Bài tập định giá trái phiếu và cổ phiếu xuất hiện trong đề thi CPA môn tài chính

Nội dung chính

Bài tập định giá trái phiếu và cổ phiếu xuất hiện trong đề thi CPA môn tài chính

Bài tập định giá trái phiếu và cổ phiếu được đánh giá là một trong những bài tập khó trong đề thi môn tài chính CPA. Dạng bài tập này từng xuất hiện trong đề thi CPA các năm 2017, 2018, 2019 và 2022.

Để có thể làm tốt dạng bài này, thí sinh cần nắm được chắc các kiến thức liên quan tới khái niệm về giá trị và nguyên tắc định giá; trái phiếu và định giá trái phiếu; cổ phiếu ưu đãi và định giá cổ phiếu ưu đãi cũng như cổ phiếu thường và định giá cổ phiếu thường.

Nhằm cung cấp các kiến thức được hệ thống một cách khoa học cùng lượng cần thức cần thiết cho các thí sinh, TACA gửi bạn trọn bộ Bài tập định giá trái phiếu và cổ phiếu cùng các công thức liên quan để giúp bạn dễ dàng vượt qua kỳ thi CPA sắp tới.

Đăng ký nhận ngay LỊCH THI CPA 2026 sớm nhất

Trọng tâm kiến thức & lưu ý giúp bạn tránh mất điểm oan khi làm bài tập định giá trái phiếu và cổ phiếu

Để làm bài tập định giá trái phiếu và cổ phiếu, thí sinh cần nắm chắc các kiến thức liên quan tới trái phiếu và định giá trái phiếu, cổ phiếu ưu đãi và định giá cổ phiếu ưu đãi, cổ phiếu thường và định giá cổ phiếu thường.

Kiến thức quan trọng giúp bạn tối ưu thời gian làm bài tập định giá trái phiếu và cổ phiếu

Đối với dạng bài tập đính giá trái phiếu và cổ phiếu, những kiến thức bạn cần nắm được gồm:

– Trái Phiếu và Định Giá Trái Phiếu

Công thức định giá trái phiếu dựa trên giá trị hiện tại của các khoản thanh toán lãi suất và mệnh giá:

Giá trái phiếu = Σ (C / (1 + r)^t) + (F / (1 + r)^n)

Trong đó:

C là khoản lãi suất định kỳ (hay Coupon Payment) mà trái chủ nhận được mỗi kỳ hạn thanh toán,
r là lãi suất thị trường hoặc lãi suất yêu cầu, còn gọi là Yield to Maturity (YTM),
t là từng kỳ hạn thanh toán (tính từ 1 đến n),
n là tổng số kỳ hạn còn lại đến ngày đáo hạn,
F là mệnh giá của trái phiếu (Face Value) được hoàn trả khi trái phiếu đáo hạn.

Ví dụ: Nếu trái phiếu có mệnh giá 1,000 USD, lãi suất định kỳ 5% (tương ứng với 50 USD mỗi kỳ hạn), thời hạn là 5 năm và YTM là 4%, ta thay các giá trị này vào công thức trên để tính giá hiện tại của trái phiếu.

– Cổ Phiếu Ưu Đãi và Định Giá Cổ Phiếu Ưu Đãi

Cổ phiếu ưu đãi thường trả cổ tức cố định nên có thể định giá như một dòng tiền vĩnh cửu. Công thức định giá cổ phiếu ưu đãi là:

Giá cổ phiếu ưu đãi = D / r

Trong đó:

D là cổ tức cố định mà cổ phiếu ưu đãi trả hàng năm,
r là tỷ suất sinh lời yêu cầu đối với cổ phiếu ưu đãi.

Ví dụ: Nếu một cổ phiếu ưu đãi trả cổ tức cố định 6 USD mỗi năm và tỷ suất sinh lời yêu cầu là 8%, thì giá của cổ phiếu ưu đãi sẽ là 6 / 0.08 = 75 USD.

– Cổ Phiếu Thường và Định Giá Cổ Phiếu Thường

Cổ phiếu thường có thể được định giá dựa trên mô hình tăng trưởng cổ tức (Dividend Discount Model – DDM) nếu công ty trả cổ tức tăng trưởng đều đặn. Một công thức phổ biến là Mô hình tăng trưởng Gordon:

Giá cổ phiếu thường = D1 / (r – g)

Trong đó:

D1 là cổ tức kỳ vọng ở kỳ tiếp theo. Nếu biết cổ tức hiện tại (D0), bạn có thể tính D1 = D0 * (1 + g),
r là tỷ suất sinh lời yêu cầu của nhà đầu tư,
g là tỷ lệ tăng trưởng cổ tức dự kiến.

