25/09/2024 Thuế thu nhập cá nhân

Cập nhật chi tiết 16 trường hợp miễn thuế thu nhập cá nhân mới nhất

Nội dung chính

Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) là một gánh nặng tài chính không nhỏ, ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của mỗi người lao động. Nhưng bạn có biết rằng, có những nguồn thu nhập đặc biệt được miễn thuế mà có thể bạn chưa từng nghe đến? Đừng bỏ lỡ cơ hội nắm bắt 16 trường hợp miễn thuế thu nhập cá nhân mới nhất mới nhất cùng TACA, để bảo vệ thu nhập và tối ưu hóa tài chính của mình ngay hôm nay!

Một số điểm lưu ý về miễn thuế thu nhập cá nhân

Miễn thuế TNCN là việc không áp dụng nghĩa vụ nộp thuế TNCN đối với một số loại thu nhập nhất định của cá nhân theo quy định của pháp luật. Các khoản thu nhập này được pháp luật xác định là không phải chịu thuế nhằm khuyến khích, hỗ trợ hoặc bảo vệ quyền lợi của người dân trong những trường hợp đặc biệt, như thu nhập từ thừa kế, quà tặng trong gia đình, thu nhập từ bảo hiểm, học bổng, lương hưu, bồi thường tai nạn lao động, hoặc các thu nhập liên quan đến hoạt động nhân đạo, từ thiện.

Việc miễn thuế TNCN giúp giảm bớt gánh nặng tài chính cho cá nhân và hỗ trợ các mục tiêu xã hội, chính sách của Nhà nước trong việc đảm bảo an sinh, thúc đẩy giáo dục, khuyến khích lao động, sản xuất và phát triển các hoạt động kinh tế đặc thù.

Các trường hợp được miễn thuế thu nhập cá nhân mới nhất

Các trường hợp được miễn thuế thu nhập cá nhân được căn cứ theo quy định tại Điều 4 của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Điều 4 của Nghị định số 65/2013/NĐ-CP, Khoản 1,2,3,4,5 Điều 12 Thông tư 92/2015/TT-BTC. Theo đó, các khoản thu nhập được miễn thuế bao gồm:

Trường hợp miễn thuế TNCN từ chuyển nhượng bất động sản

Thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản (bao gồm cả nhà ở hình thành trong tương lai, công trình xây dựng hình thành trong tương lai theo quy định pháp luật về kinh doanh bất động sản) giữa: vợ với chồng; cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; cha chồng, mẹ chồng với con dâu; bố vợ, mẹ vợ với con rể; ông nội, bà nội với cháu nội; ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại; anh chị em ruột với nhau.

Trường hợp bất động sản (bao gồm cả nhà ở hình thành trong tương lai, công trình xây dựng hình thành trong tương lai theo quy định pháp luật về kinh doanh bất động sản) do vợ hoặc chồng tạo lập trong thời kỳ hôn nhân được xác định là tài sản chung của vợ chồng, khi ly hôn được phân chia theo thỏa thuận hoặc do tòa án phán quyết thì việc phân chia tài sản này thuộc diện được miễn thuế.

Ví dụ: Anh A và chị B là vợ chồng và có một ngôi nhà chung mua trong thời kỳ hôn nhân. Sau khi ly hôn, anh A và chị B thỏa thuận phân chia ngôi nhà này, mỗi người nhận một nửa phần tài sản theo đúng quy định của pháp luật. Đồng thời, anh A chuyển nhượng phần quyền sở hữu của mình cho chị B, và chị B cũng chuyển nhượng một mảnh đất thừa kế từ cha mẹ cho con gái là em C.

Ngoài ra, chị B cũng chuyển nhượng một căn hộ cho em trai là anh D để giải quyết việc tài chính trong gia đình. Toàn bộ các giao dịch chuyển nhượng này đều thuộc diện được miễn thuế thu nhập cá nhân vì:

Việc phân chia ngôi nhà giữa anh A và chị B khi ly hôn là tài sản chung của vợ chồng.
Giao dịch chuyển nhượng giữa chị B và con gái là mối quan hệ giữa mẹ đẻ và con đẻ.
Giao dịch chuyển nhượng giữa chị B và em trai là mối quan hệ giữa anh chị em ruột.

Trường hợp miễn thuế thu nhập cá nhân từ chuyển nhượng nhà ở, đất ở trong trường hợp chỉ có một nhà hoặc đất để ở duy nhất

Thu nhập của cá nhân từ chuyển nhượng nhà ở, quyền sử dụng đất ở và tài sản gắn liền với đất ở của cá nhân trong trường hợp người chuyển nhượng chỉ có duy nhất một nhà ở, quyền sử dụng đất ở tại Việt Nam. Cá nhân chuyển nhượng nhà ở, quyền sử dụng đất ở được miễn thuế theo hướng dẫn tại điểm b, khoản 1, Điều này phải đồng thời đáp ứng các điều kiện sau:

– Chỉ có duy nhất quyền sở hữu một nhà ở hoặc quyền sử dụng một thửa đất ở (bao gồm cả trường hợp có nhà ở hoặc công trình xây dựng gắn liền với thửa đất đó) tại thời điểm chuyển nhượng, cụ thể như sau:

Việc xác định quyền sở hữu nhà ở, quyền sử dụng đất ở căn cứ vào Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất.
Trường hợp chuyển nhượng nhà ở có chung quyền sở hữu, đất ở có chung quyền sử dụng thì chỉ cá nhân chưa có quyền sở hữu nhà ở, quyền sử dụng đất ở nơi khác được miễn thuế; cá nhân có chung quyền sở hữu nhà ở, quyền sử dụng đất ở còn có quyền sở hữu nhà ở, quyền sử dụng đất ở khác không được miễn thuế.
Trường hợp vợ chồng có chung quyền sở hữu nhà ở, quyền sử dụng đất ở và cũng là duy nhất của chung vợ chồng nhưng vợ hoặc chồng còn có nhà ở, đất ở riêng, khi chuyển nhượng nhà ở, đất ở của chung vợ chồng thì vợ hoặc chồng chưa có nhà ở, đất ở riêng được miễn thuế; chồng hoặc vợ có nhà ở, đất ở riêng không được miễn thuế.
Có quyền sở hữu nhà ở, quyền sử dụng đất ở tính đến thời điểm chuyển nhượng tối thiểu là 183 ngày.

– Thời điểm xác định quyền sở hữu nhà ở, quyền sử dụng đất ở là ngày cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất. Riêng trường hợp được cấp lại, cấp đổi theo quy định của pháp luật về đất đai thì thời điểm xác định quyền sở hữu nhà ở, quyền sử dụng đất ở được tính theo thời điểm cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất trước khi được cấp lại, cấp đổi.”

– Chuyển nhượng toàn bộ nhà ở, đất ở.

– Trường hợp cá nhân có quyền hoặc chung quyền sở hữu nhà, quyền sử dụng đất ở duy nhất nhưng chuyển nhượng một phần thì không được miễn thuế cho phần chuyển nhượng đó.

Nhà ở, đất ở duy nhất được miễn thuế do cá nhân chuyển nhượng bất động sản tự khai và chịu trách nhiệm. Nếu phát hiện không đúng sẽ bị xử lý truy thu thuế và phạt về hành vi vi phạm pháp luật thuế theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.
Trường hợp chuyển nhượng nhà ở, công trình xây dựng hình thành trong tương lai không thuộc diện được miễn thuế thu nhập cá nhân theo hướng dẫn tại điểm b, khoản 1, Điều này.

Ví dụ: Anh H là một cá nhân sinh sống và làm việc tại Hà Nội, sở hữu duy nhất một căn nhà và mảnh đất đi kèm tại quận Cầu Giấy, Hà Nội. Tại thời điểm chuyển nhượng, anh H không có quyền sở hữu bất kỳ nhà ở hay quyền sử dụng đất ở nào khác tại Việt Nam. Căn nhà này đã thuộc quyền sở hữu của anh H hơn 183 ngày, theo đúng quy định về thời gian sở hữu tối thiểu.

Anh H quyết định chuyển nhượng toàn bộ căn nhà và quyền sử dụng đất đi kèm. Các thông tin trên được xác định dựa vào Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở mà anh H đang có. Trường hợp này đáp ứng điều kiện miễn thuế thu nhập cá nhân do anh H chỉ sở hữu duy nhất một căn nhà và thửa đất ở.

Tuy nhiên, nếu anh H và vợ cùng đứng tên trên sổ đỏ căn nhà nhưng vợ anh có thêm một căn hộ riêng tại quận Hoàn Kiếm, Hà Nội, thì vợ anh sẽ không được miễn thuế cho phần chuyển nhượng này. Ngược lại, nếu anh H không sở hữu bất kỳ bất động sản nào khác thì phần thu nhập từ chuyển nhượng này sẽ được miễn thuế.

Nếu anh H chỉ chuyển nhượng một phần căn nhà hoặc một phần thửa đất, ví dụ như bán một nửa diện tích mảnh đất, thì phần thu nhập từ chuyển nhượng này sẽ không được miễn thuế, vì chỉ việc chuyển nhượng toàn bộ mới được hưởng chính sách miễn thuế.

Trong trường hợp này, anh H phải tự khai báo thu nhập từ chuyển nhượng và chịu trách nhiệm trước pháp luật. Nếu khai không đúng, anh sẽ bị truy thu thuế và xử phạt theo quy định.

>>Xem thêm:

Trường hợp miễn thuế thu nhập cá nhân từ quyền sử dụng đất do Nhà nước giao

Thu nhập từ giá trị quyền sử dụng đất của cá nhân được Nhà nước giao đất không phải trả tiền hoặc được giảm tiền sử dụng đất theo quy định của pháp luật.

Trường hợp cá nhân được miễn, giảm tiền sử dụng đất khi giao đất, nếu chuyển nhượng diện tích đất được miễn, giảm tiền sử dụng đất thì khai, nộp thuế đối với thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản hướng dẫn tại Điều 12 Thông tư này.

Ví dụ: Anh M là một cựu chiến binh, được Nhà nước giao một mảnh đất 200m² tại tỉnh Bắc Ninh để xây dựng nhà ở theo chính sách ưu đãi dành cho người có công với cách mạng. Theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền, anh M không phải trả tiền sử dụng đất cho mảnh đất này.

