầu bởi Ủy Ban Chuẩn mực Kế toán Quốc tế vào tháng 04 năm 2000. Chuẩn mực này đã thay thế một số phần của IAS 25 Kế toán các khoản đầu tư, được ban hành vào tháng 03 năm 1986 và không bị thay thế bởi IAS 39 Công cụ tài chính: Ghi nhận và đo lường.
Hãy cùng Taca tìm hiểu về định nghĩa, các vấn đề phân loại, ghi nhận, đo lường và các mô hình trong IAS 40 nhé!
IAS 40 – Bất động sản đầu tư áp dụng cho kế toán các bất động sản (bao gồm đất và/hoặc nhà cửa) nắm giữ để tạo ra lợi nhuận từ cho thuê hoặc để gia tăng vốn (hoặc cả hai). Bất động sản đầu tư được ghi nhận ban đầu theo giá gốc, trừ một vài ngoại lệ.
Sau ghi nhận ban đầu, đơn vị có thể lựa chọn ghi nhận bất động sản đầu tư theo mô hình giá gốc hoặc mô hình giá trị hợp lý. Chênh lệch sau khi đánh giá lại theo giá trị hợp lý sẽ được ghi nhận vào lãi/lỗ.
IAS 40 được ban hành lại vào tháng 12 năm 2003 và áp dụng cho các Báo cáo tài chính năm bắt đầu từ ngày 01/01/2005.
Xem thêm:
Chuẩn mực kế toán quốc tế, danh sách chuẩn mực
IAS và So sánh Các Chuẩn mực Kế toán Quốc tế IAS với IFRS
Bất động sản đầu tư là tài sản cố định (đất hoặc nhà cửa – hoặc một phần của nhà cửa – hoặc cả hai) được nắm giữ (bởi chủ sở hữu hoặc bởi bên đi thuê trong thuê tài chính) để thu lời từ việc cho thuê, chờ tăng giá hoặc cả hai. [IAS 40.5]
Các ví dụ dưới đây sẽ làm rõ hơn bất động sản đầu tư: [IAS 40.8]
Các ví dụ dưới đây thể hiện các bất động sản không phải bất động sản đầu tư, vì vậy, không thuộc phạm vi điều chỉnh của Chuẩn mực này: [IAS 40.5 and 40.9]
Các đoạn 8, 9, 48, 53, 54 và 57 đã bị sửa đổi, đoạn 22 đã bị xóa và đoạn 53A, 53B đã được thêm vào bởi Báo cáo Điều chỉnh các chuẩn mực IFRS phát hành tháng 05 năm 2008. Đơn vị phải áp dụng các sửa đổi này phi hồi tố cho niên độ bắt đầu từ hoặc sau 01 tháng 01 năm 2009.
Đơn vị được phép áp dụng sửa đổi cho bất động sản đầu tư đang trong quá trình xây dựng từ bất kỳ ngày nào trước thời điểm ngày 01 tháng 01 năm 2009, với điều kiện giá trị hợp lý của những bất động sản đầu tư đang trong quá trình xây dựng đã được xác định vào ngày áp dụng sửa đổi. Việc áp dụng sớm hơn ngày hiệu lực được cho phép.
Nếu đơn vị áp dụng các sửa đổi cho một khoảng thời gian sớm hơn ngày hiệu lực, đơn vị phải công bố thông tin này và áp dụng đồng thời sửa đổi cho đoạn 5 và đoạn 81E của IAS 16 Tài sản cố định.
Xem thêm:
Tài sản nắm giữ theo hợp đồng thuê hoạt động. Bất động sản đầu tư được nắm giữ để tìm kiếm thu nhập từ việc cho thuê hoặc để làm gia tăng vốn hoặc cả hai.
Vì vậy, phần lớn dòng tiền tạo ra từ bất động sản đầu tư sẽ không phụ thuộc vào các tài sản khác mà đơn vị nắm giữ. Điều này phân biệt bất động sản đầu tư với bất động sản chủ sở hữu sử dụng.
Việc sản xuất hoặc cung cấp hàng hóa hoặc dịch vụ (hoặc sử dụng bất động sản vào mục đích hành chính) phát sinh dòng tiền mà không chỉ phân bổ cho bất động sản đó, mà còn phân bổ cho các tài sản khác được sử dụng trong quá trình sản xuất kinh doanh.
IAS 16 áp dụng đối với các tài sản được chủ sở hữu sử dụng mà đơn vị đang nắm giữ và IFRS 16 Thuê tài sản áp dụng cho các bất động sản chủ sở hữu sử dụng được nắm giữ bởi bên đi thuê như tài sản có quyền sử dụng. [IAS 40.6]
Một phần sử dụng riêng: Một số bất động sản bao gồm một phần được sử dụng để cho thuê hoặc để tăng vốn và phần còn lại được nắm giữ để sử dụng phục vụ sản xuất hoặc cung cấp hàng hóa hoặc dịch vụ hoặc cho mục đích hành chính.