Ví dụ: Nếu một công ty hiện đang trả cổ tức là 2 USD/cổ phiếu, kỳ vọng cổ tức tăng trưởng 3% mỗi năm và tỷ suất sinh lời yêu cầu là 7%, thì giá của cổ phiếu sẽ là:
Giá cổ phiếu = (2 * (1 + 0.03)) / (0.07 – 0.03) = 51.5 USD.

>> Xem thêm:

Lưu ý khi làm bài tập định giá trái phiếu và cổ phiếu giúp bạn đạt điểm tốt

Theo ghi nhận, thí sinh khi làm bài tập định giá trái phiếu và cổ phiếu thường mất điểm do mắc phải các lỗi thường thấy như áp dụng sai công thức, nhầm lẫn giữa phương sai và độ lệch chuẩn, nhầm lẫn đơn vị tính toán hay bỏ qua lãi suất thị trường…

TACA gửi bạn một số lưu ý giúp tối ưu điểm số trong bài thi:

– Một lỗi phổ biến là sự nhầm lẫn giữa phương sai và độ lệch chuẩn, khi nhiều người chỉ tính phương sai mà quên lấy căn bậc hai để tìm ra độ lệch chuẩn.

Phương sai là độ biến thiên của tỷ suất sinh lời quanh giá trị trung bình, còn độ lệch chuẩn cho biết mức độ rủi ro trong các bài toán tài chính.
Để tính độ lệch chuẩn, cần nhớ lấy căn bậc hai của phương sai.

– Lỗi thứ hai là sử dụng sai công thức định giá giữa các loại tài sản.

Chẳng hạn, với cổ phiếu ưu đãi, công thức nên dùng là dòng tiền cố định, trong khi cổ phiếu thường có tăng trưởng cần đến mô hình tăng trưởng Gordon.
Ngoài ra, khi định giá trái phiếu, việc sử dụng sai lãi suất thị trường (YTM) thay vì lãi suất danh nghĩa có thể làm sai lệch giá trị của trái phiếu, bởi YTM mới phản ánh đúng tỷ suất yêu cầu của thị trường.

– Một lỗi khác là không nhất quán đơn vị tính toán giữa phần trăm và số thập phân, dễ dẫn đến kết quả sai.

Điều này thường xảy ra khi lãi suất hoặc cổ tức được cho ở các đơn vị khác nhau, như 5% và 0.05.
Trong mô hình tăng trưởng Gordon cho cổ phiếu thường, một số người tính sai cổ tức kỳ vọng ở kỳ tiếp theo, dùng cổ tức hiện tại (D0) thay vì D1 = D0 × (1 + g), dẫn đến định giá không chính xác.
Ngoài ra, một lỗi thường gặp là thiếu phần giải thích ý nghĩa kết quả, như đánh giá mức độ rủi ro qua độ lệch chuẩn hay nhận xét về lợi nhuận và rủi ro dựa trên tỷ suất sinh lời.

Cuối cùng, nhiều người bỏ qua các chi tiết đặc biệt trong đề bài như các giả định về lãi suất biến động hoặc tăng trưởng không đều. Đọc kỹ và hiểu đầy đủ đề bài là bước quan trọng để tránh những sai lầm này và đảm bảo tính chính xác cho bài toán định giá.

>> Xem thêm:

Trọn bộ bài tập định giá trái phiếu và cổ phiếu thường xuất hiện trong đề thi môn tài chính CPA

TACA gửi bạn trọn bộ bài tập định giá trái phiếu và cổ phiếu xuất hiện trong đề thi môn tài chính CPA để bạn có thể chuẩn bị sẵn sàng nhất cho kỳ thi CPA sắp tới.

Bài 1. Trái phiếu của CTCP H có mệnh giá là 100.000 đồng/trái phiếu, lãi suất ghi trên trái phiếu là 10%/năm. Thời hạn của trái phiếu là 5 năm. Tỷ suất sinh lời đòi hỏi của nhà đầu tư hiện hành là 12%/năm.

Hãy xác định giá trái phiếu trong trường hợp:

Trái phiếu được thanh toán lãi hàng năm vào cuối năm.
Trái phiếu được thanh toán tiền lãi định kỳ 2 lần/năm

>> Xem thêm:

Bài 2. CTCP X phát hành một loại trái phiếu với mệnh giá 100.000 đồng, lãi suất ghi trên trái phiếu là 10%/năm, thanh toán lãi vào cuối mỗi năm. Thời hạn của trái phiếu là 10 năm.

