23/07/2024 Tài liệu ôn thi chứng chỉ IFRS

IFRS là gì? Những điều cần biết về IFRS/IAS so sánh VAS

Nội dung chính

IFRS được áp dụng rộng rãi trên toàn thế giới, với hơn 140 quốc gia và vùng lãnh thổ đã chấp nhận hoặc đang trong quá trình chấp nhận. Vậy IFRS là gì? IFRS áp dụng ở Việt Nam như thế nào?

Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế (IFRS – International Financial Reporting Standards) là một bộ các chuẩn mực kế toán được phát triển và duy trì bởi Hội đồng Chuẩn mực Kế toán Quốc tế (IASB – International Accounting Standards Board). IFRS được thiết kế để mang lại một bộ ngôn ngữ chung cho báo cáo tài chính, giúp các tổ chức báo cáo thông tin tài chính của họ một cách nhất quán và minh bạch trên toàn cầu.

Các chuẩn mực này nhằm mục đích tạo ra sự minh bạch, trách nhiệm và hiệu quả trong thị trường tài chính quốc tế, giúp tăng cường sự tin cậy của nhà đầu tư và cải thiện việc so sánh báo cáo tài chính giữa các quốc gia.

=> Xem thêm: Khóa học IFRS toàn diện (CertIRF, DipIFR, VAS to IFRS)

Lịch sử phát triển của IFRS

Bối cảnh ra đời:

Sau Thế chiến thứ II, kinh tế toàn cầu bùng nổ và các tập đoàn đa quốc gia phát triển mạnh mẽ. Việc áp dụng các nguyên tắc kế toán khác nhau giữa các quốc gia gây khó khăn cho việc so sánh báo cáo tài chính và thu hút đầu tư quốc tế. Hợp tác quốc tế về chuẩn mực kế toán đã bắt đầu để chuẩn bị cho việc thành lập IASC vào năm 1960 với sự tham gia của các tổ chức kế toán quốc tế như Viện Kế toán Công chứng (ICAEW) và Viện Kế toán Công chứng Hoa Kỳ (AICPA). Tuy nhiên, mãi đến năm 1973, Uỷ ban Chuẩn mực Kế toán Quốc tế (IASC – International Accounting Standards Committee) mới được thành lập với 14 thành viên toàn thời gian, đến từ 9 nước bao gồm: Úc, Canada, Pháp, Đức, Nhật Bản, Mexico, Hà Lan, Vương quốc Anh/Bắc Ireland và Hoa Kỳ…

Giai đoạn phát triển:

Giai đoạn đầu (1973-1989): IASC ban hành 24 IAS, tập trung vào các vấn đề cơ bản như hợp nhất doanh nghiệp, tài sản cố định, doanh thu và chi phí.
Giai đoạn mở rộng (1990-2000): IASC đẩy mạnh phát triển IAS, ban hành thêm nhiều chuẩn mực về các vấn đề phức tạp hơn như công cụ tài chính, các khoản đầu tư và bảo hiểm.
Giai đoạn hội tụ (2000-nay): IASC hợp tác với các tổ chức khác như Ủy ban Chứng khoán Quốc tế (IOSCO) và Hội đồng Chuẩn mực Kế toán Hoa Kỳ (FASB) để hướng tới mục tiêu hội tụ các chuẩn mực kế toán quốc tế và Hoa Kỳ (GAAP). Năm 2002, Hội đồng Chuẩn mực Kế toán Quốc tế (IASB – International Accounting Standards Board) được thành lập, kế thừa vai trò của IASC và tiếp tục phát triển IFRS.

Những mốc quan trọng:

1982: IAS 1 được ban hành, đánh dấu việc áp dụng IAS bắt buộc cho các doanh nghiệp niêm yết tại một số quốc gia.
2000: IOSCO công nhận IAS là cơ sở cho báo cáo tài chính quốc tế.
2002: IASB được thành lập, đặt mục tiêu phát triển IFRS chất lượng cao và được công nhận toàn cầu.
2005: EU yêu cầu tất cả các doanh nghiệp niêm yết áp dụng IFRS, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc chấp nhận rộng rãi IFRS.
2010: IFRS trở thành chuẩn mực kế toán quốc tế được áp dụng rộng rãi nhất trên thế giới.
2011: IASB hợp tác với Hội đồng Chuẩn mực Kế toán Tài chính Mỹ (FASB) để hài hòa IFRS và US GAAP (Generally Accepted Accounting Principles của Mỹ), nhằm tạo ra sự nhất quán giữa hai hệ thống chuẩn mực lớn nhất thế giới.

