
Bài tập ghi sổ cái là phần quan trọng trong môn Kế toán và chiếm tỷ lệ điểm đáng kể trong đề thi. Để giúp bạn đạt kết quả cao, dưới đây là tổng hợp các dạng bài tập thường gặp và bí kíp làm bài hiệu quả. Các dạng bài tập về ghi sổ cái trong kỳ thi Đại lý thuế
Để đạt điểm cao, thí sinh cần nắm chắc nguyên tắc kế toán kép, hiểu rõ quy trình ghi sổ từ lập chứng từ, ghi sổ cái đến lập báo cáo tài chính. Bên cạnh đó, việc luyện tập thường xuyên với các đề thi thực tế, chẳng hạn như bộ đề thi từ Học viện TACA, sẽ giúp làm quen với cấu trúc đề thi và nâng cao kỹ năng xử lý bài tập.

>> Đăng ký nhận ngay: Thông báo lịch thi Đại lý thuế 2026 mới nhất
Để nắm vững trọng tâm kiến thức về bài tập ghi sổ, bạn cần hiểu rõ ghi sổ là quá trình ghi chép các giao dịch tài chính của doanh nghiệp, giúp theo dõi và quản lý tài chính hiệu quả.
Trước hết, cần phân biệt các loại sổ sách kế toán, bao gồm sổ nhật ký, ghi chép các giao dịch theo thứ tự thời gian; sổ cái, tổng hợp các giao dịch theo từng tài khoản; và sổ chi tiết, ghi chép chi tiết cho từng tài khoản con.
Ngoài ra, bạn cũng cần tuân thủ nguyên tắc ghi sổ, cụ thể là nguyên tắc kép, trong đó mỗi giao dịch có ít nhất hai ảnh hưởng: nợ và có. Kỹ thuật ghi sổ là yếu tố quan trọng, bao gồm cách ghi chép cho từng loại giao dịch như mua bán hàng hóa, thanh toán, chi phí và doanh thu, cũng như cách điều chỉnh sai sót khi có lỗi.
Hơn nữa, việc lập báo cáo tài chính từ sổ sách cũng cần được chú ý; bạn cần hiểu cách tổng hợp thông tin để lập bảng cân đối kế toán và báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh. Một số công thức trọng tâm cần nhớ là:
| Tài sản phải trả | = | Nợ phải trả | + | Vốn chủ sở hữu |
| Lợi nhuận gộp | = | Doanh thu | – | Giá vốn hàng bán |
Phân tích và kiểm tra sổ sách định kỳ sẽ giúp đảm bảo tính chính xác và đáng tin cậy. Cuối cùng, thực hành ghi sổ qua các bài tập thực tế sẽ củng cố kiến thức và kỹ năng của bạn.

>>Xem thêm:
Bài tập ghi sổ cái thường xuất hiện trong đề thi Đại lý thuế môn kế toán mà bạn có thể tham khảo. Đầu tiên, bài tập ghi nhận doanh thu thường yêu cầu ghi nhận doanh thu từ bán hàng hóa hoặc dịch vụ, xác định giá bán, số lượng và các chi phí liên quan.
Tiếp theo, bài tập ghi nhận chi phí sẽ bao gồm ghi nhận các chi phí phát sinh trong quá trình hoạt động kinh doanh như chi phí mua hàng, chi phí nhân công và chi phí quản lý.
Một bài tập quan trọng khác là ghi nhận thuế GTGT, trong đó bạn cần ghi nhận thuế GTGT đầu vào và đầu ra trong các giao dịch mua bán.
Ngoài ra, việc điều chỉnh sai sót trong ghi sổ cũng là một bài tập thường gặp, yêu cầu bạn xử lý các sai sót như ghi sai số tiền hoặc tài khoản và ghi lại các điều chỉnh trong sổ sách.
Lập báo cáo tài chính từ các thông tin trong sổ cái cũng là một nội dung quan trọng, bao gồm tổng hợp và trình bày các số liệu theo quy định.
Hơn nữa, bài tập phân tích tài chính yêu cầu bạn tính toán các chỉ số tài chính từ các tài khoản trong sổ cái, như tỷ lệ lợi nhuận trên doanh thu và tỷ lệ nợ, để đưa ra nhận định về tình hình tài chính của doanh nghiệp.
Ngoài ra, các bài tập xử lý giao dịch đặc biệt, như cổ tức, bán tài sản cố định và giao dịch liên kết, cũng cần được chú ý.
Cuối cùng, bạn sẽ cần lập bảng tổng hợp các giao dịch trong tháng từ các sổ nhật ký và sổ cái, trình bày số liệu rõ ràng và dễ hiểu. Bằng cách luyện tập các dạng bài tập này, bạn sẽ có khả năng làm quen với các tình huống thực tế trong ghi sổ cái và chuẩn bị tốt cho kỳ thi Đại lý thuế.

Ví dụ 1: Trong kỳ có tài liệu về tình hình sản xuất sản phẩm Z tại một công ty MH như sau:
Giá trị sản phẩm dở dang đầu kỳ: 30.500.000đ (TK154).
