Bài tập nguyên tắc kế toán và trình bày báo cáo tài chính là một trong những dạng bài tập cơ bản môn kế toán trong kỳ thi Đại lý thuế. Đây được coi như bài tập nền tảng của môn kế toán. Để làm được dạng bài tập này, thí sinh cần nắm được chuẩn mực kế toán VAS 01 (khuôn khổ chung hình thành chuẩn mực kế toán; những vấn đề cơ bản; áp dụng khi chuẩn mực cụ thể không có quy định). Ngoài ra, thí sinh sẽ làm quen với việc trình bày báo cáo tài chính – công việc không thể thiếu trong hầu hết các dạng bài tập môn kế toán trong kỳ thi Đại lý thuế.
Để giúp các thí sinh có tâm lý vững vàng và nền tảng kiến thức chắc chắn nhất, TACA gửi bạn trọn bộ bài tập nguyên tắc kế toán và trình bày báo cáo tài chính thường xuyên xuất hiện trong đề thi Đại lý thuế thông qua bài viết dưới đây.
Kiến thức trọng tâm bài tập nguyên tắc kế toán và trình bày báo cáo tài chính
Chinh phục kỳ thi Đại lý thuế chưa bao giờ là lộ trình dễ dàng, đặc biệt là phần hành kế toán với những yêu cầu khắt khe về tính chính xác và tư duy hệ thống. Để đạt được điểm số tuyệt đối, thí sinh không chỉ dừng lại ở việc học thuộc lòng các định khoản đơn thuần, mà phải thấu hiểu sâu sắc bản chất của các nguyên tắc kế toán cốt lõi và kỹ thuật trình bày báo cáo tài chính theo chuẩn mực hiện hành.
Bài viết này sẽ hệ thống lại những mảng kiến thức trọng tâm từ cách vận dụng nguyên tắc phù hợp, thận trọng trong xử lý nghiệp vụ đến kỹ năng số liệu chính xác lên bảng cân đối kế toán và báo cáo kết quả kinh doanh.
Việc nắm vững các chiến thuật xử lý bài tập này sẽ giúp bạn tự tin vượt qua những bài toán khó của đề thi và tối ưu hóa thời gian làm bài một cách hiệu quả nhất. Đối với dạng bài tập nguyên tắc kế toán và trình bày báo cáo tài chính, thí sinh cần nắm chắc được những kiến thức cũng như dạng bài tập quan trọng sau:
Những kiến thức cần nắm vững khi làm bài tập nguyên tắc kế toán và trình bày báo cáo tài chính
Kiến thức trọng tâm đối với bài tập nguyên tắc ké toán và trình bày báo cáo tài chính xoay quanh chuẩn mực kế toán chung VAS 01, bao gồm:

– Các nguyên tắc kế toán cơ bản quy định trong VAS 01 là cơ sở cho việc đánh giá, ghi nhận và trình bày trên báo cáo tài chính:
- Nguyên tắc cơ sở dồn tích
- Nguyên tắc hoạt động liên tục
- Nguyên tắc giá gốc
- Nguyên tắc thận trọng
- Nguyên tắc nhất quán
- Nguyên tắc phù hợp
- Nguyên tắc trọng yếu
– Mục đích của báo cáo tài chính (theo VAS 21)
- Kế toán cung cấp thông tin qua báo cáo tài chính
- Tình hình tài chính
- Tình hình kinh doanh (mô hình kinh doanh, khả năng tạo ra lợi nhuận của ngành, khả năng tạo ra lợi nhuận của doanh nghiệp, ảnh hưởng của đòn bẩy tài chính)
- Tình hình lưu chuyển tiền tệ (tạo ra tiền từ hoạt động kinh doanh, sử dụng/thu hồi tiền từ đầu tư, huy động/hoàn trả nguồn lực từ chủ nợ và chủ sở hữu)
– Theo VAS 21, để lập và trình bày báo cáo tài chính trung thực và hợp lý, doanh nghiệp phải:
- Lựa chọn và áp dụng các chính sách ké toán phù hợp
- Trình bày các thông tin, kể cả các chính sách kế toán, nhằm cung cấp thông tin phù hợp, đáng tin cậy, so sánh được và dễ hiểu
