
Hạch toán nhập kho hàng hóa là một công việc vô cùng quan trọng trong công tác kế toán của doanh nghiệp, giúp đảm bảo sự minh bạch và chính xác trong việc quản lý tài sản. Tuy nhiên, công tác này có sự khác biệt nhất định giữa các quy định kế toán theo Thông tư 200/2014/TT-BTC và Thông tư 133/2016/TT-BTC. Trong bài viết này, Học viện TACA sẽ hướng dẫn chi tiết cách hạch toán nhập kho hàng hóa đúng chuẩn theo các quy định hiện hành, từ việc xác định giá trị hàng hóa nhập kho đến các phương pháp hạch toán cụ thể, giúp kế toán viên nắm vững và áp dụng hiệu quả trong công việc của mình.
Để thực hiện hạch toán nhập kho hàng hóa một cách chính xác và đúng quy định, các doanh nghiệp cần nắm rõ các nguyên tắc và phương pháp hạch toán khác nhau tùy theo chế độ kế toán áp dụng. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết về cách hạch toán nhập kho hàng hóa theo phương pháp kê khai thường xuyên và kiểm kê định kỳ, giúp kế toán viên thực hiện công việc này một cách hiệu quả và chính xác.
Khi doanh nghiệp áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 200/2014/TT-BTC, kế toán viên cần hạch toán nhập kho hàng hóa qua các tài khoản sau:
– TK 1561 “Giá mua hàng hóa”: Dùng để phản ánh giá trị của hàng hóa mua vào.
– TK 1562 “Chi phí thu mua hàng hóa”: Dùng để phản ánh các chi phí liên quan đến việc thu mua hàng hóa như vận chuyển, bảo hiểm, hoặc chi phí khai báo hải quan.
– TK 1567 “Hàng hóa bất động sản”: Dùng để phản ánh hàng hóa là bất động sản (nếu có).
Dưới dây là sơ đồ khái quát Tài khoản 156 – Hàng hóa:

>> Tình huống minh họa: Doanh nghiệp Thiên Phú mua 1000 sản phẩm với giá trị 50 triệu đồng, chi phí vận chuyển và khai báo hải quan là 5 triệu đồng.
Trong trường hợp doanh nghiệp áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, kế toán viên sẽ hạch toán tất cả các khoản liên quan đến hàng hóa, chi phí thu mua hàng hóa và bất động sản vào một tài khoản duy nhất là TK 156 “Hàng hóa”.
>> Tình huống minh họa: Doanh nghiệp Bình An cũng mua 1000 sản phẩm với giá trị 50 triệu đồng, chi phí vận chuyển và khai báo hải quan là 5 triệu đồng.
>>> Xem thêm: Hướng dẫn hạch toán nghiệp vụ mua hàng hóa – Tài khoản 156 theo thông tư 200 và thông tư 133
Khi doanh nghiệp áp dụng phương pháp kiểm kê định kỳ để hạch toán hàng tồn kho, kế toán viên sẽ thực hiện việc ghi nhận giá trị nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ, hàng hóa mua vào hoặc nhập kho trong kỳ vào Tài khoản 611 “Mua hàng”. Phương pháp này không ghi nhận trực tiếp vào tài khoản hàng tồn kho trong suốt kỳ mà chỉ phản ánh các giao dịch mua vào trên tài khoản 611.
Tài khoản 611 – Mua hàng có kết cấu như sau:
| Tài khoản 611 – Mua hàng | |
| Bên Nợ | Bên Có |
| – Kết chuyển giá gốc hàng hóa, nguyên liệu, vật liệu, công cụ, dụng cụ tồn kho đầu kỳ (theo kết quả kiểm kê);
– Giá gốc hàng hóa, nguyên liệu, vật liệu, công cụ, dụng cụ, mua vào trong kỳ. |
– Kết chuyển giá gốc hàng hóa, nguyên liệu, vật liệu, công cụ, dụng cụ tồn kho cuối kỳ (theo kết quả kiểm kê);
– Giá gốc hàng hóa, nguyên liệu, vật liệu, công cụ, dụng cụ xuất sử dụng trong kỳ hoặc giá gốc hàng hóa xuất bán và hàng hóa gửi đi bán (chưa được xác định là đã bán trong kỳ); – Giá gốc nguyên liệu, vật liệu, công cụ, dụng cụ, hàng hóa mua vào trả lại cho người bán hoặc được giảm giá. |
Tài khoản 611 không có số dư cuối kỳ.