==> Xem thêm:

Lộ trình áp dụng IFRS tại Việt Nam – Doanh nghiệp cần chuẩn bị những gì?

IASB là gì? Tìm hiểu chi tiết về Hội đồng Chuẩn mực Kế toán Quốc tế

IFRS được tổ chức nào ban hành?

IFRS Foundation là tổ chức đứng sau việc xây dựng và phát triển các Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế (IFRS). Hoạt động với tư cách là một tổ chức phi lợi nhuận, IFRS Foundation hướng đến lợi ích cộng đồng, được thành lập theo luật pháp Bang Delaware, Hoa Kỳ. Tuy nhiên, tổ chức này được đăng ký hoạt động dưới hình thức công ty hải ngoại tại Anh và xứ Wales, với trụ sở chính đặt tại Luân Đôn, Vương quốc Anh.

Cơ cấu hoạt động của IFRS Foundation bao gồm các bộ phận:

Ban Giám sát (Monitoring Board)

Được thành lập vào tháng 01/2009, Ban Giám sát có nhiệm vụ thiết lập mối liên hệ chính thức giữa các Ủy viên của IFRS Foundation và các cơ quan quản lý liên quan đến lợi ích công chúng. Điều này nhằm tăng thêm trách nhiệm đối với lợi ích công chúng của IFRS Foundation. Ban Giám sát đảm bảo các Ủy viên thực hiện đúng nghĩa vụ được quy định trong Hiến pháp của Quỹ và phê duyệt việc bổ nhiệm hoặc tái bổ nhiệm các Ủy viên.

Họp ít nhất một lần mỗi năm, Ban Giám sát bao gồm đại diện từ các cơ quan quản lý thị trường vốn như Ủy ban các thị trường mới nổi thuộc Tổ chức Ủy ban chứng khoán quốc tế (IOSCO), Ủy ban Châu Âu (EC), Cơ quan dịch vụ tài chính Nhật Bản (JFSA), Ủy ban chứng khoán Hoa Kỳ (SEC), Ủy ban chứng khoán Brazil (CVM), Ủy ban dịch vụ tài chính Hàn Quốc (FSC), và Bộ Tài chính Trung Quốc. Ủy ban Giám sát Ngân hàng của Basel tham gia với tư cách quan sát viên. Thông qua Ban Giám sát, các cơ quan quản lý chứng khoán có thể bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư và tính toàn vẹn của thị trường vốn hiệu quả hơn.

Ủy viên IFRS Foundation

Các Ủy viên có trách nhiệm quản lý và giám sát hoạt động của IFRS Foundation và Ủy ban Chuẩn mực Kế toán quốc tế (IASB). Mặc dù không tham gia vào các khía cạnh kỹ thuật của Chuẩn mực IFRS, các Ủy viên chịu trách nhiệm trước Ban Giám sát và được bổ nhiệm với thời hạn 3 năm, có thể tái bổ nhiệm.

Ủy ban Chuẩn mực Kế toán quốc tế (IASB)

Ủy ban bao gồm các chuyên gia độc lập từ nhiều lĩnh vực như xây dựng chuẩn mực kế toán, kiểm toán, đào tạo kế toán và thực hành báo cáo tài chính. Theo quy định của Hiến pháp IFRS Foundation, các chuyên gia phải đến từ các vùng địa lý khác nhau. Thành viên của Ủy ban chịu trách nhiệm xây dựng và công bố Chuẩn mực IFRS, bao gồm các Chuẩn mực IFRS cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, và phê duyệt các Hướng dẫn về Chuẩn mực IFRS từ Ủy ban diễn giải các Chuẩn mực Báo cáo tài chính quốc tế (IFRIC). Các thành viên được bổ nhiệm thông qua các chương trình tuyển dụng công khai và nghiêm ngặt.