- Cung cấp các thông tin bổ sung khi quy định trong CMKT không đủ để giúp cho người sử dụng có thể hiểu được hoạt động của doanh nghiệp
– Các yếu tố của báo cáo tài chính bao gồm tình hình tài chính (tài sản, nợ phải trả, vốn chủ sở hữu) và tình hình kinh doanh (doanh thu, thu nhập khác, chi phí)
– Về việc lập và trình bày báo cáo tài chính: nội dung, cơ sở số liệu và phương pháp lập một số chỉ tiêu như (theo chuẩn mực VAS 21, TT 200, TT 161)
- Tiền và tương đương tiền
- Nợ phải thu, phải trả ngắn hạn và dài hạn
- Các chỉ tiêu về thuế
- Hàng tồn kho
- Tài sản cố định và bất động sản đầu tư
- Các khoản dự phòng
- Vốn chủ sở hữu (Cp quỹ, thặng dư vốn, CL tỷ giá)
- Các chỉ tiêu mới được sửa đổi, bổ sung … theo TT 200
>>Xem thêm:
Các dạng câu hỏi thường xuất hiện trong bài tập nguyên tắc kế toán và trình bày báo cáo tài chính
Trong bài tập nguyên tắc kế toán và trình bày báo cáo tài chính, những câu hỏi mà thí sinh thường xuyên gặp phải bao gồm:
Dạng câu hỏi lý thuyết:
- Trình bày nội dung nguyên tắc
- Vận dụng nguyên tắc trong kế toán như thế nào?
- Cho ví dụ minh họa
- Trình bày nội dung và phương pháp lập các chỉ tiêu liên quan đến hàng tồn kho trên Bảng cân đối kế toán năm và cho ví dụ minh họa?
- Nêu các chỉ tiêu liên quan đến thuế và các khoản phải nộp Nhà nước trên Bảng cân đối kế toán năm? Trình bày nội dung, phương pháp lập từng chỉ tiêu và cho ví dụ minh họa.
- Trình bày cơ sở số liệu và phương pháp chung lập báo cáo kết quả họa động kinh doanh
Dạng câu hỏi bài tập:
- Cho số liệu về số dư, yêu cầu lập các chỉ tiêu…
- Thực hiện kế toán các nghiệp vụ phát sinh trong kỳ, khóa sổ kế toán, lập các chỉ tiêu liên quan.
- Thực hiện các bài tập lớn (bán hàng, xác định kết quả kinh doanh…) lập báo cáo hoặc chỉ rõ số liệu được sử dụng để lập báo cáo…
- Lập và trình bày một số chỉ tiêu trên báo cáo tài chình riêng
Tải ngay: Trọn bộ Tài liệu ôn thi Đại lý thuế 2026 mới nhất!

Trọn bộ bài tập nguyên tắc kế toán và trình bày báo cáo tài chính xuất hiện trong đề thi Đại lý thuế môn kế toán
Để có thể áp dụng thành thạo lý thuyết vào bài tập nguyên tắc kế toán và trình bày báo cáo tài chính, mời bạn tham khảo các ví dụ sau:
Ví dụ 1: Áp dụng nguyên tắc và các quy định về kế toán để xử lý các tình huống sau
- Phòng kế toán của công ty TNHH XYZ có phải là 1 đơn vị kế toán không?
- Doanh nghiệp có được sử dụng đồng tiền hạch toán khác với Đồng Việt Nam hay không?
- Doanh nghiệp thành lập ngày 9/10/N thì năm kế toán đầu tiên từ ngày? đến ngày?
- Hóa đơn có phải chứng từ kế toán không?
- Doanh nghiệp có được tự tạo mẫu chứng từ không?
- Đúng hay sai. Có thể lựa chọn giả gốc hoặc giá thị trường để ghi nhận tài sản?
- Doanh nghiệp mua một số cổ phiếu B với giá mua 100 triệu đồng, chi phí mua 2 triệu đồng. Tại ngày 31/12/N, giá thị trường của số cổ phiếu này là 110 triệu đồng. Tính giá trị của khoản đầu tư trên như thế nào trên Báo cáo tình hình tài chính lập ngày 31/12/N?
- Nếu vào ngày 15/3/N+1, Doanh nghiệp A bán hết số cổ phiếu cho Chủ tịch Hội đồng quản trị công ty B với giá 120 triệu đồng và nhận thanh toán bằng tiền mặt, chi phí bán 2,5 triệu đồng thì kế toán Công ty B có ghi nhận sự kiện trên không?