Sau một thời gian, anh M quyết định chuyển nhượng toàn bộ mảnh đất cho người khác. Mặc dù anh M được miễn tiền sử dụng đất khi nhận đất từ Nhà nước, nhưng theo quy định pháp luật, khi anh M chuyển nhượng mảnh đất này, anh vẫn phải khai báo và nộp thuế thu nhập cá nhân từ hoạt động chuyển nhượng bất động sản.

Cụ thể, thu nhập từ chuyển nhượng này sẽ được tính và nộp thuế theo quy định tại Điều 12 Thông tư hiện hành. Nếu anh M không thực hiện việc khai báo hoặc nộp thuế đầy đủ, anh sẽ bị truy thu và xử phạt theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.

Trường hợp miễn thuế thu nhập cá nhân từ việc thừa kế

Thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng là bất động sản (bao gồm cả nhà ở, công trình xây dựng hình thành trong tương lai theo quy định của pháp luật về kinh doanh bất động sản) giữa: vợ với chồng; cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; cha chồng, mẹ chồng với con dâu; cha vợ, mẹ vợ với con rể; ông nội, bà nội với cháu nội, ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại; anh chị em ruột với nhau.

Ví dụ: Anh A nhận được thừa kế một căn nhà từ cha mẹ đẻ sau khi họ qua đời. Căn nhà này được ghi nhận trong di chúc và được xác định là tài sản thuộc quyền sở hữu của anh A sau khi hoàn tất các thủ tục pháp lý liên quan. Theo quy định, thu nhập từ việc nhận thừa kế căn nhà từ cha mẹ đẻ không phải chịu thuế thu nhập cá nhân do đây là thừa kế giữa cha mẹ và con đẻ.

Trường hợp miễn thuế thu nhập cá nhân trực tiếp sản xuất nông lâm ngư nghiệp

Thu nhập từ chuyển đổi đất nông nghiệp để hợp lý hóa sản xuất nông nghiệp nhưng không làm thay đổi mục đích sử dụng đất của hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp, được Nhà nước giao để sản xuất.

Ví dụ: Gia đình anh K tại tỉnh Đồng Tháp được Nhà nước giao một mảnh đất nông nghiệp rộng 2 hecta để trồng lúa. Trong quá trình sản xuất, gia đình anh K nhận thấy phần đất gần kênh rạch không thích hợp để trồng lúa do hay bị ngập úng, ảnh hưởng đến năng suất. Để tăng năng suất cây trồng, anh K quyết định chuyển đổi một phần diện tích đất trồng lúa này sang trồng rau màu, vốn phù hợp hơn với điều kiện đất ngập.

Việc chuyển đổi này chỉ là điều chỉnh lại loại cây trồng mà không thay đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp ban đầu. Anh K vẫn sử dụng đất để sản xuất nông nghiệp và tiếp tục canh tác các loại cây phù hợp với thổ nhưỡng, không chuyển đổi sang mục đích phi nông nghiệp như xây dựng nhà cửa hay làm khu thương mại.

Vì vậy, thu nhập từ sản xuất trên phần đất sau khi chuyển đổi này không bị tính thuế thu nhập cá nhân.

>>Xem thêm:

Trường hợp miễn thuế thu nhập cá nhân từ việc chuyển đổi đất nông nghiệp

Thu nhập của hộ gia đình, cá nhân trực tiếp tham gia vào hoạt động sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, làm muối, nuôi trồng, đánh bắt thủy sản chưa qua chế biến hoặc chỉ qua sơ chế thông thường chưa chế biến thành sản phẩm khác.

Hộ gia đình, cá nhân trực tiếp tham gia vào hoạt động sản xuất theo hướng dẫn tại điểm này phải thỏa mãn đồng thời các điều kiện sau:

Có quyền sử dụng đất, quyền thuê đất, quyền sử dụng mặt nước, quyền thuê mặt nước hợp pháp để sản xuất và trực tiếp tham gia lao động sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, làm muối, nuôi trồng thủy sản.

Trường hợp đi thuê lại đất, mặt nước của tổ chức, cá nhân khác thì phải có văn bản thuê đất, mặt nước theo quy định của pháp luật (trừ trường hợp hộ gia đình, cá nhân nhận khoán trồng rừng, chăm sóc, quản lý và bảo vệ rừng với các công ty Lâm nghiệp). Đối với hoạt động đánh bắt thủy sản phải có giấy chứng nhận quyền sở hữu hoặc hợp đồng thuê tàu, thuyền sử dụng vào mục đích đánh bắt và trực tiếp tham gia hoạt động đánh bắt thủy sản (trừ trường hợp đánh bắt thủy sản trên sông bằng hình thức đáy sông (đáy cá) và không thuộc những hoạt động khai thác thủy sản bị cấm theo quy định của pháp luật).

Thực tế cư trú tại địa phương nơi diễn ra hoạt động sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, làm muối, nuôi trồng, đánh bắt thủy sản.

Địa phương nơi diễn ra hoạt động sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, làm muối, nuôi trồng thủy sản theo hướng dẫn này là quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (gọi chung là đơn vị hành chính cấp huyện) hoặc huyện giáp ranh với nơi diễn ra hoạt động sản xuất.

Riêng đối với hoạt động đánh bắt thủy sản thì không phụ thuộc nơi cư trú.