Trong đó bao gồm 3 khoản mục chi phí sau:
(Trong đó: Chi phí NVL chính: 14.800.000đ (TK152-C)
Chi phí NVL phụ : 5.500.000đ (TK152-P)
Số dư đầu kỳ TK 152: (DDĐK)
Công ty xuất kho theo phương pháp bình quân gia quyền cuối kỳ. Các nghiệp vụ phát sinh như sau: Nguyên vật liệu chính được đưa vào ngay từ đầu quy trình sản xuất. Thuế suất thuế TNDN là 20%
Yêu cầu:
1/ Tính toán và định khoản các nghiệp vụ phát sinh
2/ Tính giá thành sản phẩm Z
3/ Xác định kết quả hoạt động kinh doanh của công ty MH
Ví dụ 2: Mua 3.900 hàng hóa A về nhập kho, đơn giá chưa thuế là 96.000 đồng/sản phẩm, thuế GTGT 10%. Chưa thanh toán cho người bán Nguyễn Tín. Khi về mới phát hiện thiếu 50 sản phẩm A, chưa xác định được nguyên nhân, công ty nhập kho theo số lượng thực tế.
Nợ TK 1561-A : 369.600.000đ (3.900sp – 50sp ) x 96.000đ
Nợ TK 1381 : 4.800.000đ (50sp x 96.000đ )
Nợ 1331 : 37.440.000đ (374.400.000) x 10%
Có 331(Nguyễn Tín) : 411.840.000đ
>>Xem thêm:
Ví dụ 3: Mua nguyên vật liệu chính nhập kho số lượng 5.500kg, đơn giá mua chưa thuế là 45.800 đồng/kg, thuế GTGT là 10%. Đã thanh toán bằng tiền gửi ngân hàng. Chi phí vận chuyển bốc dỡ hàng hoá trả bằng tiền mặt là 2.200.000 đồng, Giá chưa Vat là 2.000.000. thuế GTGT là 10%
a.
Nợ TK 152-C : 251.900.000đ (5.500kg x 45.800đ)
Nợ TK 1331 : 25.190.000đ (251.900.000 x 10%)
Có TK 1121 : 277.090.000đ
b. Vận chuyển:
Nợ TK 152-C : 2.000.000 đ
Nợ TK 1331 : 200.000 đ
Có TK 1111 : 2.200.000đ
=> Giá NHẬP KHO = (251.900.000đ + 2.000.000đ) / 5.500kg = 46.164đ/kg
Ví dụ 4: Chuyển khoản trả nợ người bán ở nghiệp vụ 1, đã nhận giấy báo nợ của ngân hàng. Số hàng thiếu đã xác định được nguyên nhân do người bán giao thiếu, công ty tiến hành nhập kho 50 sản phẩm A còn thiếu.
a.
Nợ TK 331 : 411.840.000đ
Có TK 1121 : 411.840.000đ
b.
Nợ TK 1561 A : 4.800.000đ (50sp x 96.000đ )
Có TK 1381 : 4.800.000đ
Ví dụ 5: Tiền lương công nhân trực tiếp sản xuất sản phẩm 59.200.000đ, nhân viên quản lý phân xưởng 25.700.000đ, nhân viên bán hàng 36.000.000đ, nhân viên bộ phận quản lý doanh nghiệp là 22.500.000đ
Nợ TK 622 : 59.200.000đ
Nợ TK 6271 : 25.700.000đ
Nợ TK 6411 : 36.000.000đ
Nợ TK 6421 : 22.500.000đ
Có TK 3341 : 143.400.000đ
Ví dụ 6: Trích BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ tính vào chi phí và khấu trừ lương theo tỷ lệ quy định (Doanh nghiệp là 23,5%, trong đó tỷ lệ trích BHXH là 17,5%, BHYT là 3%, BHTN là 1%, KPCĐ là 2%. Người lao động là 10,5% , trong đó tỷ lệ trích BHXH là 8%, BHYT là 1,5%, BHTN là 1%)
Nợ TK 622 : 13.912.000đ (59.200.000đ x 23,5%)
Nợ TK 6271 : 6.039.500đ (25.700.000đ x 23,5%)
Nợ TK 6411 : 8.460.000đ (36.000.000đ x 23,5%)
Nợ TK 6421 : 5.287.500đ (22.500.000đ x 23.5%)
Có 3382: 2.868.000đ (143.400.000đ x 2%)
Có 3383: 25.095.000đ (143.400.000đ x 17,5%)
Có 3384: 4.302.000đ (143.400.000đ x 3%)
Có 3386: 1.434.000đ (143.400.000đ x 1%)
Nợ TK 3341 :15.057.000đ (143.400.000đ x 10,5%).