- Theo hợp đồng, tổng lượng hàng doanh nghiệp sẽ cung cấp cho khách hàng là: 1.000 tấn, đơn giá: 1 triệu đồng/tấn. Ngày 20/12/N, doanh nghiệp đã xuất kho vận chuyển cho khách hàng 500 tấn với giá vốn: 800 ngàn đồng/tấn. Đến ngày 31/12/N, khách hàng đã nhận được 400 tấn hàng và cam kết thanh toán. Hãy xác định doanh thu và giá vốn được ghi nhận cho năm N để minh họa nguyên tắc phù hợp (hoặc dồn tích)
- Ngày 25/12/N, công ty A thuê công ty Q bảo dưỡng một xe ôtô dùng cho hoạt động bán hàng. Đến ngày 15/1/N+1 thì công việc sửa chữa mới hoàn thành với tổng giá trị là 20 triệu đồng. Hỏi trong năm N thì công ty A có ghi nhận chi phí không? Công ty Q có ghi nhận doanh thu không?
- Năm N, công ty có hợp đồng cung cấp dịch vụ cho khách hàng cả năm N trị giá 500 triệu đồng. Đầu năm N, Khách hàng thanh toán 300 triệu đồng. Số còn lại thanh toán trong các tháng còn lại. Ghi nhận doanh thu tại thời điểm thu tiền dầu năm?
- Công ty A trong tháng 01/N xuất kho một số công cụ sử dụng cho quản lý doanh nghiệp. Với giá vốn thực tế số công cụ dụng cụ là 20 triệu đồng. Doanh nghiệp dự kiến số công cụ dụng cụ này được sử dụng trong 2 năm. Chi phi sẽ được ghi nhận như thế nào nếu giá vốn CCDC nêu trên là không trọng yếu?
- Ngày 31/12/N, doanh nghiệp có tồn kho hàng hóa A: số lượng 100 tấn, đơn giá 10 triệu đồng/tấn. Giá thị trường của hàng hóa A tại ngày 31/12/N là 9,5 triệu đồng/tấn. Yêu cầu: Vận dụng nguyên tắc thận trọng để xử lý tình huống nêu trên?
- Công ty thuộc diện dược miễn thuế TNDN hết năm N. Để hưởng lợi, kế toán hoãn việc phân bổ 60% chi phí của năm N sang năm N+1. Vậy thông tin kế toán về chi phi, lợi nhuận Công ty có đảm bảo tính tin cậy và hữu ích không? Tại sao?
- Công ty cung cấp dịch vụ miễn phí cho đối tác. Đổi lại, đối tác sẽ cung cấp văn phòng phẩm định kỳ cho công ty. Ngoài ra, công ty phải trả thêm phí văn phòng phẩm trong trường hợp có phát sinh lớn. Kế toán có cần ghi nhận giao dịch trao đổi này không?
>>Xem thêm:
Ví dụ 2: Tìm phương án hợp lý nhất trong việc ghi nhận yếu tố trên BCTC cho các tình huống:
- Công ty A là một doanh nghiệp sản xuất sản phẩm may mặc. Sau hơn 10 năm thành lập công ty đã có được vị trí vững chắc trên thị trường với thương hiệu được người tiêu dùng đánh gia cao. Lãnh đạo công ty cho rằng, thương hiệu công ty có giá trị rất lớn và kế toán cần phản ảnh thương hiệu là một tài sản vô hình.
- Công ty B là một doanh nghiệp sản xuất hóa chất. Do chính sách kiểm soát ô nhiễm môi trường, doanh nghiệp sẽ không được phép hoạt động nếu không xử lý nước thải trước khi xả ra mỗi trường nên công ty B đã đầu tư mua một thiết bị xử lý nước thải với giá mua và các chi phí lắp đặt trọn gói là 200 triệu đồng. Công ty B cỏ ghi nhận thiết bị xử lý nước thải là tài sản hay không? Tại sao?
- Ngày 1/12/N, Công ty A ký hợp đồng cung cấp sản phẩm cho công ty B. Tuy nhiên do thiếu vốn để mua vật tư và các chi phí thực hiện sản xuất, công ty A đề nghị công ty B ứng trước một phần giá trị hợp đồng cho công ty A. Ngày 15/12/N công ty B đã chuyển tiền gửi ngân hàng ứng trước 20%. Số tiền này được ghi nhận như thế nào trên BCTC năm N của công ty A? Công ty B?