Các sản phẩm nông nghiệp, lâm nghiệp, làm muối, nuôi trồng đánh bắt thủy sản chưa chế biến thành các sản phẩm khác hoặc mới chỉ sơ chế thông thường là sản phẩm mới được làm sạch, phơi, sấy khô, bóc vỏ, tách hạt, cắt, ướp muối, bảo quản lạnh và các hình thức bảo quản thông thường khác.

Ví dụ: Gia đình chị T sống tại huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An, có quyền sử dụng 5 hecta đất nông nghiệp để trồng lúa và nuôi trồng thủy sản. Chị T cùng chồng và con trực tiếp tham gia lao động sản xuất nông nghiệp trên mảnh đất này, sử dụng mặt nước để nuôi cá và tôm. Gia đình chị tự tay trồng lúa, chăm sóc, thu hoạch, và nuôi cá tôm mà không thuê lao động bên ngoài.

Gia đình chị T cũng có một hợp đồng thuê mặt nước với xã để mở rộng diện tích nuôi trồng thủy sản hợp pháp, giúp gia tăng sản lượng. Họ thực hiện các hoạt động sơ chế như làm sạch cá tôm, phơi khô hoặc bảo quản lạnh để bán ra thị trường mà không qua chế biến thành các sản phẩm khác như chế biến cá khô tẩm ướp hay các loại thức ăn đóng hộp.

Chị T và gia đình thực tế cư trú tại địa phương nơi diễn ra hoạt động sản xuất nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản. Do vậy, thu nhập từ hoạt động trồng lúa và nuôi cá tôm của gia đình chị được miễn thuế thu nhập cá nhân theo quy định, vì họ đáp ứng các điều kiện:

Có quyền sử dụng đất và mặt nước hợp pháp để sản xuất.
Trực tiếp tham gia lao động sản xuất nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản.
Sản phẩm bán ra chỉ qua sơ chế thông thường như phơi, làm sạch, bảo quản lạnh.

Trường hợp miễn thuế thu nhập cá nhân từ lãi tiền gửi tại tổ chức tín dụng hoặc hợp đồng bảo hiểm nhân thọ

Thu nhập từ lãi tiền gửi tại tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, lãi từ hợp đồng bảo hiểm nhân thọ; thu nhập từ lãi trái phiếu Chính phủ.

Lãi tiền gửi được miễn thuế theo quy định tại điểm này là thu nhập cá nhân nhận được từ lãi gửi Đồng Việt Nam, vàng, ngoại tệ tại các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được thành lập và hoạt động theo quy định của Luật các tổ chức tín dụng dưới các hình thức gửi không kỳ hạn, có kỳ hạn, gửi tiết kiệm, chứng chỉ tiền gửi, kỳ phiếu, tín phiếu và các hình thức nhận tiền gửi khác theo nguyên tắc có hoàn trả đầy đủ tiền gốc, lãi cho người gửi theo thỏa thuận.

Căn cứ để xác định thu nhập miễn thuế đối với thu nhập từ lãi tiền gửi là sổ tiết kiệm (hoặc thẻ tiết kiệm), chứng chỉ tiền gửi, kỳ phiếu, tín phiếu và các giấy tờ khác theo nguyên tắc có hoàn trả đầy đủ tiền gốc, lãi cho người gửi theo thỏa thuận.

Lãi từ hợp đồng bảo hiểm nhân thọ là khoản lãi mà cá nhân nhận được theo hợp đồng mua bảo hiểm nhân thọ của các doanh nghiệp bảo hiểm.

Căn cứ để xác định thu nhập miễn thuế đối với thu nhập từ lãi hợp đồng bảo hiểm nhân thọ là chứng từ trả tiền lãi từ hợp đồng bảo hiểm nhân thọ.

Lãi trái phiếu Chính phủ là khoản lãi mà cá nhân nhận được từ việc mua trái phiếu Chính phủ do Bộ Tài chính phát hành.

Căn cứ để xác định thu nhập miễn thuế đối với thu nhập từ lãi trái phiếu Chính phủ là mệnh giá, lãi suất và kỳ hạn trên trái phiếu Chính Phủ.

Ví dụ: Anh D gửi một khoản tiền 1 tỷ đồng vào tài khoản tiết kiệm có kỳ hạn 12 tháng tại Ngân hàng Vietcombank. Theo thỏa thuận với ngân hàng, anh D nhận được lãi suất 6%/năm. Vào cuối kỳ hạn, anh D nhận được tổng số tiền lãi là 60 triệu đồng. Số tiền lãi này được miễn thuế thu nhập cá nhân vì đây là lãi tiền gửi tiết kiệm tại một tổ chức tín dụng hoạt động hợp pháp theo quy định của pháp luật Việt Nam.

Ngoài ra, anh D cũng đã mua một hợp đồng bảo hiểm nhân thọ từ Công ty Bảo hiểm Prudential với mục đích bảo vệ tài chính cho gia đình. Sau 10 năm tham gia, anh D nhận được khoản lãi từ hợp đồng bảo hiểm là 200 triệu đồng. Khoản lãi này cũng được miễn thuế thu nhập cá nhân theo quy định vì nó được phát sinh từ hợp đồng bảo hiểm nhân thọ.