Nợ TK 3383 :11.472.000đ (143.400.000đ x 8%)
Nợ TK 3384 :2.151.000đ (143.400.000đ x 1,5%)
Có TK 3386 :1.434.000đ (143.400.000đ x 1%)
Ví dụ 7: Chi phí điện mua ngoài (chưa bao gồm thuế GTGT) phục vụ cho sản xuất ở phân xưởng là 25.750.000đ, phục vụ cho bộ phận bán hàng là 18.240.000đ, phục vụ cho bộ phận quản lý doanh nghiệp là 16.845.000đ, thuế GTGT 10%. Đã thanh toán bằng chuyển khoản
Nợ TK 6277 : 25.750.000đ
Nợ TK 6417 : 18.240.000đ
Nợ TK 642 7 : 16.845.000đ
Nợ TK 1331 : 6.083.500đ (25.750.000 + 18.240.000 + 16.845.000) x 10%
Có TK 1121 :66.918.500đ
Ví dụ 8: Khấu hao TSCĐ ở phân xưởng là 29.820.000đ, ở bộ phận bán hàng là 17.660.000đ, ở bộ phận quản lý doanh nghiệp là 14.590.000đ
Nợ TK 6274 : 29.820.000đ
Nợ TK 6414 : 17.660.000đ
Nợ TK 6424 : 14.590.000đ
Có TK 2141 : 62.070.000đ
Ví dụ 9: Xuất bán hàng hoá 3.500 hàng hóa A, đơn giá bán chưa thuế là 159.000đ/sản phẩm, thuế GTGT 10%, chưa thu tiền khách hàng. Chi phí vận chuyển hàng đi bán là 1.500.000đ, thuế GTGT 10%, chi phí vận chuyển đã được trả bằng tiền mặt
a.
Nợ TK 131 : 612.150.000đ
Có TK 5111 : 556.500.000đ (3.500sp x 159.000đ)
Có TK 33311 : 55.650.000đ (556.500.000đ x 10%)
Nợ TK 632 : 336.000.000đ
Có TK 1561 : 336.000.000đ (3.500sp x 96.000đ)
Nợ TK 6417 :1.500.000đ
Nợ TK 1331 : 150.000đ (1.500.000 x 10%)
Có 111 1 : 1.650.000đ
Trên đây là toàn bộ Bài tập ghi sổ cái xuất hiện trong kỳ thi Đại lý thuế cùng những lý thuyết, cách trình bày phù hợp và lưu ý giúp bạn dễ dàng đạt điểm cao trong kỳ thi Đại lý thuế sắp tới.
Đồng thời, để giúp bạn tiết kiệm thời gian, công sức, chi phí mà vẫn được tiếp cận lộ trình ôn thi bài bản, phương pháp học thông minh và dễ dàng vượt qua kỳ thi và thành công sở hữu chứng chỉ hành nghề dịch vụ làm thủ tục về thuế chỉ trong 1 lần thi.
Bên cạnh đó, để giúp bạn dễ dàng hơn trên con đường thực hiện mục tiêu:
“Thi Đại lý thuế – một lần đậu luôn trong thời gian ngắn.”
TACA gửi đến bạn Trọn bộ tài liệu ôn thi Đại lý thuế – Đăng ký nhận Lịch thi Đại lý thuế & Chi tiết khóa học Đại lý thuế – nơi giúp hàng ngàn thí sinh thi đậu đại lý thuế mỗi năm. Tại đây, bạn không chỉ được hiểu sâu bản chất từng luật thuế, chi tiết từng hạng mục điều khoản thông tư, mà còn kết hợp nhuần nhuyễn giữa phân tích lý thuyết – thảo luận tình huống thực tế – thực hành bài tập sát đề thi thật giúp bạn tự tin xóa tan 3 điểm yếu:
Lý thuyết luật thuế – Mù mờ các dạng bài tập – Phương pháp làm bài hiệu quả.
Tham khảo chi tiết Khóa học Đại lý thuế TACA ngay tại đây:
Khóa học Ôn thi Đại lý thuế TACA – Học là đậu, không đậu miễn phí học lại trọn đời
Đồng thời, để giúp bạn Sở hữu các chứng chỉ hành nghề kế toán – kiểm toán – đại lý thuế một cách tiết kiệm thời gian, công sức, chi phí mà vẫn được tiếp cận lộ trình ôn thi bài bản, phương pháp học thông minh và dễ dàng vượt qua kỳ thi chỉ trong 1 lần thi, TACA gửi đến bạn khóa học:
>> Xem thêm:
1. Khóa học luyện thi Chứng chỉ Đại lý thuế
2. Khóa học luyện thi Chứng chỉ Phân tích đầu tư tài chính
3. Khóa học luyện thi Chứng chỉ Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế (IFRS)
4. Khóa học luyện thi Chứng chỉ Kế toán Quản trị Hoa kỳ (U.S. CMA)
5. Một số khóa học ứng dụng thực tế trong tài chính kế toán khác:
Taca Certified Professional Accounting,
Tầng 2 Toà A Chelsea Residences, Số 48 Trần Kim Xuyến, Q. Cầu Giấy, TP. Hà Nội
Hotline: 0985 611 911
Vincom Đồng Khởi, Quận 1, TP. HCM
Hotline: 0947 511 911