- Công ty XYZ (kỳ kế toán theo năm, kết thúc 31/12) lập kế hoạch sửa chữa TSCĐ cho năm N với tổng chi phí dự toán là 180 triệu đồng (ước tính đảng tin cậy) theo phương thức tự làm. Dự kiến việc sửa chữa chắc chắn sẽ được thực hiện từ tháng 8/N đến tháng 10/N. Công ty có hạch toản chi phí trích trước để sửa chữa tài sản không?
- Ngày 01/01/N: Công ty P thực hiện giao dịch cho Công ty Q vay 500 triệu đồng thời hạn 02 năm, lãi suất 10%/ năm. Ngày 04/01/N bên vay đã trả trước toàn bộ số tiền lãi của 02 năm là 100 triệu đồng. Ngày 01/01/N+2 bên vay đã thanh toán khoản nợ gốc cho Công ty P. Kế toán P & Q ghi nhận các yếu tố BCTC năm N như thế nào?
- Ngày 15/3/N Công ty M đã mua một thiết bị sản xuất của Công ty X theo phương thức trả chậm với thời hạn 02 năm, tổng giá mua trả ngay là 300 triệu đồng, tổng giá mua trả chậm là 330 triệu đồng. Tại ngày 15/3/N, kế toán Công ty M và Công ty X ghi nhận chênh lệch giữa giá bán trả chậm và giá bán trả ngay là yếu tố nào của BCTC?
- Ngày 10/1/N, Công ty S đã chỉ một khoản tiền để thanh toán cho hợp đồng thuê sửa chữa TSCĐ hữu hình. Kế toán sẽ ghi nhận khoản chi tiền này là gì nếu chi phi phát sinh để duy trì hoạt động của TS? Để nâng cao hiệu suất hoạt động của TS?
- Công ty X kiểm kê hàng tồn kho vào ngày 31/12/N và phát hiện hàng tồn kho thừa trị giá 400 triệu đồng. Kế toán ghi nhận lô hàng này như thế nào?
- Ghi nhận các khoản chi liên quan đến việc xây dựng nhà máy
– Chi phí mua máy móc: 2.800.000 USD
– Chi phí vận chuyển, lắp đặt chạy thử máy móc: 300.000 USD
– Chi phí giải phóng chuẩn bị mặt bằng: 600.000 USD
– Chi phí trả cho người tư vấn mua máy móc: 700.000 USD
– Chi phí đào tạo nhân viên để vận hành máy mới: 1.000 USD
– Chi phí quảng cáo sản phẩm: 200.000 USD
>> Xem thêm:
Ví dụ 3: (Trình bày BCTC)
- Doanh nghiệp A đang thực hiện lập báo cáo tài chính cho năm tài chính kết thúc ngày 31/12/N, có bảng tổng hợp số dư chi tiết một số tài khoản sau (Đơn vị: 1000đ)
| Tên tài khoản |
Số dư nợ |
Số dư có |
| Tài khoản 131 |
550.000 |
|
| Công ty A |
120.000 |
|
| Công ty B |
350.000 |
|
| Công ty C |
250.000 |
|
| Công ty D |
|
170.000 |
Thuyết minh bổ sung:
- Khoản nợ phải thu của công ty A liên quan đến nghiệp vụ bán hàng ngày 1/12/N, thời hạn nợ theo hợp đồng là 6 tháng.
- Khoản nợ phải thu công ty B liên quan đến hợp đồng bán hàng ngày 20/12/N, theo hợp đồng, thời hạn nợ phải thu là 18 tháng
- Khoản nợ phải thu của công ty C liên quan đến hợp đồng bán hàng ngày 1/2/N, thời hạn nợ theo hợp đồng là 12 tháng.
- Công ty D ứng trước tiền hàng để mua hàng theo hợp đồng đã ký ngày 25/12/N. Theo hợp đồng, thời hạn giao hàng là 10/1/N+1
>> Yêu cầu: Từ những thông tin trên, hãy lập và giải thích cách lập các chi tiêu liên quan trên Bảng cân đổi kế toán ngày 31/12/N.