Ủy ban diễn giải các Chuẩn mực Báo cáo tài chính quốc tế (IFRIC)

IFRIC là cơ quan hướng dẫn của IASB, chịu trách nhiệm trả lời các vướng mắc về việc áp dụng Chuẩn mực và thực hiện các nhiệm vụ khác theo yêu cầu của IASB. IFRIC gồm 14 thành viên được bổ nhiệm bởi Ủy viên của Quỹ, bao gồm các chuyên gia quốc tế có nhiều kinh nghiệm áp dụng Chuẩn mực IFRS. Các cuộc họp của IFRIC được công khai và phát trực tuyến.

Hội đồng tư vấn IFRS

Hội đồng tư vấn là cơ quan tư vấn chính thức cho IASB và các Ủy viên của IFRS Foundation, gồm nhiều đại diện từ các tổ chức và cá nhân quan tâm đến Chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế. Hội đồng tư vấn cung cấp hỗ trợ và tư vấn chiến lược cho Quỹ và họp ít nhất hai lần một năm tại London.

Diễn đàn tư vấn Chuẩn mực kế toán (ASAF)

ASAF cung cấp một diễn đàn tư vấn để các thành viên đóng góp vào việc phát triển các chuẩn mực kế toán chất lượng cao được chấp nhận trên toàn cầu. Được thành lập để hỗ trợ IFRS Foundation, ASAF tạo ra kênh phối hợp giữa IASB và các nhà xây dựng Chuẩn mực kế toán quốc gia và khu vực. ASAF họp bốn lần một năm tại London để đóng góp vào việc bảo vệ lợi ích công chúng và phát triển chuẩn mực kế toán.

Danh sách IFRS đang được áp dụng

STT	Chuẩn mực	Tên tiếng Anh	Tên tiếng Việt
1	IFRS 1	First-time Adoption of International Financial Reporting Standards	Lần đầu áp dụng IFRS
2	IFRS 2	Share-based Payment	Thanh toán trên cơ sở cổ phiếu
3	IFRS 3	Business Combinations	Hợp nhất kinh doanh
4	IFRS 5	Non-current Assets Held for Sale and Discontinued Operations	Tài sản dài hạn nắm giữ nhằm để bán và hoạt động không liên tục
5	IFRS 6	Exploration for and Evaluation of Mineral Resources	Thăm dò và đánh giá các tài sản nguyên khoáng sản
6	IFRS 7	Financial Instruments: Disclosures	Công cụ tài chính: Trình bày
7	IFRS 8	Operating Segments	Bộ phận kinh doanh
8	IFRS 9	Financial Instruments	Công cụ tài chính
9	IFRS 10	Consolidated Financial Statements	Báo cáo tài chính hợp nhất
10	IFRS 11	Joint Arrangements	Thoả thuận liên doanh
11	IFRS 12	Disclosure of Interests in Other Entities	Thuyết minh về các lợi ích trong đơn vị khác
12	IFRS 13	Fair Value Measurement	Xác định giá trị hợp lý
13	IFRS 14	Regulatory Deferral Accounts	Các khoản tiền hoãn lại theo luật định
14	IFRS 15	Revenue from Contracts with Customers	Doanh thu từ việc ký hợp đồng với khách hàng
15	IFRS 16	Leases	Thuê tài sản
16	IFRS 17	Insurance Contracts	Hợp đồng bảo hiểm

==> Xem thêm:

Mẫu báo cáo tài chính theo IFRS mới nhất hiện nay

Chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế IFRS tại Việt Nam

So sánh IAS/IFRS với VAS

Giới thiệu

IAS/IFRS: Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế (International Financial Reporting Standards) do Hội đồng Chuẩn mực Kế toán Quốc tế (IASB) ban hành.
VAS: Chuẩn mực Kế toán Việt Nam do Bộ Tài chính Việt Nam ban hành.

Điểm giống

Mục tiêu: Cả IAS/IFRS và VAS đều hướng đến mục tiêu cung cấp thông tin hữu ích cho người sử dụng báo cáo tài chính về tình hình tài chính, kết quả hoạt động và vị trí tài chính của doanh nghiệp.
Cấu trúc: Cả hai hệ thống chuẩn mực đều bao gồm các nguyên tắc chung và các yêu cầu cụ thể cho từng nhóm giao dịch, sự kiện và khoản mục tài chính.
Quy trình xây dựng: Quá trình xây dựng cả IAS/IFRS và VAS đều dựa trên nghiên cứu, tham vấn ý kiến các bên liên quan và áp dụng các nguyên tắc kế toán có tính quốc tế.