Nếu các phần này có thể được bán một cách độc lập (hoặc có thể cho thuê một cách độc lập trong một giao dịch cho thuê tài chính), thì đơn vị ghi nhận từng phần một cách riêng biệt.
Nếu các phần này không thể được bán một cách độc lập, bất động sản chỉ được coi là bất động sản đầu tư nếu chỉ có một phần không đáng kể của bất động sản được nắm giữ để phục vụ sản xuất hoặc cung cấp hàng hóa hoặc dịch vụ hoặc để phục vụ mục đích hành chính. [IAS 40.10].
Dịch vụ phụ trợ: Trong một số trường hợp, đơn vị cung cấp dịch vụ hỗ trợ cho bên sử dụng bất động sản mà đơn vị đang nắm giữ. Đơn vị sẽ chỉ được đánh giá bất động sản này là bất động sản đầu tư nếu giá trị dịch vụ hỗ trợ là không đáng kể đối với giao dịch cho thuê nói chung.
Một ví dụ là khi chủ sở hữu của một tòa nhà văn phòng cung cấp dịch vụ an ninh và bảo trì cho các bên đi thuê đang sử dụng tòa nhà. [IAS 40.13]
Cho thuê nội bộ công ty: Trong một số trường hợp, một đơn vị sở hữu tài sản được cho thuê, và sử dụng bởi, công ty mẹ của nó hoặc bởi một công ty con khác. Bất động sản này sẽ không được coi là bất động sản đầu tư trong báo cáo tài chính hợp nhất, vì bất động sản đang được chủ sở hữu sử dụng dưới góc nhìn của toàn tập đoàn.
Tuy nhiên, từ góc nhìn của đơn vị sở hữu bất động sản đó, bất động sản được coi là bất động sản đầu tư nếu nó thỏa mãn các định nghĩa tại đoạn 5. Vì vậy, bên cho thuê coi bất động sản này là bất động sản đầu tư trong báo cáo tài chính riêng. [IAS 40.15]
Một bất động sản đầu tư được nắm giữ sẽ được ghi nhận là tài sản khi, và chỉ khi: đơn vị có nhiều khả năng sẽ nhận được các lợi ích kinh tế trong tương lai liên quan đến bất động sản đầu tư; và nguyên giá của bất động sản đầu tư có thể được xác định một cách đáng tin cậy. [IAS 40.16]
Xem thêm:
Bất động sản đầu tư sẽ được ghi nhận ban đầu theo nguyên giá. Chi phí giao dịch được bao gồm trong giá trị ghi nhận ban đầu. Không tính vào nguyên giá của bất động sản đầu tư các chi phí sau:
(a) Chi phí khởi nghiệp (trừ khi là chi phí cần thiết để chuyển bất động sản thành trạng thái có thể sử dụng được theo mục đích của ban quản trị).
(b) Lỗ từ hoạt động sản xuất kinh doanh phát sinh trước khi bất động sản đầu tư đạt được mức độ sử dụng theo kế hoạch, hoặc
(c) Giá trị lãng phí bất thường của nguyên vật liệu, nhân công hoặc các nguồn lực khác phát sinh khi thi công hoặc phát triển bất động sản đầu tư. [IAS 40.20 và 40.23]
IAS 40 cho phép các đơn vị lựa chọn giữa: [IAS 40.30]
Một phương pháp phải được áp dụng cho tất cả các bất động sản đầu tư của đơn vị. Thay đổi chỉ được phép nếu điều này dẫn đến sự trình bày phù hợp hơn. IAS 40 lưu ý rằng rất ít khả năng có thể thay đổi từ mô hình giá trị hợp lý sang mô hình giá gốc.