>>> Xem thêm: Mô tả công việc Kế toán mua hàng. Kế toán mua hàng làm những gì?
Khi doanh nghiệp mua hàng hóa từ nhà cung cấp bên ngoài để nhập kho, kế toán sẽ căn cứ vào các chứng từ như hóa đơn, phiếu nhập kho và các chứng từ có liên quan để ghi nhận giá trị hàng hóa nhập kho.
– Trường hợp thuế GTGT đầu vào được khấu trừ, kế toán ghi:
Nợ TK 1561 – Giá mua hàng hóa (mở chi tiết) (giá mua chưa có thuế GTGT)
Nợ TK 1331 – Thuế GTGT được khấu trừ của hàng hóa, dịch vụ
Có TK 111, 112, 141, 331,… (tổng giá thanh toán)
>> Tình huống minh họa: Công ty Lộc Thiên mua hàng hóa với giá trị 200 triệu đồng, thuế GTGT 10 triệu đồng, tổng giá thanh toán là 210 triệu đồng, chưa thanh toán cho nhà cung cấp. Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ.
Nợ TK 1561: 200 triệu đồng
Nợ TK 1331: 10 triệu đồng
Có TK 331: 210 triệu đồng
– Trường hợp thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ, ghi:
Nợ TK 1561 – Giá mua hàng hóa (giá mua bao gồm cả thuế GTGT)
Có TK 111, 112, 141, 331,… (tổng giá thanh toán)
>> Tình huống minh họa: Công ty Cổ phần Tân Phú mua hàng hóa trị giá 150 triệu đồng (bao gồm thuế GTGT), tổng giá thanh toán là 150 triệu đồng, đã thanh toán bằng chuyển khoản. Thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ.
Nợ TK 1561: 150 triệu đồng
Có TK 112: 150 triệu đồng
>>> Xem thêm: Hướng dẫn soát xét hồ sơ khai thuế GTGT và kê khai điều chỉnh
Trường hợp mua có thiết bị, phụ tùng thay thế hoặc có bao bì đi kèm tính tiền riêng, khi nhập kho:
– Nếu thuế GTGT đầu vào được khấu trừ, ghi:
Nợ TK 1532- Bao bì luân chuyển (giá mua chưa có thuế GTGT)
Nợ TK 1534 -Thiết bị, phụ tùng thay thế (giá mua chưa có thuế GTGT)
Nợ TK 1331 – Thuế GTGT được khấu trừ của hàng hóa, dịch vụ
Có TK 111, 112, 141, 331,… (tổng thanh toán).
>> Tình huống minh họa: Công ty Cổ phần sản xuất nhựa Hưng Phú mua lô hàng nhựa trị giá 100 triệu đồng, kèm theo bao bì luân chuyển trị giá 5 triệu đồng và thuế GTGT đầu vào được khấu trừ 10%. Công ty Hưng Phú đã thanh toán cho nhà cung cấp bằng chuyển khoản. Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ.