Điểm khác

Đặc điểm	IAS/IFRS	VAS
Phạm vi áp dụng	Toàn cầu	Việt Nam
Cơ quan ban hành	Hội đồng Chuẩn mực Kế toán Quốc tế (IASB)	Bộ Tài chính Việt Nam
Số lượng chuẩn mực	Hơn 40 chuẩn mực	26 chuẩn mực (tính đến 2023)
Mức độ chi tiết	Cao hơn	Thấp hơn
Tính nguyên tắc	Tập trung vào nguyên tắc	Tập trung vào quy tắc
Giá trị hợp lý	Sử dụng rộng rãi	Sử dụng hạn chế
Hệ thống tài khoản	Hệ thống tài khoản quốc tế	Hệ thống tài khoản Việt Nam
Yêu cầu trình bày	Theo chuẩn mực IFRS	Theo quy định của Bộ Tài chính Việt Nam

=> Xem thêm: So sánh IFRS và VAS: 5 Khác biệt cơ bản giữa hai loại BCTC

Ưu điểm và nhược điểm

	IAS/IFRS	VAS
Ưu điểm	Tăng cường tính minh bạch và khả năng so sánh báo cáo tài chính quốc tế. Giảm chi phí huy động vốn cho doanh nghiệp. Mở rộng cơ hội đầu tư quốc tế. Thúc đẩy quản trị doanh nghiệp tốt.	Phù hợp với thực tiễn kinh doanh tại Việt Nam. Dễ áp dụng hơn so với IAS/IFRS. Chi phí áp dụng thấp hơn.
Nhược điểm	Chi phí áp dụng cao. Tính phức tạp cao. Có thể ảnh hưởng đến đặc thù kinh tế của từng quốc gia.	Hạn chế khả năng so sánh báo cáo tài chính quốc tế. Có thể ảnh hưởng đến khả năng thu hút đầu tư quốc tế. Ít được cập nhật và phát triển hơn so với IAS/IFRS.

Hiện nay, Việt Nam đang trong quá trình áp dụng IFRS theo lộ trình 2022-2025. Dự kiến đến năm 2025, tất cả các doanh nghiệp niêm yết tại Việt Nam sẽ phải áp dụng đầy đủ IFRS. Việc áp dụng IFRS sẽ giúp nâng cao tính minh bạch và khả năng so sánh báo cáo tài chính của doanh nghiệp Việt Nam với các doanh nghiệp quốc tế, đồng thời thu hút đầu tư quốc tế và thúc đẩy hội nhập kinh tế quốc tế. IAS/IFRS và VAS là hai hệ thống chuẩn mực kế toán khác nhau với những điểm giống và khác biệt riêng. Việc lựa chọn áp dụng hệ thống nào phụ thuộc vào mục tiêu và đặc thù của doanh nghiệp. Tuy nhiên, xu hướng hội tụ với IFRS đang diễn ra trên toàn cầu và Việt Nam cũng đang nỗ lực để áp dụng IFRS đầy đủ trong tương lai.

Trên đây là toàn bộ những thông tin về IFRS, đây là chuẩn mực đóng vai trò quan trọng trong việc chuẩn hóa và nâng cao chất lượng báo cáo tài chính trên toàn cầu. Việc áp dụng IFRS không chỉ giúp các doanh nghiệp cải thiện tính minh bạch và so sánh của báo cáo tài chính mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu hút vốn đầu tư và hội nhập kinh tế quốc tế. Việt Nam đang trong quá trình chuyển đổi và áp dụng IFRS, điều này đòi hỏi sự nỗ lực không ngừng của các doanh nghiệp, cơ quan quản lý và các bên liên quan. Với lộ trình rõ ràng và các biện pháp hỗ trợ phù hợp, việc áp dụng IFRS sẽ mang lại nhiều lợi ích cho nền kinh tế Việt Nam, góp phần nâng cao uy tín và sức cạnh tranh của doanh nghiệp Việt trên thị trường quốc tế.

>>> Xem thêm:

Taca International Certificate,