Hãy xác định giá trái phiếu vào đầu năm thứ 5 với tỷ suất sinh lời đòi hỏi là 12%/năm?
Giả sử trái phiếu này đã được lưu hành 2 năm và hiện đang được bán với giá là 95.000 đồng. Nếu là nhà đầu tư, anh chị có mua trái phiếu này không. Biết rằng tỷ suất sinh lời đòi hỏi là 11%/năm?

>> Xem thêm:

Bài 3.Trái phiếu của CTCP S có thời hạn 8 năm và đã lưu hành được 2 năm. Mệnh giá là 1.000.000 đồng/trái phiếu. Lãi suất của trái phiếu là 12%/năm và lãi được trả hàng năm vào cuối năm.

Sau 5 năm nữa trái phiếu có thể được công ty mua lại với giá 1.100.000 đồng/trái phiếu. Trái phiếu hiện đang được bán trên thị trường với giá là 1.050.000 đồng.

Hãy xác định lãi suất đáo hạn và lãi suất hoàn vốn (lãi suất được mua lại) của trái phiếu này?

>> Xem thêm:

Bài 4.CTCP X đã phát hành một loại trái phiếu có mệnh giá là 100.000 đồng, lãi suất trái phiếu là 10%/năm, mỗi năm trả lãi một lần vào cuối năm với thời hạn 5 năm. Loại trái phiếu này đã lưu hành 2 năm và trả lãi 2 lần. Hiện trái phiếu đang được rao bán với giá là 105.000 đồng.

Một nhà đầu tư dự tính nếu đầu tư vào trái phiếu trên thì tỷ suất sinh lời đòi hỏi là 9%/năm và nắm giữ cho đến khi đáo hạn. Vậy người đó có nên mua trái phiếu với giá rao bán trên không?
Nếu nhà đầu tư chỉ có ý định nắm giữ 2 năm rồi bán đi với giá ước tính là 103.000 đồng. Với tỷ suất sinh lời đòi hỏi là 9% thì giá mua nên là bao nhiêu?

>> Xem thêm:

Bài 5. Công ty cổ phần Y phát hành một loại trái phiếu có thông tin sau: Mệnh giá trái phiếu là 1.000.000 đồng, Lãi suất trái phiếu là 10%/năm, tiền lãi mỗi năm trả một lần vào cuối năm. Kỳ hạn của trái phiếu là 5 năm.

Nếu tại thời điểm đầu năm thứ 2, một nhà đầu tư muốn mua trái phiếu này thì ông ta nên mua với giá bao nhiêu? Biết rằng tỷ suất sinh lời đòi hỏi của nhà đầu tư này là 10%/năm.
Nếu tại thời điểm đầu năm thứ ba, giá mua bán trái phiếu này trên thị trường là 950.000 đồng. Do lãi suất thị trường có xu hướng tăng lên, nên một nhà đầu tư đòi hỏi mức sinh lời là 12%/năm, vậy nhà đầu tư có nên đầu tư vào loại trái phiếu này hay không?

>> Xem thêm:

Bài 6.Cổ phần thường của CTCP X đang có giá thị trường là 20.000 đồng/cổ phần. Cổ tức mà công ty đã trả năm trước là 2.000 đồng/cổ phần, cổ tức dự kiến tăng trưởng ổn định với tốc độ 5%/năm. Tỷ suất sinh lời đòi hỏi của nhà đầu tư là 15%/năm và cố định không thay đổi.

Hãy xác định giá cổ phiếu của công ty này sau 3 năm nữa?

>> Xem thêm:

Bài 7.Cổ phiếu X đang được bán trên thị trường với giá 20.000 đồng/cổ phần. Cổ tức năm trước là 2.000₫/cổ phần, tỷ suất sinh lời đòi hỏi của nhà đầu tư là 16%/năm. Theo anh chị, ông X có nên đầu tư hay không trong các trường hợp sau:

Nếu 3 năm tới cổ tức tăng ổn định ở mức 9%/năm, 2 năm sau đó tăng ở mức 6%, sau đó cổ tức sẽ cố định không tăng trưởng.
Nếu 2 năm tới mức tăng cổ tức là 9%, các năm sau đó tăng trưởng ổn định là 6%.

>> Xem thêm:

Bài 8.Cổ phần thường của CTCP A đang có giá thị trường hiện hành là 30.000 đồng/cổ phần. Công ty vừa trả cổ tức năm trước 2.000 đồng/cổ phần. Cổ tức tăng trưởng đều đặn là 6%/năm.

Hãy xác định tỷ suất sinh lời đòi hỏi hiện hành của thị trường đối với cổ phiếu này?
Với tỷ suất sinh lời vừa tìm được ở câu 1, hãy xác định giá cổ phần vào đầu năm thứ ba?