Sau khi ghi nhận ban đầu, đơn vị lựa chọn mô hình giá trị hợp lý sẽ định giá toàn bộ bất động sản đầu tư tại giá trị hợp lý, trừ trường hợp nêu tại đoạn 53. [IAS 40.33]
Lợi nhuận hay lỗ phát sinh từ thay đổi giá trị hợp lý của bất động sản đầu tư sẽ được ghi nhận vào báo cáo kết quả kinh doanh cho kỳ mà chúng phát sinh. [IAS 40.35]
Khi xác định giá trị hợp lý của bất động sản đầu tư theo IFRS 13, ở khía cạnh khác, đơn vị phải đảm bảo giá trị hợp lý phản ánh thu nhập từ tiền thuê từ hợp đồng thuê hiện tại và các giả thiết khác mà các bên tham gia thị trường có thể sử dụng khi định giá bất động sản đầu tư trong điều kiện thị trường hiện tại. [IAS 40.40]
Khi bên đi thuê sử dụng mô hình giá trị hợp lý để xác định giá trị của bất động sản đang nắm giữ thuộc dạng tài sản được quyền sử dụng, đơn vị sẽ định giá tài sản được quyền sử dụng, mà không phải bất động sản gốc, tại giá trị hợp lý. [IAS 40.40A]
Sau khi ghi nhận ban đầu, đơn vị lựa chọn sử dụng mô hình giá gốc sẽ xác định giá trị của bất động sản đầu tư theo quy định của IAS 16 với giá trị ghi sổ bằng nguyên giá trừ khấu hao lũy kế và suy giảm giá trị lũy kế. [IAS 40.56]
Đơn vị chuyển đổi một bất động sản thành, hoặc từ, bất động sản đầu tư khi, và chỉ khi, có sự thay đổi về cách sử dụng. Thay đổi về cách sử dụng phát sinh khi bất động sản thỏa mãn, hoặc không thỏa mãn, các định nghĩa về bất động sản đầu tư và có bằng chứng về sự thay đổi trong cách sử dụng. Khi đánh giá độc lập, việc thay đổi mục đích sử dụng bất động của ban quản trị đơn vị không cung cấp bằng chứng cho việc thay đổi cách sử dụng. Ví dụ về bằng chứng cho việc thay đổi cách sử dụng bao gồm:
Khi một đơn vị quyết định thanh lý một bất động sản đầu tư mà không phát triển/thay đổi, đơn vị tiếp tục ghi nhận bất động sản là bất động sản đầu tư đến thời điểm xóa khỏi sổ (loại trừ khỏi báo cáo tình hình tài chính) và không phân loại lại thành hàng tồn kho.
Tương tự, nếu đơn vị bắt đầu tái phát triển một bất động sản đầu tư hiện hữu để tiếp tục sử dụng là một bất động sản đầu tư trong tương lai, bất động sản vẫn sẽ được ghi nhận là bất động sản đầu tư và không bị phân loại lại thành bất động sản chủ sở hữu sử dụng trong quá trình tái phát triển. [IAS 40.58]
Các quy tắc sau đây áp dụng cho kế toán chuyển đổi giữa các loại:
Khi đơn vị hoàn thành việc thi công hoặc phát triển một bất động sản đầu tư tự xây dựng mà sẽ được ghi nhận tại giá trị hợp lý, các chênh lệch giữa giá trị hợp lý của bất động sản tại ngày hoàn thành và giá trị ghi sổ trước đó của nó sẽ được ghi nhận vào báo cáo kết quả kinh doanh. [IAS 40.65]
Khi đơn vị sử dụng mô hình giá gốc cho bất động sản đầu tư, việc chuyển đổi giữa các danh mục không làm thay đổi giá trị ghi sổ của tài sản được chuyển và không thay đổi nguyên giá của tài sản cho mục đích đo lường hoặc công bố.
Một bất động sản đầu tư sẽ bị dừng ghi nhận (loại trừ khỏi báo cáo tình hình tài chính) khi bị thanh lý hoặc khi một bất động sản đầu tư bị dừng sử dụng vĩnh viễn và không còn lợi ích kinh tế trong tương lai nào được kỳ vọng từ việc thanh lý này.
Mô hình giá trị hợp lý và mô hình giá gốc [IAS 40.75]:
==> Xem thêm:
Công bố thông tin bổ sung cho Mô hình giá trị hợp lý [IAS 40.76]
Công bố thông tin bổ sung cho Mô hình giá gốc [IAS 40.79]
Để nghiên cứu sâu hơn các vấn đề được đề cập trong IAS 40 – Bất động sản đầu tư (Investment Property) mời bạn tham khảo tài liệu sau:
IAS 40 Bất động sản đầu tư áp dụng cho việc hạch toán bất động sản (đất đai và/hoặc tòa nhà) nắm giữ để kiếm tiền cho thuê hoặc để tăng giá vốn (hoặc cả hai). Bất động sản đầu tư ban đầu được đo lường theo giá gốc và, với một số trường hợp ngoại lệ, có thể được đo lường sau đó bằng mô hình chi phí hoặc mô hình giá trị hợp lý, với những thay đổi về giá trị hợp lý theo mô hình giá trị hợp lý được ghi nhận vào lãi hoặc lỗ.
Để đào sâu nguyên lý, bản chất IAS 40 mời bạn tham khảo tài liệu sau:
>> Tải ngay trọn bộ tài liệu: Chuẩn mực kế toán quốc tế IAS 40 – Bất động sản đầu tư (Tiếng Việt)
IAS 40 Investment Property applies to the accounting for property (land and/or buildings) held to earn rentals or for capital appreciation (or both). Investment properties are initially measured at cost and, with some exceptions. may be subsequently measured using a cost model or fair value model, with changes in the fair value under the fair value model being recognised in profit or loss.