>> Xem ngay: [GIẢI ĐÁP] Chậm nộp quyết toán thuế TNCN có bị phạt không?

Trường hợp miễn thuế thu nhập cá nhân từ nguồn kiều hối

Thu nhập từ kiều hối được miễn thuế là khoản tiền cá nhân nhận được từ nước ngoài do thân nhân là người Việt Nam định cư ở nước ngoài, người Việt Nam đi lao động, công tác, học tập tại nước ngoài gửi tiền về cho thân nhân ở trong nước;

Trường hợp cá nhân nhận được tiền từ nước ngoài do thân nhân là người nước ngoài gửi về đáp ứng điều kiện về khuyến khích chuyển tiền về nước theo quy định của Ngân hàng nhà nước Việt nam thì cũng được miễn thuế theo quy định tại điểm này.

Căn cứ xác định thu nhập được miễn thuế tại điểm này là các giấy tờ chứng minh nguồn tiền nhận từ nước ngoài và chứng từ chi tiền của tổ chức trả hộ (nếu có).

Ví dụ: Chị H sống tại Hà Nội và có em trai là anh T đang sinh sống và làm việc tại Hoa Kỳ. Hàng tháng, anh T gửi về cho chị H số tiền 1.000 USD để hỗ trợ chi phí sinh hoạt cho gia đình và giúp đỡ chị trong việc nuôi con. Khoản tiền này được chuyển về qua một ngân hàng trong nước và chị H nhận tiền tại quầy giao dịch thông qua dịch vụ kiều hối.

Chị H có các giấy tờ chứng minh nguồn tiền gửi từ anh T như biên lai chuyển tiền từ ngân hàng nước ngoài, thông tin tài khoản gửi tiền từ Hoa Kỳ và các chứng từ chi tiền của ngân hàng Việt Nam. Khoản tiền kiều hối chị H nhận được từ anh T là thu nhập từ kiều hối do thân nhân là người Việt Nam đi lao động và sinh sống ở nước ngoài gửi về, nên được miễn thuế thu nhập cá nhân theo quy định của pháp luật.

Trường hợp miễn thuế thu nhập cá nhân từ khoản tiền lương làm việc ban đêm, làm thêm giờ được trả cao hơn so với tiền lương làm việc ban ngày hoặc làm trong giờ theo quy định của luật lao động

Thu nhập từ phần tiền lương, tiền công làm việc ban đêm, làm thêm giờ được trả cao hơn so với tiền lương, tiền công làm việc ban ngày, làm việc trong giờ theo quy định của Bộ luật Lao động. Cụ thể như sau:

Phần tiền lương, tiền công trả cao hơn do phải làm việc ban đêm, làm thêm giờ được miễn thuế căn cứ vào tiền lương, tiền công thực trả do phải làm đêm, thêm giờ trừ (-) đi mức tiền lương, tiền công tính theo ngày làm việc bình thường.
Tổ chức, cá nhân trả thu nhập phải lập bảng kê phản ánh rõ thời gian làm đêm, làm thêm giờ, khoản tiền lương trả thêm do làm đêm, làm thêm giờ đã trả cho người lao động. Bảng kê này được lưu tại đơn vị trả thu nhập và xuất trình khi có yêu cầu của cơ quan thuế.

Ví dụ: Anh P là công nhân tại một nhà máy sản xuất linh kiện điện tử, làm việc theo ca. Theo quy định của công ty và Bộ luật Lao động, tiền lương của anh P được tính như sau:

Lương cơ bản: 50.000 đồng/giờ cho ca làm việc ban ngày trong giờ làm việc bình thường.
Khi làm việc vào ca đêm, anh P được trả lương cao hơn 30% so với ca ban ngày, tức là 65.000 đồng/giờ.
Khi làm thêm giờ vào ban đêm (quá thời gian làm việc thông thường), anh P được trả cao hơn 200% so với lương bình thường, tức là 100.000 đồng/giờ.

Trong một tháng, anh P có làm thêm vào ban đêm 10 giờ. Tổng thu nhập từ làm thêm giờ ban đêm là 10 giờ × 100.000 đồng = 1.000.000 đồng. Nếu tính theo lương bình thường (ban ngày), anh P sẽ chỉ nhận được 10 giờ × 50.000 đồng = 500.000 đồng.

Khoản thu nhập được miễn thuế thu nhập cá nhân sẽ là phần chênh lệch trả cao hơn cho làm thêm giờ ban đêm: 1.000.000 đồng – 500.000 đồng = 500.000 đồng.

Trường hợp miễn thuế thu nhập cá nhân từ khoản tiền lương hưu theo quy định

Tiền lương hưu do Quỹ bảo hiểm xã hội trả theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội; tiền lương hưu nhận được hàng tháng từ Quỹ hưu trí tự nguyện.

Cá nhân sinh sống, làm việc tại Việt Nam được miễn thuế đối với tiền lương hưu được trả từ nước ngoài.

Ví dụ: Bà N là một giáo viên đã nghỉ hưu, sống tại Hà Nội. Sau khi nghỉ hưu, bà N nhận lương hưu hàng tháng từ Quỹ Bảo hiểm xã hội Việt Nam với số tiền là 6 triệu đồng. Khoản tiền lương hưu này được trả theo đúng quy định của Luật Bảo hiểm xã hội và là nguồn thu nhập chính giúp bà trang trải cuộc sống hàng ngày. Theo quy định, khoản tiền lương hưu do Quỹ bảo hiểm xã hội trả cho bà N được miễn thuế thu nhập cá nhân.