Hạch toán giá trị hàng hóa:
Nợ TK 1561 – Giá mua hàng hóa: 100 triệu đồng
Nợ TK 1331 – Thuế GTGT được khấu trừ: 10 triệu đồng
Có TK 112: 110 triệu đồng
Hạch toán giá trị bao bì luân chuyển (chưa có thuế GTGT):
Nợ TK 1532 – Bao bì luân chuyển: 5 triệu đồng
Nợ TK 1331 – Thuế GTGT được khấu trừ: 500,000 đồng
Có TK 112: 5.5 triệu đồng
– Nếu thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ, ghi:
Nợ TK 1532- Bao bì luân chuyển(giá mua bao gồm cả thuế GTGT)
Nợ TK 1534 – Thiết bị, phụ tùng thay thế (giá mua bao gồm cả thuế GTGT)
Có TK 111, 112, 141, 331,…(tổng thanh toán)
>> Tình huống minh họa: Công ty TNHH điện tử An Khang mua một lô hàng điện tử trị giá 200 triệu đồng, kèm theo bao bì luân chuyển trị giá 10 triệu đồng và thiết bị phụ tùng thay thế trị giá 5 triệu đồng. Tổng giá trị thanh toán của giao dịch này là 220 triệu đồng (bao gồm thuế GTGT 10%), đã thanh toán bằng chuyển khoản.
Do thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ, kế toán sẽ ghi nhận như sau:
Hạch toán giá trị bao bì luân chuyển (bao gồm cả thuế GTGT):
Nợ TK 1532: 11 triệu đồng
Có TK 112: 11 triệu đồng
Hạch toán giá trị thiết bị, phụ tùng thay thế (bao gồm cả thuế GTGT):
Nợ TK 1534: 5,5 triệu đồng
Có TK 112: 5,5 triệu đồng
Hạch toán giá trị hàng hóa nhập kho (bao gồm cả thuế GTGT):
Nợ TK 1561: 220 triệu đồng
Có TK 112: 220 triệu đồng
>>> Xem thêm: Hướng dẫn hạch toán phế liệu thu hồi nhập kho chuẩn Thông tư 200/2014/ TT-BTC
Khi phát sinh chi phí thu mua hàng hóa (Chi phí bảo hiểm hàng hóa, tiền thuê kho, thuê bến bãi,… chi phí vận chuyển, bốc xếp, bảo quản đưa hàng hóa từ nơi mua về đến kho doanh nghiệp; các khoản hao hụt tự nhiên trong định mức phát sinh trong quá trình thu mua hàng hóa:
– Nếu thuế GTGT đầu vào được khấu trừ, ghi:
Nợ TK 1562 – Chi phí thu mua hàng hóa (giá mua chưa có thuế GTGT)
Nợ TK 1331 – Thuế GTGT được khấu trừ của hàng hóa, dịch vụ
Có TK 111, 112, 141, 331,…
– Nếu thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ, ghi:
Nợ TK 1562 – Chi phí thu mua hàng hóa (giá mua đã có thuế GTGT)
Có TK 111, 112, 141, 331,…
Khi mua hàng hoá bất động sản về để bán, kế toán phản ánh giá mua và các chi phí liên quan trực tiếp đến việc mua hàng hóa BĐS:
– Nếu thuế GTGT đầu vào được khấu trừ, ghi:
Nợ TK 1567 – Hàng hóa bất động sản (giá mua chưa có thuế GTGT)
Nợ TK 1332 – Thuế GTGT được khấu trừ (1332)
Có TK 111, 112, 331,…
>> Tình huống minh họa: Công ty Cổ phần Bất động sản Hà Nội mua một lô đất trị giá 2 tỷ đồng (chưa có thuế GTGT) và thuế GTGT 200 triệu đồng, chưa thanh toán.
Ghi nhận giá mua bất động sản:
Nợ TK 1567 – Hàng hóa bất động sản: 2 tỷ đồng
Nợ TK 1332 – Thuế GTGT được khấu trừ: 200 triệu đồng
Có TK 331: 2.2 tỷ đồng
– Nếu thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ, ghi:
Nợ TK 1567 – Hàng hoá bất động sản (giá mua đã có thuế GTGT)
Có TK 111, 112, 331,…
>>> Xem thêm: IAS 16 – Bất động sản, nhà xưởng và thiết bị
Khi mua ngoài nhập kho doanh nghiệp, căn cứ hóa đơn, phiếu nhập kho và các chứng từ có liên quan phản ánh giá trị Hàng hóa nhập kho:
– Nếu thuế GTGT đầu vào được khấu trừ, ghi:
Nợ TK 156, 611,… (giá mua chưa có thuế GTGT)
Nợ TK 1331 – Thuế GTGT được khấu trừ của hàng hóa, dịch vụ
Có TK 111, 112, 141, 331,… (tổng giá thanh toán)
>> Tình huống minh họa: Công ty TNHH Thương mại Phú Cường mua 100 triệu đồng hàng hóa từ nhà cung cấp và thanh toán qua chuyển khoản. Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ.