>> Xem thêm:

Bài 9. (Đề thi năm 2016) Công ty MTC có kế hoạch huy động một số vốn là 10.000 triệu đồng bằng cách phát hành trái phiếu. Mỗi trái phiếu phát hành có mệnh giá 100.000 đồng, lãi suất 10%/năm, thời hạn trái phiếu 5 năm. Hỏi:

Giá của trái phiếu là bao nhiêu nếu lãi suất kỳ vọng của thị trường đối với trái phiếu là 8%.
Công ty phải phát hành bao nhiêu trái phiếu nếu lãi suất kỳ vọng của thị trường đối với trái phiếu của công ty là 8%. Chi phí trả lãi trái phiếu hàng năm của công ty là bao nhiêu?
Công ty phải phát hành bao nhiêu trái phiếu nếu lãi suất kỳ vọng của thị trường đối với trái phiếu của công ty là 11%. Chi phí trả lãi trái phiếu hàng năm của công ty là bao nhiêu?
Nếu giá bán trái phiếu là 100.000 đồng thì số lượng trái phiếu phát hành là bao nhiêu? Nhân tố nào ảnh hưởng đến giá bán và lãi trái phiếu?

>> Xem thêm:

Bài 10.Giả sử công ty của bạn cần huy động 50 tỷ đồng để tài trợ cho một dự án đầu tư mới và công ty muốn phát hành trái phiếu để tài trợ cho mục đích đầu tư này.

Dự kiến trái phiếu sẽ có kỳ hạn 30 năm. Nếu tỷ suất sinh lời đòi hỏi đối với đợt phát hành trái phiếu này của công ty bạn là 6%/năm, và bạn được giao đánh giá 2 phương án phát hành như sau:

Phương án 1:Phát hành trái phiếu trả lãi định kỳ có lãi suất coupon bằng lãi suất thị trường hiện hành (6%/năm), trả lãi một năm một lần
Phương án 2:Phát hành trái phiếu không trả lãi định kỳ.

Cả hai trái phiếu đều có mệnh giá 100.000 đồng/trái phiếu. Thuế suất thuế thu nhập của công ty bạn là 20%. Hỏi:

Để có thể huy động được 50 tỷ đồng, nếu chọn Phương án 1, công ty bạn sẽ phải phát hành bao nhiêu trái phiếu trả lãi định kỳ? Hoặc bao nhiêu trái phiếu không trả lãi định kỳ nếu chọn Phương án 2? (Giả sử không có chi phí phát hành).
Vào năm đáo hạn trái phiếu (năm thứ 30), số tiền chi trả cho trái phiếu là bao nhiêu nếu công ty bạn phát hành trái phiếu trả lãi định kỳ? và phiếu không trả lãi định kỳ thì con số này sẽ là bao nhiêu?

>> Xem thêm:

Trên đây là toàn bộ Bài tập định giá trái phiếu và cổ phiếu. Ngoài ra, bạn có biết:

Có một “bí kíp truyền đời” về phương pháp, cách thức ôn thi khoa học, hiệu quả giúp bạn đậu CPA ngay lần thi đầu: “Bạn thực sự cần mổ xẻ, phân tích cấu trúc đề thi CPA các năm để lượng thức hóa toàn bộ kiến thức thay vì chỉ hệ thống các dạng bài tập một cách rời rạc.” – Điều này quyết định đến 65% tỷ lệ đậu của bạn!

Bên cạnh đó, để dễ dàng ôn thi dù thời gian bận rộn – bạn cần chọn được nguồn học uy tín, lộ trình rõ ràng, phương pháp học phù hợp và giảng viên đồng hành chất lượng – người có thể cung cấp cho bạn chuyên môn sâu – đơn giản hóa bản chất – và bắt được lỗi sai thường gặp khiến mất điểm oan. Điều này chưa bao giờ là dễ dàng nhất là với CPA – kỳ thi có tới 7 môn & nặng kiến thức chuyên ngành. Nhưng không sao, TACA ở để giúp bạn hiện thực hóa tất cả các điều trên thông qua BỘ TÀI LIỆU LUYỆN THI CHỨNG CHỈ HÀNH NGHỀ KẾ TOÁN KIỂM TOÁN (APC/CPA) tại đây:

>> Tải ngay: Trọn bộ tài liệu 7 môn CPA – Ôn thi CPA hoàn toàn miễn phí tại đây

Bạn cũng có thể Sở hữu các chứng chỉ hành nghề kế toán – kiểm toán – đại lý thuế một cách tiết kiệm thời gian, công sức, chi phí mà vẫn được tiếp cận lộ trình ôn thi bài bản, phương pháp học thông minh và dễ dàng vượt qua kỳ thi CPA/APC ngay trong năm nay với: