Bài tập nguyên lý kế toán xuất hiện trong đề thi Đại lý thuế

Bài tập nguyên lý kế toán – chiếm tỷ trọng khá lớn trong đề thi. Cụ thể, các dạng bài tập trong phần Nguyên lý kế toán thường được phân bổ như sau:

– Dạng bài định khoản kế toán và nguyên tắc ghi sổ kế toán chiếm khoảng 20% – 25% tổng điểm – phần dễ lấy điểm nếu thí sinh nắm chắc nguyên tắc ghi Nợ – Có và các mối quan hệ tài khoản.

– Tiếp theo là dạng bài phân loại tài khoản kế toán và lập bảng cân đối kế toán, chiếm khoảng 15% – 20% số điểm, yêu cầu thí sinh phải biết cách phân biệt giữa các nhóm tài sản và nguồn vốn, cũng như lập bảng Cân đối kế toán dựa trên số liệu cụ thể.

– Ngoài ra, phần bài tập liên quan đến xác định kết quả kinh doanh (doanh thu – chi phí) chiếm khoảng 15% – 20%, yêu cầu xử lý số liệu để tính toán lợi nhuận trước thuế và sau thuế.

– Đặc biệt, bài tập tổng hợp – bài lớn thường xuất hiện ở cuối đề – có tỉ trọng cao nhất, lên đến 30% – 35% tổng điểm, dạng bài này đòi hỏi thí sinh phải thực hiện toàn bộ quy trình từ định khoản các nghiệp vụ phát sinh đến ghi sổ, lập báo cáo tài chính (bảng Cân đối kế toán và báo cáo kết quả kinh doanh).

– Ngoài các bài tập tính toán, đề thi còn có khoảng 10% – 20% câu hỏi lý thuyết nhằm kiểm tra kiến thức nền tảng như phân biệt kế toán tài chính và kế toán quản trị, cách ghi tăng – giảm của các loại tài khoản, khái niệm kỳ kế toán hay các loại chứng từ kế toán.

>> Đăng ký nhận ngay: Thông báo lịch thi Đại lý thuế 2026 mới nhất

Trọng tâm kiến thức bài tập nguyên lý kế toán giúp bạn ăn trọn điểm trong kỳ thi Đại lý thuế

Để đạt điểm cao phần Nguyên lý kế toán trong kỳ thi Đại lý thuế, thí sinh cần nắm chắc một số trọng tâm quan trọng. Trước hết là các nguyên tắc kế toán cơ bản như: nguyên tắc cơ sở dồn tích, nguyên tắc giá gốc, nguyên tắc phù hợp, nguyên tắc thận trọng…

Đây là phần lý thuyết nền tảng, thường xuất hiện dưới dạng nhận định đúng/sai hoặc điền khuyết. Tiếp theo, cần hiểu rõ về hệ thống tài khoản kế toán theo từng loại như tài sản (loại 1, 2), nguồn vốn (loại 3, 4), doanh thu (loại 5), chi phí (loại 6, 8) và các tài khoản lưỡng tính như 131, 331, 333, đồng thời nắm vững kết cấu tài khoản và quy tắc ghi Nợ – Có.

Bên cạnh đó, kỹ năng định khoản kế toán là yếu tố quyết định giúp ăn điểm trọn vẹn.

Thí sinh cần thành thạo phân tích và định khoản các nghiệp vụ cơ bản như mua hàng, bán hàng, thanh toán, tạm ứng, phải thu, phải trả và các nghiệp vụ liên quan đến thuế GTGT. Phần này thường xuất hiện dưới dạng bài tập thực tế yêu cầu chọn bút toán đúng. Ngoài ra, cần nắm chắc phương trình kế toán 

Tài sản

=

Nợ phải trả

+

Vốn chủ sở hữu

và biết phân tích đúng tác động của nghiệp vụ vào phương trình này.

Cuối cùng, thí sinh cũng cần hiểu rõ chu trình kế toán từ khi phát sinh nghiệp vụ đến khi lập báo cáo tài chính, nắm được trình tự ghi sổ và tổng hợp số liệu.

>> Lưu ý các bẫy thường gặp như nhầm lẫn giữa tài sản và nguồn vốn, sai kết cấu tăng giảm tài khoản, hoặc quên phân tích đầy đủ tác động vào phương trình kế toán.

>>Xem thêm:

• Bài tập nguyên tắc kế toán và trình bày báo cáo tài chính
• Bài tập ghi sổ nhật ký chung xuất hiện trong đề thi Đại lý thuế
• Bài tập kế toán hàng tồn kho

Trọn bộ bài tập nguyên lý kế toán xuất hiện trong đề thi Đại lý thuế môn kế toán

Trong đề thi Đại lý thuế môn Kế toán, phần Nguyên lý kế toán thường bao gồm các dạng bài tập quen thuộc và có tính lặp lại cao qua các năm. Thí sinh cần nắm vững các dạng bài tập sau để chuẩn bị tốt cho kỳ thi.

• Đầu tiên là dạng bài tập về nguyên tắc kế toán, yêu cầu nhận diện và phân tích đúng các nguyên tắc cơ bản như dồn tích, giá gốc, phù hợp, nhất quán, thận trọng, trọng yếu và hoạt động liên tục, thường xuất hiện dưới dạng câu hỏi nhận định đúng/sai hoặc lựa chọn tình huống phù hợp với từng nguyên tắc.
• Tiếp theo là dạng bài về hệ thống tài khoản và kết cấu tài khoản, yêu cầu thí sinh xác định tài khoản thuộc loại nào (tài sản, nguồn vốn, doanh thu, chi phí hoặc lưỡng tính) và nắm được kết cấu tăng giảm bên Nợ, bên có của từng tài khoản.
• Ngoài ra, phần bài tập phân tích tác động vào phương trình kế toán cũng là dạng thường gặp. Bài tập dạng này yêu cầu xác định nghiệp vụ phát sinh làm tăng, giảm các yếu tố trong phương trình kế toán.
• Phần bài tập định khoản kế toán là phần quan trọng nhất, thường chiếm nhiều câu hỏi nhất trong đề.

Thí sinh cần thành thạo định khoản các nghiệp vụ kinh tế cơ bản như mua hàng, bán hàng, thanh toán công nợ, tạm ứng, hoàn ứng và các nghiệp vụ có liên quan đến thuế GTGT đầu vào và đầu ra.

Bên cạnh đó, đề thi còn có dạng bài về chu trình kế toán, yêu cầu xác định đúng trình tự các bước kế toán từ khi phát sinh nghiệp vụ đến khi lập báo cáo tài chính.

Một số bài tập khác yêu cầu phân loại tài khoản theo báo cáo tài chính, xác định tài khoản nằm ở phần nào trong Bảng cân đối kế toán hoặc Báo cáo kết quả kinh doanh.

Cuối cùng, thí sinh cũng cần lưu ý một số câu hỏi lý thuyết nhanh về bản chất ghi Nợ – Có, ý nghĩa của phương trình kế toán, phân biệt các khoản phải thu, phải trả và vai trò của Chuẩn mực kế toán trong công tác kế toán doanh nghiệp.

>> Xem thêm:

• Bài tập hạch toán kế toán xuất
• Bài tập dự toán kế toán quản trị
• Bài tập định khoản nghiệp vụ kinh tế phát sinh

Ví dụ 1: Tình hình tài sản và nguồn vốn ở doanh nghiệp sản xuất X đầu ngày 1/1/N (Đơn vị tính: triệu đồng):

STT	Tài sản, nguồn vốn	Số tiền
1	Nhà, xưởng	300
2	Máy móc thiết bị	150
3	Phương tiện vận tải	100
4	Tài sản hữu hình khác	50
5	Nguyên liệu, vật liệu	250
6	Sản phẩm dở dang	50
7	Thành phẩm	100
8	Tiền mặt	X
9	Tiền gửi ngân hàng	190
10	Hao mòn tài sản cố định hữu hình	150
11	Phải thu của khách hàng	20
12	Vốn đầu tư của chủ sở hữu	650
13	Vay ngắn hạn	200
14	Quỹ đầu tư phát triển	20
15	Quỹ khen thưởng phúc lợi	10
16	Phải trả cho người bán	120
17	Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối	50
18	Phải trả, phải nộp Nhà nước	40

Yêu cầu:

1. Hãy xác định chỉ tiêu X?
2. Hãy sắp xếp các loại tài sản, nguồn vốn tại thời điểm đầu ngày 1/1/N theo tài liệu trên.

>> Gợi ý bài giải:

1. Xác định chỉ tiêu X (đvt: Triệu đồng)

Tài sản		Nguồn vốn
I. Tài sản ngắn hạn		I. Nợ phải trả
5. Nguyên liệu, vật liệu	250	13. Vay ngắn hạn	200
6. Sản phẩm dở dang	50	15. Quỹ khen thưởng phúc lợi	10
7. Thành phẩm	100	16. Phải trả cho người bán	120
8. Tiền mặt	X	18. Phải trả, phải nộp Nhà nước	40
9. Tiền gửi ngân hàng	190
11. Phải thu của khách hàng	20
II. Tài sản dài hạn		II. Vốn chủ sở hữu
1. Nhà, xưởng	300	12. Vốn đầu tư của chủ sở hữu	650
2. Máy móc thiết bị	150	14. Quỹ đầu tư phát triển	20
3. Phương tiện vận tải	100	17. Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối	50
4. Tài sản hữu hình khác	50
10. Hao mòn tài sản cố định	(150)
Tổng cộng:	1060 + X	Tổng cộng:	1090

Ta có: Tổng tài sản = Tổng nguồn vốn

⇒ 1060 + X = 1090

⇒ X = 30 (đvt)

>>Xem thêm:

• Bài tập kế toán tài sản cố định và bất động sản đầu tư
• Bài tập kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành
• Bài tập kế toán bán hàng và thuế thu nhập doanh nghiệp

Ví dụ 2: Tại một doanh nghiệp, tình hình xuất nhập vật tư trong tháng như sau:

Ngày	Diễn giải	Số lượng (kg)	Đơn giá (đ)	Thành tiền (đ)
01/03	Tổng đầu kỳ	3.000	3.000
04/03	Nhập	4.000	2.500
08/03	Nhập	5.000	2.800
12/03	Xuất	6.000	?
15/03	Nhập	4.000	2.000
28/03	Xuất	8.000	?

Yêu cầu: Hãy xác định giá trị hàng tồn kho theo phương pháp bình quân cả kỳ dự trữ, nhập trước xuất trước

>> Gợi ý bài giải:

*) Phương pháp bình quân cả kỳ dự trữ:

Đơn giá bình quân của cả kỳ dự trữ = (Giá thực tế tồn đầu kỳ + Nhập trong kỳ)/ (Số lượng tồn đầu kỳ + Số lượng nhập trong kỳ)

= [3.000 x 3.000 + (2.500 x 4.000+ 2.800 x 5.000 + 2000 x 4.000)]/ [3.000 + (4.000 + 5.000 + 8.000)] = 2.050 đ/kg

⇒ Trị giá vật liệu xuất:

Ngày 12/03: 6.000 x 2.050 = 12.300.000 đ

Ngày 28/03: 8.000 x 2.050 = 16.400.000 đ

Tổng trị giá vật liệu xuất = 12.300.000 + 16.400.000 = 28.700.000

⇒ Giá trị hàng tồn kho:

= 3.000 x 3.000 + (2.500 x 4.000 + 2.800 x 5.000 +2.000 x 4.000) – 28.700.000

= 9.000.000 + 32.000.000 – 28.700.000

= 12.300.000 đ

Ngày	Nhập trong kỳ			Xuất trong kỳ			Tồn kho
	SL (Kg)	Đơn giá (Ngàn đ)	Thành tiền (Ngàn đ)	SL (Kg)	Đơn giá (Ngàn đ)	Thành tiền (Ngàn đ)	SL (Kg)	Đơn giá (Ngàn đ)	Thành tiền (Ngàn đ)
01/03							3.000	3	9.000
04/03							3.000	3	9.000
	4.000	2,5	10.000				4.000	2,5	10.000
08/03							3.000	3	9.000
							4.000	2,5	10.000
	5.000	2,8	14.000				5.000	2,8	14.000
12/03				3.000	3	9.000
				3.000	2,5	7.500
							1.000	2,5	2.500
							5.000	2,8	14.000
15/03	4.000	2	8.000				1.000 5.000 4.000	2,5 2,8 2	2.500 14.000 8.000
28/03				1.000 5.000 2.000	2,5 2,8 2	2.500 14.000 4.000	2.000	2	4.000
Tổng	13.00.		32.000	14.000		37.000	2.000	2	4.000

*) Phương pháp nhập trước, xuất trước:Ví dụ 3: Tại một doanh nghiệp, tình hình xuất nhập vật tư trong tháng như sau:

Ngày	Diễn giải	Số lượng (kg)	Đơn giá (đ)	Thành tiền (đ)
01/04	Tổng đầu kỳ	2.000	2.500
05/04	Nhập	8.000	2.000
08/04	Xuất	5.000	?
11/04	Nhập	6.000	2.200
18/04	Nhập	4.000	2.400
23/04	Xuất	12.000	?

Yêu cầu: Hãy xác định giá trị hàng tồn kho theo phương pháp bình quân liên hoàn, nhập trước xuất trước

Tải ngay: Trọn bộ Tài liệu ôn thi Đại lý thuế 2026 mới nhất!

Ví dụ 3: DN A tính đến ngày 31/12/200X có tài sản và nguồn vốn được liệt kê như sau: (đvt: triệu đồng)

STT	Tài sản, nguồn vốn	Số tiền
1	Tài sản cố định hữu hình	60
2	Hao mòn tài sản cố định	20
3	Nguyên liệu, vật liệu	2
4	Thành phẩm	6
5	Công cụ, dụng cụ	2
6	Tiền mặt	3
7	Tiền gửi ngân hàng	10
8	Phải trả cho người bán	5
9	Phải thu của khách hàng	7
10	Nguồn vốn kinh doanh	55
11	Vay ngắn hạn	3
12	Phải trả, phải nộp khác	1
13	Lợi nhuận chưa phân phối	X

Yêu cầu: 

Hãy phân loại tài sản và nguồn vốn, dùng tính chất cân đối của bảng cân đối kế toán để xác định X (lãi hay lỗ)?

Lập bảng cân đối kế toán.

>> Gợi ý lời giải:

1. X = 6 (đvt)
2. Lập bảng cân đối kế toán.

Tài sản		Nguồn vốn
I. Tài sản ngắn hạn		I. Nợ phải trả
Nguyên liệu, vật liệu	2	Phải trả cho người bán	5
Thành phẩm	6	Vay ngắn hạn	3
Công cụ, dụng cụ	2	Phải trả, phải nộp khác	1
Tiền mặt	3
Tiền gửi ngân hàng	10
Phải thu của khách hàng	7
II. Tài sản dài hạn		II. Vốn chủ sở hữu
Tài sản cố định hữu hình	60	Nguồn vốn kinh doanh	55
Hao mòn tài sản cố định	(20)	Lợi nhuận chưa phân phối	6
Tổng cộng	70		70

>> Xem thêm:

• Bài tập hành chính sự nghiệp
• Bài tập chứng từ ghi sổ
• Bài tập kiểm toán

Trên đây là toàn bộ Bài tập nguyên lý kế toán xuất hiện trong kỳ thi Đại lý thuế cùng những lý thuyết, cách trình bày phù hợp và lưu ý giúp bạn dễ dàng đạt điểm cao trong kỳ thi Đại lý thuế sắp tới.

Đồng thời, để giúp bạn tiết kiệm thời gian, công sức, chi phí mà vẫn được tiếp cận lộ trình ôn thi bài bản, phương pháp học thông minh và dễ dàng vượt qua kỳ thi và thành công sở hữu chứng chỉ hành nghề dịch vụ làm thủ tục về thuế chỉ trong 1 lần thi.

Bên cạnh đó, để giúp bạn dễ dàng hơn trên con đường thực hiện mục tiêu:

“Thi Đại lý thuế – một lần đậu luôn trong thời gian ngắn.”

TACA gửi đến bạn Trọn bộ tài liệu ôn thi Đại lý thuế – Đăng ký nhận Lịch thi Đại lý thuế & Chi tiết khóa học Đại lý thuế – nơi giúp hàng ngàn thí sinh thi đậu đại lý thuế mỗi năm. Tại đây, bạn không chỉ được hiểu sâu bản chất từng luật thuế, chi tiết từng hạng mục điều khoản thông tư, mà còn kết hợp nhuần nhuyễn giữa phân tích lý thuyết – thảo luận tình huống thực tế – thực hành bài tập sát đề thi thật giúp bạn tự tin xóa tan 3 điểm yếu:

Lý thuyết luật thuế – Mù mờ các dạng bài tập – Phương pháp làm bài hiệu quả.

Tham khảo chi tiết Khóa học Đại lý thuế TACA ngay tại đây:

Khóa học Ôn thi Đại lý thuế TACA – Học là đậu, không đậu miễn phí học lại trọn đời

Đồng thời, để giúp bạn Sở hữu các chứng chỉ hành nghề kế toán – kiểm toán – đại lý thuế một cách tiết kiệm thời gian, công sức, chi phí mà vẫn được tiếp cận lộ trình ôn thi bài bản, phương pháp học thông minh và dễ dàng vượt qua kỳ thi chỉ trong 1 lần thi, TACA gửi đến bạn khóa học:

KHÓA HỌC CPA – CON ĐƯỜNG DẪN TỚI THÀNH CÔNG TRONG SỰ NGHIỆP

>> Xem thêm:

1. Khóa học luyện thi Chứng chỉ Đại lý thuế

2. Khóa học luyện thi Chứng chỉ Phân tích đầu tư tài chính

3. Khóa học luyện thi Chứng chỉ Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế (IFRS)

• • Luyện thi Chứng chỉ CerIFR
  • Luyện thi Chứng chỉ DipIFR
  • Chuyển đổi Báo cáo tài chính từ VAS sang IFRS chuyên sâu

4. Khóa học luyện thi Chứng chỉ Kế toán Quản trị Hoa kỳ (U.S. CMA)

5. Một số khóa học ứng dụng thực tế trong tài chính kế toán khác:

• • Chuỗi Chuyên gia tư vấn thuế
  • Chuỗi Kế toán trưởng

Taca Certified Professional Accounting,