Kế toán sẽ ghi nhận như sau:
Nợ TK 156: 100 triệu đồng
Nợ TK 1331: 10 triệu đồng
Có TK 112: 110 triệu đồng
– Nếu thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ, ghi:
Nợ TK 156, 611,… – Hàng hóa (giá mua bao gồm cả thuế GTGT)
Có TK 111, 112, 141, 331,… (tổng giá thanh toán)
>>> Xem thêm: Hướng dẫn hạch toán nghiệp vụ mua hàng bán hàng trong doanh nghiệp thương mại
Trường hợp mua có thiết bị, phụ tùng thay thế hoặc có bao bì đi kèm tính tiền riêng, khi nhập kho, ghi:
– Nếu thuế GTGT đầu vào được khấu trừ, ghi:
Nợ TK 153, 611 (giá mua chưa có thuế GTGT)
Nợ TK 1331 – Thuế GTGT được khấu trừ của hàng hóa, dịch vụ
Có TK 111, 112, 141, 331,… (tổng thanh toán).
– Nếu thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ, ghi:
Nợ TK 153, 611 (giá mua bao gồm cả thuế GTGT)
Có TK 111, 112, 141, 331,…(tổng thanh toán)
>> Tình huống minh họa: Công ty TNHH đồ gia dụng Kim Ngân mua 50 triệu đồng hàng hóa, thêm 5 triệu đồng giá trị bao bì và thiết bị phụ tùng thay thế. Thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ.
Kế toán sẽ ghi nhận như sau:
Nợ TK 156: 55 triệu đồng
Nợ TK 153: 5,5 triệu đồng
Có TK 112: 60,5 triệu đồng
>>> Xem thêm: Hướng dẫn hạch toán mua hàng không có hóa đơn (mới nhất 2025)
Khi phát sinh chi phí thu mua hàng hóa (Chi phí bảo hiểm hàng hóa, tiền thuê kho, thuê bến bãi,… chi phí vận chuyển, bốc xếp, bảo quản đưa hàng hóa từ nơi mua về đến kho doanh nghiệp; các khoản hao hụt tự nhiên trong định mức phát sinh trong quá trình thu mua hàng hóa:
– Nếu thuế GTGT đầu vào được khấu trừ, ghi:
Nợ TK 156, 611 (giá mua chưa có thuế GTGT)
Nợ TK 1331 – Thuế GTGT được khấu trừ của hàng hóa, dịch vụ
Có TK 111, 112, 141, 331,…
– Nếu thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ, ghi:
Nợ TK 156, 611 (giá mua đã có thuế GTGT)
Có các TK 111, 112, 141, 331,…
>> Tình huống minh họa: Công ty TNHH Điện tử XYZ mua hàng hóa trị giá 50 triệu đồng và phát sinh chi phí liên quan như sau: chi phí bảo hiểm hàng hóa: 1 triệu đồng (bao gồm thuế GTGT), chi phí vận chuyển và bốc xếp: 1,5 triệu đồng (bao gồm thuế GTGT). Giả sử thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ.