To delve deeper into the principles, the essence of IAS 40 invites you to refer to the following document:
>> Download the complete set of documents now: International Accounting Standard IAS 40 – Investment Property (English)
Việc thấu hiểu IFRS là rất quan trọng, vì nó không chỉ giúp bạn đón đầu xu hướng tuyển dụng của các doanh nghiệp lớn, gia nhập đội ngũ quản lý tại các công ty đa quốc gia và có cơ hội sở hữu mức lương “khủng” đáng mơ ước. Tuy nhiên vẫn còn một số rào cản như thiếu tài liệu học uy tín, chưa tìm được các bản dịch tiếng việt chuẩn về các chuẩn mực quốc tế IFRS và chuẩn mực kế toán Việt Nam VAS để hiểu sâu và thực sự ứng dụng vào quá trình chuyển đổi VAS sang IFRS. Vì vậy Taca gửi tặng bạn trọn bộ IFRS bao gồm:
>> Tải ngay trọn bộ tài liệu tại đây:
Chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS) & Chuẩn mực tế toán quốc tế (IFRS)
Như vậy, bài viết trên đã giúp bạn hiểu rõ bản chất chuẩn mực kế toán quốc tế IAS 40 – Bất động sản đầu tư giúp doanh nghiệp ghi nhận, định giá và trình bày bất động sản đầu tư trong báo cáo tài chính của doanh nghiệp. Tuy nhiên, trước bối cảnh phần lớn doanh nghiệp Việt “buộc phải” áp dụng chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế IFRS, đã và đang “rục rịch” chuyển đổi báo cáo từ VAS sang IFRS. Nhiều kế toán tỏ ra “lúng túng” khi không biết phải xử lý báo cáo tài chính như thế nào cho chuẩn chỉnh và bài bản, nhiều bạn muốn nắm bắt cơ hội làm việc tại các tập đoàn đa quốc gia nhưng lại phải “ngậm ngùi” nhường cơ hội cho người khác vì không nắm rõ phương pháp, quy trình chuyển đổi báo cáo tài chính như nào cho đúng?
Hiểu rõ điều đó, TACA tổ chức Khóa học chuyển đổi báo cáo tài chính từ VAS sang IFRS nhằm hướng dẫn học viện thực hành chuyển đổi báo cáo tài chính chuẩn chỉnh nhờ thấu hiểu bản chất, nguyên lý từng chuẩn mực kế toán, nắm chắc các bút toán điều chỉnh cho giao dịch theo hệ thống chuẩn mực IFRS, am tường cách thức chuyển đổi các khoản mục quan trọng trên bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và thành thạo lập, trình bài báo cáo tài chính riêng lẻ, báo cáo tài chính hợp nhất theo IFRS… nắm chắc công cụ chuyển đổi báo cáo tài chính theo nhu cầu từng doanh nghiệp cụ thể.
>> Tham khảo ngay khóa học Chuyển đổi báo cáo tài chính VAS sang IFRS tại đây:
Với đội ngũ giảng viên là các trưởng phòng cấp cao/ giám đốc chuyên môn tại các đơn vị hàng đầu, các tập đoàn kinh tế lớn nhiều năm áp dụng IFRS thành công. Chúng tôi cam kết truyền đạt toàn bộ kiến thức cốt lõi, các thông tin cập nhật mới nhất và cả những ví dụ, kinh nghiệm, kỹ năng thực tế giúp bạn dễ dàng: Am tường bản chất của từng chuẩn mực IFRS quan trọng, nâng cao khả năng phân tích sự khác biệt giữa VAS và IFRS trong việc lập, trình bày báo cáo tài chính; nắm rõ phương pháp, quy trình chuyển đổi báo cáo tài chính (BCTC) từ VAS sang IFRS, cũng như chủ động xây dựng chương trình chuyển đổi VAS sang IFRS theo nhu cầu cụ thể của doanh nghiệp.
>> Đặc biệt, để sở hữu chứng chỉ Báo cáo tài chính quốc tế CertIFR, DipIFR danh giá nhằm khẳng định năng lực cũng như dọn đường cho sự thăng tiến vượt bậc trong sự nghiệp kế kiểm toàn cầu. Mời bạn tham khảo trọn bộ khóa học Chuẩn mực chứng chỉ lập Báo cáo Tài chính quốc tế tại đây:
Taca International Certificate,
Tầng 2 Toà A Chelsea Residences, Số 48 Trần Kim Xuyến, Q. Cầu Giấy, TP. Hà Nội
Hotline: 0985 611 911
Vincom Đồng Khởi, Quận 1, TP. HCM
Hotline: 0947 511 911