>>Xem thêm:
Ví dụ 4: Doanh nghiệp A dang thực hiện lập BCTC cho năm tài chính kết thúc ngày 31/12/N, có bảng tổng hợp số dư chi tiết một số tài khoản sau (Đơn vị: 1000d):
| Tên tài khoản |
Số dư nợ |
Số dư có |
| Tài khoản 331 |
|
3.500.000 |
| Công ty K |
|
1.250.000 |
| Công ty H |
|
2.450.000 |
| Công ty G |
50.000 |
|
| Công F |
150.000 |
|
- Khoản nợ phải trả công ty K liên quan đến hợp đồng mua tài sản cố định ngày 1/12/N. Thời hạn trả nợ theo hợp dồng là 18 tháng.
- Khoản nợ phải trả công ty H liên quan đến hợp đồng mua TSCĐ theo hình thức mua trả góp ngày 1/1/N. Số tiền đã trả trong năm N là 250.000. Số tiền dự kiến phải trả cho năm N+1 là 350.000.
- Ứng trước cho công ty G và F để mua hàng hóa dịch vụ theo hợp đồng đã kỷ tháng 12/N. Việc nhận hàng sẽ được thực hiện trong tháng 1/N+1.
Yêu cầu: Từ những thông tin trên, hãy lập và giải thích cách lập các chỉ tiêu liên quan trên Bảng cân đối kế toán ngày 31/12/N.
>>Xem thêm:
Trên đây là toàn bộ Bài tập nguyên tắc kế toán và trình bày báo cáo tài chính xuất hiện trong kỳ thi Đại lý thuế cùng những lý thuyết, cách trình bày phù hợp và lưu ý giúp bạn dễ dàng đạt điểm cao trong kỳ thi Đại lý thuế sắp tới. Đồng thời, để giúp bạn tiết kiệm thời gian, công sức, chi phí mà vẫn được tiếp cận lộ trình ôn thi bài bản, phương pháp học thông minh và dễ dàng vượt qua kỳ thi và thành công sở hữu chứng chỉ hành nghề dịch vụ làm thủ tục về thuế chỉ trong 1 lần thi.
Bên cạnh đó, để giúp bạn dễ dàng hơn trên con đường thực hiện mục tiêu:
“Thi Đại lý thuế – một lần đậu luôn trong thời gian ngắn.”
TACA gửi đến bạn Trọn bộ tài liệu ôn thi Đại lý thuế – Đăng ký nhận Lịch thi Đại lý thuế & Chi tiết khóa học Đại lý thuế – nơi giúp hàng ngàn thí sinh thi đậu đại lý thuế mỗi năm. Tại đây, bạn không chỉ được hiểu sâu bản chất từng luật thuế, chi tiết từng hạng mục điều khoản thông tư, mà còn kết hợp nhuần nhuyễn giữa phân tích lý thuyết – thảo luận tình huống thực tế – thực hành bài tập sát đề thi thật giúp bạn tự tin xóa tan 3 điểm yếu:
Lý thuyết luật thuế – Mù mờ các dạng bài tập – Phương pháp làm bài hiệu quả.
Tham khảo chi tiết Khóa học Đại lý thuế TACA ngay tại đây:

Khóa học Ôn thi Đại lý thuế TACA – Học là đậu, không đậu miễn phí học lại trọn đời
Đồng thời, để giúp bạn Sở hữu các chứng chỉ hành nghề kế toán – kiểm toán – đại lý thuế một cách tiết kiệm thời gian, công sức, chi phí mà vẫn được tiếp cận lộ trình ôn thi bài bản, phương pháp học thông minh và dễ dàng vượt qua kỳ thi chỉ trong 1 lần thi, TACA gửi đến bạn khóa học:
KHÓA HỌC CPA – CON ĐƯỜNG DẪN TỚI THÀNH CÔNG TRONG SỰ NGHIỆP
>> Xem thêm:
1. Khóa học luyện thi Chứng chỉ Đại lý thuế
2. Khóa học luyện thi Chứng chỉ Phân tích đầu tư tài chính
3. Khóa học luyện thi Chứng chỉ Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế (IFRS)
4. Khóa học luyện thi Chứng chỉ Kế toán Quản trị Hoa kỳ (U.S. CMA)
5. Một số khóa học ứng dụng thực tế trong tài chính kế toán khác:
Taca Certified Professional Accounting,