Kế toán sẽ ghi nhận như sau:
Nợ TK 156: 52.5 triệu đồng
Có TK 112: 52.5 triệu đồng
>>> Xem thêm: Hướng dẫn chi tiết hạch toán khi mua hàng nhập khẩu chuẩn Thông tư 200/2014/TT-BTC (kèm tình huống minh họa)
Khi mua hàng hoá bất động sản về để bán, kế toán phản ánh giá mua và các chi phí liên quan trực tiếp đến việc mua hàng hóa BĐS:
– Nếu thuế GTGT đầu vào được khấu trừ, ghi:
Nợ TK 156 – Hàng hóa (mở chi tiết) (giá mua chưa có thuế GTGT)
Nợ TK 1332 – Thuế GTGT được khấu trừ của TSCĐ
Có TK 111, 112, 331,…
>> Tình huống minh họa: Công ty TNHH Bất động sản Thành Đô mua một lô đất trị giá 300 triệu đồng để bán lại, đã thanh toán bằng chuyển khoản. Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ.
Kế toán sẽ ghi nhận như sau:
Nợ TK 156: 300 triệu đồng
Nợ TK 1332: 30 triệu đồng
Có TK 112: 330 triệu đồng
– Nếu thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ, ghi:
Nợ TK 156 – Hàng hóa (mở chi tiết) (giá mua đã có thuế GTGT)
Có TK 111, 112, 331,…
>>> Xem thêm: IAS 40: Investment property (Bất động sản đầu tư)
Doanh nghiệp cần nắm vững các quy định về thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế nhập khẩu để thực hiện việc ghi nhận và khấu trừ thuế một cách chính xác. Việc hiểu rõ và áp dụng đúng các chính sách thuế không chỉ đảm bảo tính hợp lệ và hợp pháp trong quá trình hạch toán, mà còn giúp giảm thiểu rủi ro trong các cuộc thanh tra thuế.
Bên cạnh đó, các chi phí liên quan như chi phí vận chuyển, chi phí hải quan, và các loại thuế phát sinh phải được hạch toán đúng theo quy định hiện hành để bảo vệ quyền lợi và đảm bảo tuân thủ pháp lý cho doanh nghiệp.
>>> Xem thêm: [Chính thức] Áp dụng giảm 2% thuế GTGT trong 6 tháng đầu năm 2025
Việc xác định chính xác thời điểm ghi nhận chi phí mua hàng nhập kho là rất quan trọng. Doanh nghiệp cần thực hiện việc ghi nhận chi phí vào thời điểm hàng hóa về kho hoặc theo kỳ kế toán, tùy theo chính sách kế toán mà doanh nghiệp áp dụng. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến tính chính xác của báo cáo tài chính mà còn tác động đến các quyết định quản trị liên quan.
Quản lý hàng tồn kho hiệu quả giúp doanh nghiệp duy trì sự cân đối trong hoạt động sản xuất kinh doanh, tránh tình trạng thiếu hụt hoặc dư thừa hàng hóa. Việc này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền mà còn đảm bảo khả năng cung ứng và tối ưu hóa chi phí, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.
Doanh nghiệp cần thường xuyên kiểm tra, cập nhật số lượng hàng tồn kho, ghi nhận kịp thời các giao dịch mua hàng, tiêu thụ hàng hóa. Hệ thống quản lý kho hiện đại có thể hỗ trợ việc này, giúp doanh nghiệp theo dõi chính xác tình trạng hàng hóa, chi phí liên quan.
>>> Xem thêm: Các chuẩn mực kế toán hàng tồn kho (Inventories)
Nếu có sự chênh lệch, kế toán viên cần yêu cầu bộ phận kho hoặc bộ phận nhận hàng xác minh lại số lượng thực tế và đối chiếu với chứng từ. Sau đó, kế toán sẽ điều chỉnh số liệu trong hệ thống và ghi nhận vào sổ sách kế toán.
Khi hàng hóa đang chờ kiểm tra chất lượng, kế toán không ghi nhận nhập kho chính thức cho đến khi hàng hóa được kiểm tra và xác nhận đạt tiêu chuẩn chất lượng. Trong thời gian chờ kiểm tra, doanh nghiệp có thể theo dõi các sản phẩm này trong một hệ thống quản lý tạm thời, nhằm kiểm soát tình trạng hàng hóa. Sau khi hàng hóa được xác nhận đạt chất lượng và có đầy đủ chứng từ hợp lệ, kế toán sẽ thực hiện ghi nhận nhập kho chính thức để phản ánh vào sổ sách.
