
Bài tập phân tích rủi ro tài chính xuất hiện trong đề thi CPA môn phân tích tài chính
Bài tập phân tích rủi ro tài chính là một trong những dạng bài quen thuộc xuất hiện những công thức thường thấy trong hầu hết các bài tập trong môn phân tích tài chính như công thức tính hệ số tự tài trợ, công thức tính hệ số phân tích rủi ro tài chính, hệ số tài sản trên vốn chủ sở hữu trong đề thi môn phân tích CPA. Dạng bài tập này xuất hiện trong đề thi CPA các năm 2022, 2020.
Tuy nhiên, để có thể dễ dàng ăn trọn điểm bài tập phân tích rủi ro tài chính, thí sinh không chỉ cần nắm vững được công thức tính mà còn phải vận dụng được thành thạo các bước giải vào trong bài tập thực tế. Trong đề thi CPA năm 2019 và 2020, dạng bài tập này xuất hiện gây khó khăn cho rất nhiều thí sinh.
Để làm tốt bài thi phân tích rủi ro tài chính, thí sinh cần:
Cuối cùng, việc xác định và đánh giá khả năng thanh toán của doanh nghiệp dưới các điều kiện tài chính khác nhau là yếu tố quan trọng giúp thí sinh đưa ra những kết luận chính xác về rủi ro tài chính.
Nhằm cung cấp các kiến thức được hệ thống một cách khoa học cùng lượng cần thức cần thiết cho các thí sinh, TACA gửi bạn trọn bộ bài tập phân tích rủi ro tài chính cùng các công thức liên quan để giúp bạn dễ dàng vượt qua kỳ thi CPA sắp tới.
Đăng ký nhận ngay LỊCH THI CPA 2026 sớm nhất
Để thí sinh đạt kết quả cao trong bài thi phân tích rủi ro tài chính trong kỳ thi CPA môn Phân tích Tài chính, việc hiểu sâu và khai thác các khía cạnh chi tiết sau đây là cần thiết:
Phân tích đòn bẩy trong doanh nghiệp là một chủ đề quan trọng trong lĩnh vực tài chính, đặc biệt đối với các thí sinh chuẩn bị cho kỳ thi CPA. Để hiểu sâu sắc và toàn diện về đòn bẩy, cần xem xét các khía cạnh sau:
Rủi ro tài chính là mức độ tổn thất mà doanh nghiệp có thể phải chịu do các quyết định tài chính sai lầm, đặc biệt là việc sử dụng nợ vay trong cơ cấu vốn. Sự kết hợp giữa vốn chủ sở hữu và nợ vay tạo ra đòn bẩy tài chính.
Tuy nhiên, việc sử dụng quá nhiều nợ vay (đòn bẩy tài chính cao) làm gia tăng khả năng sinh lời nhưng đồng thời cũng làm tăng nguy cơ phá sản nếu doanh thu không đủ để trang trải chi phí cố định và lãi vay.
Hệ số đòn bẩy tài chính (DFL): Đây là chỉ số quan trọng để đánh giá mức độ rủi ro tài chính của doanh nghiệp, được tính bằng tỷ lệ thay đổi lợi nhuận trên mỗi đơn vị thay đổi của EBIT (Earnings Before Interest and Taxes).
| DFL | = | EBIT | / | EBIT – Tiền lãi |
Ý nghĩa: Khi DFL cao, doanh nghiệp có khả năng tạo ra lợi nhuận lớn khi doanh thu tăng, nhưng đồng thời, khi doanh thu giảm, doanh nghiệp cũng sẽ chịu mức thiệt hại lớn hơn, làm gia tăng rủi ro tài chính.
>> Xem thêm:
Để đánh giá mức độ rủi ro tài chính, thí sinh cần nắm vững các chỉ số tài chính chủ yếu được sử dụng trong phân tích, bao gồm các công thức tính toán và cách áp dụng cho từng loại doanh nghiệp cụ thể.
Đòn bẩy tài chính (Leverage) có thể giúp doanh nghiệp tăng trưởng, nhưng cũng có thể gia tăng rủi ro tài chính. Công thức tính đòn bẩy tài chính phổ biến là:
Tỷ lệ nợ/vốn chủ sở hữu (Debt-to-Equity Ratio):
| Tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu | = | Tổng nợ | / | Vốn chủ sở hữu |
Ý nghĩa: Tỷ lệ này cho biết mức độ phụ thuộc của doanh nghiệp vào nợ vay so với vốn chủ sở hữu. Tỷ lệ càng cao, nghĩa là doanh nghiệp càng phụ thuộc vào nợ, gia tăng rủi ro tài chính trong trường hợp lợi nhuận giảm.
Tỷ lệ nợ tổng tài sản (Debt-to-Total Assets Ratio):
| Tỷ lệ nợ tổng tài sản | = | Tổng nợ | / | Tổng tài sản |
Ý nghĩa: Chỉ số này cho biết phần trăm tài sản của doanh nghiệp được tài trợ bằng nợ. Tỷ lệ cao chứng tỏ doanh nghiệp dễ gặp phải rủi ro tài chính trong bối cảnh lãi suất tăng hoặc doanh thu giảm.
>> Xem thêm:
TIE đo lường khả năng doanh nghiệp có thể thanh toán các khoản lãi vay từ lợi nhuận trước lãi và thuế (EBIT).
| TIE | = | EBIT | / | Chi phí lãi vay |
Ý nghĩa: Chỉ số này càng cao, khả năng thanh toán lãi vay của doanh nghiệp càng mạnh, và ngược lại, nếu chỉ số này thấp, rủi ro tài chính sẽ gia tăng do doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc thanh toán lãi vay. TIE dưới 1 có thể khiến doanh nghiệp phải đối mặt với nguy cơ vỡ nợ.
>> Xem thêm:
Financial Leverage Ratio (FLR) thể hiện mức độ sử dụng nợ vay để gia tăng lợi nhuận cho cổ đông:
| FLR | = | Tổng tài sản | / | Vốn chủ sở hữu |
Ý nghĩa: Chỉ số này phản ánh tầm quan trọng của nợ vay trong cấu trúc vốn của doanh nghiệp. FLR cao cho thấy doanh nghiệp sử dụng nhiều nợ vay để tài trợ cho hoạt động sản xuất kinh doanh, điều này có thể tạo ra lợi nhuận cao nhưng cũng đồng nghĩa với rủi ro tài chính lớn.
>> Xem thêm:
Trong môi trường tài chính không ổn định, sự thay đổi của lãi suất và tỷ giá có thể làm tăng hoặc giảm đáng kể chi phí nợ vay và giá trị tài sản của doanh nghiệp.
>> Xem thêm:
Dự báo dòng tiền là yếu tố cốt lõi trong phân tích rủi ro tài chính. Phân tích này giúp doanh nghiệp xác định xem liệu họ có đủ dòng tiền để duy trì hoạt động và thanh toán các khoản nợ không. Dự báo dòng tiền phải bao gồm các yếu tố như:
>> Xem thêm:
Để thực hiện phân tích rủi ro tài chính hiệu quả, quy trình làm bài có thể chia thành các bước sau:
Việc hiểu sâu và áp dụng linh hoạt các kiến thức trên sẽ giúp thí sinh hoàn thiện bài tập phân tích rủi ro tài chính một cách toàn diện và chính xác hơn, sẵn sàng cho kỳ thi môn phân tích tài chính trong kỳ thi CPA.
>> Xem thêm:
>>Xem thêm: Ôn thi CPA môn Phân tích – “Chiến thuật” đạt điểm tối đa
Để tối ưu thời gian và đạt kết quả cao khi làm bài tập phân tích rủi ro tài chính trong đề thi Phân tích Tài chính CPA, thí sinh cần nắm vững một số lưu ý quan trọng nhằm tránh sai sót và tối ưu hóa điểm số. Việc chuẩn bị kỹ lưỡng không chỉ giúp giảm thời gian làm bài mà còn tăng độ chính xác khi tính toán và phân tích dữ liệu.
Việc áp dụng các lưu ý trên sẽ giúp thí sinh làm bài nhanh hơn, chính xác hơn và đạt điểm số cao hơn trong kỳ thi CPA. Quan trọng nhất là rèn luyện kỹ năng phân tích tài chính một cách có hệ thống, từ đó xây dựng tư duy logic và khả năng giải quyết vấn đề một cách hiệu quả.
>> Xem thêm:
Để có thể áp dụng thành thạo kiến thức cơ bản vào trong bài tập thực tế, mời bạn tham khảo một số bài tập có lời giải sau:
Bài 1
Công ty ABC có bảng cân đối kế toán rút gọn như sau:
| Chỉ tiêu | 31/12/2019 | 31/12/2018 | 31/12/2017 |
| A. Tài sản ngắn hạn | 167.321 | 140.745 | 121.295 |
| 1. Tiền và các khoản tương đương tiền | 23.848 | 8.910 | 7.941 |
| 2. Các khoản phải thu | 35.937 | 83.853 | 47.040 |
| 3. Hàng tồn kho | 100.144 | 45.397 | 53.546 |
| Tổng cộng tài sản | 447.282 | 368.181 | 344.256 |
| C. Nợ phải trả | 386.705 | 306.372 | 272.679 |
| 1. Nợ ngắn hạn | 194.040 | 119.350 | 104.775 |
Công ty ABC có báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh rút gọn như sau:
| Chỉ tiêu | Năm 2019 | Năm 2018 |
| 1. Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ | 1.146.673 | 1.131.526 |
| 2. Giá vốn hàng bán | 1.082.695 | 900.295 |
Yêu cầu:
>> Xem thêm:
Bài 2
Một số chỉ tiêu tài chính của 2 doanh nghiệp xây dựng năm N như sau:
| Chỉ tiêu | DN A | DN B | Trung bình ngành |
| 1. Hệ số nợ trên tài sản bình quân | 0,72 | 0,62 | 0,67 |
| 2. Hệ số khả năng thanh toán nợ ngắn hạn | 1,33 | 1,32 | 1,32 |
| 3. Tỷ suất sinh lời kinh tế của tài sản (BEP) (%) | 12,33 | 11,00 | – |
| 4. Lãi suất vay vốn bình quân (%) | 11,25 | 11,15 | – |
Yêu cầu:
>> Xem thêm:
Dưới đây là toàn bộ gợi ý lời giải cho phần bài tập phân tích rủi ro tài chính trong đề thi môn phân tích tài chính kỳ thi CPA.
Bài 1
1. Phân tích rủi ro tài chính của công ty qua các chỉ tiêu
Bước 1: Tính toán các chỉ tiêu phân tích
| Chỉ tiêu | 31/12/19 | 31/12/18 | CL | Tỷ lệ |
| 1. Hệ số nợ trên tài sản (lần) | 0,86 | 0,83 | 0,03 | 4% |
| Nợ phải trả | 386.705 | 306.372 | ||
| Tổng cộng tài sản | 447.282 | 368.181 | ||
| 2. Hệ số khả năng thanh toán tổng quát (lần) | 1,16 | 1,2 | -0,04 | -3% |
| Tổng cộng tài sản | 447.282 | 368.181 | ||
| Nợ phải trả | 386.705 | 306.372 | ||
| 3. Hệ số khả năng thanh toán nợ NH (lần) | 0,86 | 1,18 | -0,32 | -27% |
| Tài sản ngắn hạn | 167.321 | 140.745 | ||
| Nợ ngắn hạn | 194.040 | 119.350 | ||
| 4. Hệ số khả năng thanh toán nhanh (lần) | 0,12 | 0,07 | 0,05 | 71% |
| Tiền và các khoản tương đương tiền | 23.848 | 8.910 | ||
| Nợ ngắn hạn | 194.040 | 119.350 | ||
| 5. Vòng quay CKPT ngắn hạn (vòng) | 19,14 | 17,29 | 1,85 | 11% |
| Doanh thu thuần về BH & CCDV | 1.146.673 | 1.131.526 | ||
| Các khoản phải thu NH bình quân | 59.895 | 65.447 | ||
| 6. Thời gian thu tiền bình quân (ngày) | 18,81 | 20,82 | -2,01 | -10% |
| 7. Hệ số quay vòng hàng tồn kho (số vòng quay) (vòng) | 14,88 | 18,20 | -3,32 | -18% |
| Giá vốn hàng bán | 1.082.695 | 900.295 | ||
| Hàng tồn kho bình quân | 72.771 | 49.472 | ||
| 8. Kỷ luật chuyển HTK (Thời gian quay vòng) (ngày) | 24,20 | 19,78 | 4,41 | 22% |
Bước 2. Phân tích chi tiết
– Phân tích chỉ tiêu nhóm chỉ tiêu thanh toán và khả năng tự tài trợ
– Phân tích chỉ tiêu nhóm chỉ tiêu hiệu quả sử dụng vốn và tài sản
Bước 3. Kết luận
Doanh nghiệp có nợ tăng, khả năng thanh toán có xu hướng suy giảm. Đồng thời, hiệu quả sử dụng vốn và tài sản cũng có xu hướng suy giảm.
=> Rủi ro tài chính của doanh nghiệp có xu hướng gia tăng.
Đề xuất biện pháp cải thiện tình hình tài chính:
– Gia tăng hiệu quả sử dụng vốn và tài sản:
– Duy trì và gia tăng khả năng thanh toán:
Bài 2
1. Dựa trên các chỉ tiêu đề bài cho đối với doanh nghiệp A, ta thấy hệ số nợ trên tài sản bình quân cao hơn trung bình ngành (0.05, tương đương với 7,46%).
Điều này cho thấy cơ cấu nợ của doanh nghiệp A sử dụng nhiều nợ hơn so với trung bình ngành. Bên cạnh đó, nợ chiếm 72% tổng tài sản và vốn chủ sở hữu chiếm 28% tổng tài sản. Đây là tỷ lệ nợ tương đối cao đối với một doanh nghiệp.
Tuy nhiên, hệ số khả năng thanh toán nợ ngắn hạn của công ty cao hơn một chút so với trung bình ngành cho thấy mức độ an toàn tài chính và khả năng thanh toán của công ty vẫn được duy trì.
Đặc biệt, hệ số này lớn hơn 1 cho thấy tài sản ngắn hạn của công ty cao hơn nợ ngắn hạn, tức là vốn lưu chuyển lớn hơn 0, chứng tỏ công ty vay nợ nhiều bằng khoản vay nợ dài hạn, một phần tài sản ngắn hạn được tài trợ bằng tài sản dài hạn. Điều này một lần nữa khẳng định mức độ an toàn tài chính của công ty.
Ngược lại, doanh nghiệp B có hệ số nợ trên tài sản bình quân thấp hơn so với trung bình ngành. Điều này cho thấy doanh nghiệp B sử dụng ít nợ hơn so với ngành. Hệ số khả năng thanh toán của công ty ngang bằng với ngành và lớn hơn 1 cũng cho thấy được mức độ an toàn trong thanh toán của công ty.
So sánh giữa hai doanh nghiệp, tỷ suất sinh lời kinh tế của tài sản (EBIT/Tài sản bình quân) của doanh nghiệp A cao hơn cho thấy khả năng sinh lời trước thuế và lãi vay của doanh nghiệp A cao hơn.
Tuy nhiên, với việc doanh nghiệp A vay nợ nhiều hơn và lãi suất vay vốn bình quân của doanh nghiệp A cao hơn doanh nghiệp B, có thể lợi nhuận sau thuế và lãi vay của doanh nghiệp A sẽ thấp hơn. Doanh nghiệp A có hệ số nợ trên tài sản bình quân lớn hơn cho thấy doanh nghiệp A sử dụng nhiều nợ, vay hơn so với doanh nghiệp B.
Đồng thời lãi suất vay vốn bình quân của A cũng lớn hơn B. Từ đó, ta có thể thấy nếu doanh nghiệp A sử dụng đòn bẩy tài chính thì sẽ có tác động tích cực đến ROE hơn.
Trên đây là toàn bộ Bài tập phân tích rủi ro tài chính xuất hiện trong đề thi CPA môn phân tích tài chính. Ngoài ra, bạn có biết:
Có một “bí kíp truyền đời” về phương pháp, cách thức ôn thi khoa học, hiệu quả giúp bạn đậu CPA ngay lần thi đầu: “Bạn thực sự cần mổ xẻ, phân tích cấu trúc đề thi CPA các năm để lượng thức hóa toàn bộ kiến thức thay vì chỉ hệ thống các dạng bài tập một cách rời rạc.” – Điều này quyết định đến 65% tỷ lệ đậu của bạn!
Bên cạnh đó, để dễ dàng ôn thi dù thời gian bận rộn – bạn cần chọn được nguồn học uy tín, lộ trình rõ ràng, phương pháp học phù hợp và giảng viên đồng hành chất lượng – người có thể cung cấp cho bạn chuyên môn sâu – đơn giản hóa bản chất – và bắt được lỗi sai thường gặp khiến mất điểm oan. Điều này chưa bao giờ là dễ dàng nhất là với CPA – kỳ thi có tới 7 môn & nặng kiến thức chuyên ngành. Nhưng không sao, TACA ở để giúp bạn hiện thực hóa tất cả các điều trên thông qua BỘ TÀI LIỆU LUYỆN THI CHỨNG CHỈ HÀNH NGHỀ KẾ TOÁN KIỂM TOÁN (APC/CPA) tại đây:
>> Tải ngay: Trọn bộ tài liệu 7 môn CPA – Ôn thi CPA hoàn toàn miễn phí tại đây
Bạn cũng có thể Sở hữu các chứng chỉ hành nghề kế toán – kiểm toán – đại lý thuế một cách tiết kiệm thời gian, công sức, chi phí mà vẫn được tiếp cận lộ trình ôn thi bài bản, phương pháp học thông minh và dễ dàng vượt qua kỳ thi CPA/APC ngay trong năm nay với:
>> Xem thêm:
1. Khóa học luyện thi Chứng chỉ Đại lý thuế
2. Khóa học luyện thi Chứng chỉ Phân tích đầu tư tài chính
3. Khóa học luyện thi Chứng chỉ Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế (IFRS)
4. Khóa học luyện thi Chứng chỉ Kế toán Quản trị Hoa kỳ (U.S. CMA)
5. Một số khóa học ứng dụng thực tế trong tài chính kế toán khác:
Taca Certified Professional Accounting,
Tầng 2 Toà A Chelsea Residences, Số 48 Trần Kim Xuyến, Q. Cầu Giấy, TP. Hà Nội
Hotline: 0985 611 911
Vincom Đồng Khởi, Quận 1, TP. HCM
Hotline: 0947 511 911