Bên cạnh đó, chồng bà N là ông M, từng làm việc và sinh sống tại Đức, sau khi nghỉ hưu ông được Quỹ hưu trí của Đức chi trả lương hưu hàng tháng với số tiền 1.000 EUR, được chuyển về Việt Nam. Theo quy định pháp luật, lương hưu mà ông M nhận từ nước ngoài cũng được miễn thuế thu nhập cá nhân tại Việt Nam.

Trường hợp miễn thuế thu nhập cá nhân từ học bổng

Thu nhập từ học bổng, bao gồm:

Học bổng nhận được từ ngân sách Nhà nước bao gồm: học bổng của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo, các trường công lập hoặc các loại học bổng khác có nguồn từ ngân sách Nhà nước.
Học bổng nhận được từ tổ chức trong nước và ngoài nước (bao gồm cả khoản tiền sinh hoạt phí) theo chương trình hỗ trợ khuyến học của tổ chức đó.

Tổ chức trả học bổng cho cá nhân nêu tại điểm này phải lưu giữ các quyết định cấp học bổng và các chứng từ trả học bổng. Trường hợp cá nhân nhận học bổng trực tiếp từ các tổ chức nước ngoài thì cá nhân nhận thu nhập phải lưu giữ tài liệu, chứng từ chứng minh thu nhập nhận được là học bổng do các tổ chức ngoài nước cấp.

Ví dụ: Em L là sinh viên xuất sắc của trường Đại học Bách Khoa Hà Nội và đã nhận được học bổng toàn phần từ Bộ Giáo dục và Đào tạo để đi du học tại Nhật Bản. Học bổng này bao gồm toàn bộ học phí và khoản sinh hoạt phí hàng tháng 20 triệu đồng để hỗ trợ em trong quá trình học tập. Đây là học bổng có nguồn từ ngân sách Nhà nước nên toàn bộ khoản thu nhập này của em L được miễn thuế thu nhập cá nhân.

Ngoài ra, em L còn nhận được học bổng từ Quỹ Toyota của Nhật Bản với số tiền 5.000 USD một năm để hỗ trợ chi phí nghiên cứu và sinh hoạt. Khoản học bổng này được trao thông qua chương trình hỗ trợ khuyến học của Quỹ Toyota, và cũng bao gồm tiền sinh hoạt phí. Do đó, khoản thu nhập từ học bổng này cũng thuộc diện miễn thuế.

Trong quá trình nhận học bổng, trường Đại học Bách Khoa Hà Nội đã lưu giữ các quyết định cấp học bổng từ Bộ Giáo dục và Đào tạo, đồng thời em L cũng lưu giữ các giấy tờ chứng minh nhận học bổng từ Quỹ Toyota, bao gồm quyết định cấp học bổng và các chứng từ nhận tiền.

Như vậy, các khoản thu nhập từ học bổng của em L, dù có nguồn từ ngân sách Nhà nước hay từ các tổ chức trong và ngoài nước, đều được miễn thuế thu nhập cá nhân, giúp em L tập trung học tập mà không phải lo lắng về các nghĩa vụ thuế liên quan đến khoản hỗ trợ này.

>> Mời bạn xem thêm:

Trường hợp miễn thuế thu nhập cá nhân từ các khoản bồi thường theo quy định

Thu nhập từ bồi thường hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, phi nhân thọ, bảo hiểm sức khỏe; tiền bồi thường tai nạn lao động; tiền bồi thường, hỗ trợ theo quy định của pháp luật về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; các khoản bồi thường Nhà nước và các khoản bồi thường khác theo quy định của pháp luật. Cụ thể trong một số trường hợp như sau:

Thu nhập từ bồi thường hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, phi nhân thọ, bảo hiểm sức khỏe là khoản tiền mà cá nhân nhận được do tổ chức bảo hiểm nhân thọ, phi nhân thọ, bảo hiểm sức khỏe trả cho người được bảo hiểm theo thỏa thuận tại hợp đồng bảo hiểm đã ký kết. Căn cứ xác định khoản bồi thường này là văn bản hoặc quyết định bồi thường của tổ chức bảo hiểm hoặc tòa án và chứng từ trả tiền bồi thường.
Thu nhập từ tiền bồi thường tai nạn lao động là khoản tiền người lao động nhận được từ người sử dụng lao động hoặc quỹ bảo hiểm xã hội do bị tai nạn trong quá trình tham gia lao động. Căn cứ xác định khoản bồi thường này là văn bản hoặc quyết định bồi thường của người sử dụng lao động hoặc tòa án và chứng từ chi bồi thường tai nạn lao động.
Thu nhập từ bồi thường, hỗ trợ theo quy định của pháp luật về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư là tiền bồi thường, hỗ trợ do Nhà nước thu hồi đất, kể cả các khoản thu nhập do các tổ chức kinh tế bồi thường, hỗ trợ khi thực hiện thu hồi đất theo quy định.

Căn cứ để xác định thu nhập từ bồi thường, hỗ trợ theo quy định của pháp luật về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư là quyết định của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền về việc thu hồi đất, bồi thường tái định cư và chứng từ chi tiền bồi thường.

Thu nhập từ bồi thường Nhà nước và các khoản bồi thường khác theo quy định của pháp luật về bồi thường Nhà nước là khoản tiền cá nhân được bồi thường do các quyết định xử phạt vi phạm hành chính không đúng của người có thẩm quyền, của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền gây thiệt hại đến quyền lợi của cá nhân; thu nhập từ bồi thường cho người bị oan do cơ quan có thẩm quyền trong hoạt động tố tụng hình sự quyết định. Căn cứ xác định khoản bồi thường này là quyết định của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền buộc cơ quan hoặc cá nhân có quyết định sai phải bồi thường và chứng từ chi bồi thường.
Thu nhập từ bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng theo quy định của Bộ luật dân sự.

Ví dụ: Anh Q là nhân viên của một công ty xây dựng và đã mua bảo hiểm nhân thọ cùng bảo hiểm sức khỏe từ Công ty Bảo hiểm AIA. Trong quá trình làm việc, anh Q gặp tai nạn lao động khiến anh bị gãy chân và phải nghỉ làm trong 3 tháng để điều trị. Dựa vào hợp đồng bảo hiểm đã ký, Công ty Bảo hiểm AIA đã chi trả khoản bồi thường trị giá 50 triệu đồng cho anh Q để hỗ trợ chi phí chữa trị và phục hồi sức khỏe. Khoản thu nhập từ bồi thường hợp đồng bảo hiểm này được miễn thuế thu nhập cá nhân.

Bên cạnh đó, công ty xây dựng nơi anh Q làm việc cũng đã trả cho anh 30 triệu đồng tiền bồi thường tai nạn lao động theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội. Khoản tiền này giúp anh Q bù đắp thu nhập bị mất do không thể làm việc trong thời gian điều trị và cũng thuộc diện miễn thuế thu nhập cá nhân

Trường hợp miễn thuế thu nhập cá nhân từ quỹ từ thiện theo quy định

Thu nhập nhận được từ các quỹ từ thiện được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cho phép thành lập hoặc công nhận, hoạt động vì mục đích từ thiện, nhân đạo, khuyến học không nhằm mục đích thu lợi nhuận.

Quỹ từ thiện nêu tại điểm này là quỹ từ thiện được thành lập và hoạt động theo quy định tại Nghị định số 30/2012/NĐ-CP ngày 12/4/2012 của Chính phủ về tổ chức, hoạt động của quỹ xã hội, quỹ từ thiện.

Căn cứ xác định thu nhập nhận được từ các quỹ từ thiện được miễn thuế tại điểm này là văn bản hoặc quyết định trao khoản thu nhập của quỹ từ thiện và chứng từ chi tiền, hiện vật từ quỹ từ thiện.

Ví dụ: Chị M là một người mẹ đơn thân, nuôi hai con nhỏ và có hoàn cảnh khó khăn do mất việc làm trong đợt dịch COVID-19. Sau khi hoàn tất các thủ tục xác nhận hoàn cảnh khó khăn từ địa phương, chị M được Quỹ Từ thiện Hoa Sen – một quỹ từ thiện được cơ quan Nhà nước công nhận và hoạt động theo Nghị định số 30/2012/NĐ-CP của Chính phủ – trao tặng số tiền hỗ trợ 50 triệu đồng để trang trải cuộc sống và chi phí học tập cho hai con.

Quỹ Từ thiện Hoa Sen hoạt động với mục đích từ thiện, nhân đạo, và khuyến học, không nhằm mục đích thu lợi nhuận. Quyết định trao khoản hỗ trợ cho chị M được quỹ lập thành văn bản rõ ràng, cùng với các chứng từ chi tiền từ quỹ.

Khoản thu nhập này mà chị M nhận được từ Quỹ Từ thiện Hoa Sen được miễn thuế thu nhập cá nhân, giúp chị yên tâm sử dụng số tiền để cải thiện cuộc sống mà không phải lo lắng về các nghĩa vụ thuế.

Trường hợp miễn thuế thu nhập cá nhân từ nguồn viện trợ nhân đạo nước ngoài

Thu nhập nhận được từ các nguồn viện trợ của nước ngoài vì mục đích từ thiện, nhân đạo dưới hình thức Chính phủ và phi Chính phủ được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phê duyệt.

Căn cứ xác định thu nhập được miễn thuế tại điểm này là văn bản của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phê duyệt việc nhận viện trợ.

Ví dụ: Anh V là người dân sống tại một xã miền núi thuộc tỉnh Quảng Bình, khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai và lũ lụt. Sau trận lũ lớn, nhiều ngôi nhà bị cuốn trôi, cuộc sống của người dân trong vùng trở nên rất khó khăn. Trước tình hình này, Tổ chức phi Chính phủ WaterAid, hoạt động vì mục đích nhân đạo và được cơ quan Nhà nước Việt Nam phê duyệt, đã triển khai chương trình viện trợ để hỗ trợ người dân vùng lũ.

Theo quyết định phê duyệt của Ủy ban Nhân dân tỉnh Quảng Bình, tổ chức WaterAid đã cấp viện trợ cho mỗi hộ gia đình, trong đó gia đình anh V nhận được khoản tiền hỗ trợ 30 triệu đồng và hiện vật là một bộ lọc nước để giúp người dân có nước sạch sử dụng trong thời gian khắc phục hậu quả lũ lụt.