>>> Xem thêm: Các giấy tờ cần thiết để tiếp các đoàn thanh tra (thuế, lao động)
Hàng hóa nhập kho, nguyên vật liệu và tài sản cố định đều là các loại tài sản trong doanh nghiệp nhưng có mục đích và cách thức sử dụng khác nhau. Hàng hóa nhập kho là những sản phẩm mua vào với mục đích bán lại trong tương lai, không qua quá trình sản xuất mà chỉ được lưu trữ và bán. Do đó, hàng hóa nhập kho sẽ được hạch toán vào tài khoản hàng hóa và phản ánh trên bảng cân đối kế toán như một loại tài sản lưu động. Nguyên vật liệu, ngược lại, là các sản phẩm được sử dụng trong quá trình sản xuất để tạo ra thành phẩm. Các nguyên vật liệu này thường được ghi nhận vào chi phí sản xuất hoặc tài khoản nguyên vật liệu trong bảng cân đối kế toán. Tài sản cố định, bao gồm máy móc, thiết bị, nhà xưởng hay đất đai, là những tài sản được doanh nghiệp sử dụng lâu dài, thường trên một năm, và sẽ được ghi nhận vào tài khoản tài sản cố định, sau đó phân bổ chi phí qua khấu hao. Việc phân biệt rõ ràng giữa các loại tài sản này giúp doanh nghiệp áp dụng đúng phương pháp kế toán và đảm bảo tính chính xác trong báo cáo tài chính.
Trong trường hợp này, kế toán viên cần yêu cầu nhà cung cấp cung cấp lại hóa đơn hoặc các chứng từ hợp lệ khác để đảm bảo tính hợp pháp. Nếu không thể cung cấp chứng từ hợp lệ, hàng hóa có thể không được ghi nhận vào kho cho đến khi có đủ chứng từ hợp pháp, hoặc có thể hạch toán vào tài khoản chờ nhập kho.
>>> Xem thêm: Nghị định 04/2014/NĐ-CP sửa đổi về hóa đơn bán hàng hóa
Trên đây là những điểm quan trọng giúp bạn hiểu rõ hơn về cách hạch toán nhập kho hàng hóa chuẩn Thông tư 200 và Thông tư 133. Hy vọng rằng thông tin trong bài viết từ TACA đã góp phần giúp bạn nắm vững cách xử lý các tình huống thuế phức tạp, nâng cao kiến thức chuyên môn, nhanh nhạy trong việc giải quyết các trường hợp thực tế.
Đồng thời, những kiến thức hạch toán nghiệp vụ mua hàng bán hàng trong doanh nghiệp thương mại sẽ được chia sẻ chi tiết và chuyên sâu hơn tại Môn Kế toán Chương trình Ôn thi chứng chỉ Đại lý thuế, Chứng chỉ hành nghề kế toán APC và Chứng chỉ hành nghề kiểm toán CPA tại Học viện TACA.
Bên cạnh đó, để khẳng định vị thế của mình trong ngành kế toán kiểm toán và tư vấn thuế một cách dễ dàng, tiết kiệm thời gian, công sức, chi phí mà vẫn được tiếp cận lộ trình ôn thi bài bản, phương pháp học thông minh, mời bạn tham khảo các khóa ôn thi “Ôn là đậu!” của TACA tại đây:
Chứng chỉ hành nghề kế toán – Cánh cửa mở ra sự nghiệp kế toán thành công vang dội
Chứng chỉ CPA – Con đường dẫn tới thành công trong sự nghiệp kiểm toán
Chứng chỉ Đại lý thuế – Học sớm để trở thành chuyên gia tư vấn thuế
Taca Certified Professional Accounting,
Tầng 2 Toà A Chelsea Residences, Số 48 Trần Kim Xuyến, Q. Cầu Giấy, TP. Hà Nội
Hotline: 0985 611 911
Vincom Đồng Khởi, Quận 1, TP. HCM
Hotline: 0947 511 911