Khoản thu nhập từ viện trợ mà anh V nhận được thuộc diện miễn thuế thu nhập cá nhân vì nó là khoản hỗ trợ từ nguồn viện trợ nước ngoài được thực hiện vì mục đích từ thiện, nhân đạo và đã được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phê duyệt.

Trường hợp miễn thuế thu nhập cá nhân của thuyền viên

Thu nhập từ tiền lương, tiền công của thuyền viên là người Việt Nam nhận được do làm việc cho các hãng tàu nước ngoài hoặc các hãng tàu Việt Nam vận tải quốc tế.

Ví dụ: Anh H là một thuyền viên người Việt Nam, làm việc trên tàu hàng quốc tế của hãng tàu Maersk, một công ty vận tải biển nổi tiếng của Đan Mạch. Công việc của anh H là làm việc trên tàu vận tải quốc tế, thường xuyên di chuyển qua nhiều quốc gia khác nhau. Anh H nhận tiền lương và tiền công hàng tháng bằng USD do hãng tàu Maersk chuyển khoản trực tiếp vào tài khoản của anh tại Việt Nam.

Với công việc làm thuyền viên trên tàu vận tải quốc tế của hãng tàu nước ngoài, khoản thu nhập từ tiền lương và tiền công anh H nhận được thuộc diện miễn thuế thu nhập cá nhân theo quy định của pháp luật Việt Nam.

Trường hợp miễn thuế thu nhập cá nhân của chủ tàu, người sử dụng tàu, người làm việc trên tàu

Thu nhập của cá nhân là chủ tàu, cá nhân có quyền sử dụng tàu và cá nhân làm việc trên tàu có được từ hoạt động cung cấp hàng hóa, dịch vụ trực tiếp phục vụ hoạt động khai thác thủy sản xa bờ.

Ví dụ: Ông T là chủ một tàu đánh cá xa bờ tại tỉnh Kiên Giang. Ông T đầu tư vào một tàu cá công suất lớn và cùng với đội ngũ thuyền viên của mình thường xuyên ra khơi đánh bắt hải sản tại các ngư trường xa bờ. Ngoài hoạt động đánh bắt, ông T còn cung cấp dịch vụ hậu cần cho các tàu đánh cá khác, bao gồm cung cấp đá lạnh, nhiên liệu, nước ngọt và thu mua hải sản ngay trên biển.

Thu nhập của ông T đến từ việc bán hải sản đánh bắt được và từ các dịch vụ cung cấp trực tiếp cho các tàu đánh bắt thủy sản khác. Do toàn bộ các hoạt động kinh doanh này phục vụ trực tiếp cho hoạt động khai thác thủy sản xa bờ, thu nhập của ông T được miễn thuế thu nhập cá nhân theo quy định của pháp luật.

Trên đây là 16 trường hợp miễn thuế TNCN mới nhất giúp bạn dễ dàng cập nhật thông tin và chủ động trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế của mình. Nắm vững các quy định pháp luật và hiểu rõ về các khoản miễn giảm thuế TNCN sẽ giúp bạn tránh được những sai lầm đáng tiếc, bảo vệ thu nhập và giảm thiểu rủi ro về thuế.

Hy vọng rằng thông tin trong bài viết từ TACA sẽ mang lại giá trị cho bạn. Nếu bạn muốn nắm vững cách xử lý các tình huống thuế TNCN phức tạp, nâng cao kiến thức chuyên môn và nhanh nhạy trong việc giải quyết các trường hợp thực tế. TACA gửi đến bạn Khóa học CHUYÊN GIA TƯ VẤN THUẾ dưới đây:

Khóa học Chuyên gia tư vấn thuế

Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu phức tạp ngày nay, các công ty tư vấn hàng đầu, các tập đoàn lớn đang rất cần chân dung những chuyên gia thuế mới – không chỉ sở hữu kiến thức chuyên môn sâu, tư duy sắc bén, nhanh nhạy trong xử lý tình huống mà còn không ngừng nâng cao “nội lực” nhằm củng cố kiến thức chuẩn, làm đúng, lường trước và dự phòng rủi ro về thuế.

Hiểu rõ điều đó, TACA tổ chức 6 KHÓA HỌC CHUYÊN GIA TƯ VẤN THUẾ CẤP CAO được đúc kết từ hơn 20 năm kinh nghiệm thực chiến từ đội ngũ Chuyên gia giảng dạy đến từ các hãng kiểm toán số 1 thế giới như Deloitte, KPMG, EY, PWC giúp bạn trang bị đầy đủ các kiến thức, kỹ năng cần thiết giúp bạn rút ngắn lộ trình trở thành chuyên gia tư vấn thuế nhanh chóng thông qua:

Đặc biệt khi tham gia đủ COMBO 6 MODULE CHUYÊN GIA TƯ VẤN THUẾ bạn sẽ được MIỄN PHÍ Khóa học Ôn thi Chứng chỉ Đại lý thuế – Môn Thuế và GIẢM NGAY 40% HỌC PHÍ TOÀN PHẦN.

Taca In-Depth Tax,