01/02/2026 Kiến thức kế toán

Bài tập ghi sổ nhật ký chung xuất hiện trong đề thi Đại lý thuế

Bài tập ghi sổ nhật ký chung gồm 4 dạng bài tập chính liên quan tới sổ nhật ký thu tiền, sổ nhật ký chi tiền, sổ nhật ký mua hàng và sổ nhật ký bán hàng. Cụ thể:

Sổ nhật ký thu tiền: ghi các nghiệp vụ thu tiền của đơn vị. Sổ được mở và ghi cho thu tiền mặt, thu qua ngân hàng cho từng loại tiền hoặc từng nơi thu tiền chiếm 20-25% tổng điểm phần này.
Sổ nhật ký chi tiền: sử dụng để ghi các nghiệp vụ chi tiền của đơn vị. Sổ được mở và ghi cho chi tiền mặt, chi qua ngân hàng cho từng loại tiền hoặc từng nơi thu tiền chiếm 20-25% tổng điểm phần này.
Sổ nhật ký mua hàng: dùng để ghi chép các nghiệp vụ mua hàng theo từng nhóm hàng tồn kho theo hình thức mua chịu hoặc đặt tiền trước. Các nghiệp vụ vãng lai như mua sắm tài sản cố định, xây dựng cơ bản không được phản ánh vào nhật ký này chiếm 20-25% tổng điểm phần này.
Sổ nhật ký bán hàng: dùng để ghi chép các nghiệp vụ bán hàng của đơn vị như bán hàng hóa, bán thành phẩm, cung cấp dịch vụ theo hình thức thu tiền sau hoặc người mua đặt trước tiền hàng chiếm 20-30% tổng điểm phần này.

Để đạt điểm cao, thí sinh cần nắm vững cách ghi sổ nhật ký theo đúng quy định. Ví dụ, khi ghi nhận một khoản thu tiền từ khách hàng 150 triệu đồng qua ngân hàng, cần định khoản: Nợ 112 / Có 131: 150.000.000.

Với nghiệp vụ chi tiền, chẳng hạn thanh toán tiền thuê văn phòng 50 triệu đồng bằng tiền mặt, cần ghi nhận: Nợ 642 / Có 111: 50.000.000.

Đối với sổ nhật ký mua hàng, nếu công ty mua nguyên vật liệu trị giá 200 triệu đồng (chưa thuế 8%) theo hình thức mua chịu, định khoản đúng sẽ là: Nợ 152: 200.000.000 / Nợ 1331: 16.000.000 / Có 331: 216.000.000.

Trong khi đó, với nghiệp vụ bán hàng chưa thu tiền có giá trị 300 triệu đồng (chưa thuế 8%), thí sinh cần ghi: Nợ 131: 324.000.000 / Có 511: 300.000.000 / Có 3331: 24.000.000.

Cấu trúc điểm của từng bài tập thường phân bổ theo các tiêu chí: xác định đúng nghiệp vụ (5%), định khoản chính xác (10%), và trình bày đúng quy tắc sổ nhật ký (10 – 15%). Để đạt điểm tối đa, thí sinh cần hiểu rõ bản chất từng sổ nhật ký, định khoản đúng tài khoản, và trình bày khoa học theo mẫu quy định.

>> Đăng ký nhận ngay: Thông báo lịch thi Đại lý thuế 2026 mới nhất

Trọng tâm kiến thức liên quan đến bài tập ghi sổ nhật ký chung

Ghi sổ nhật ký chung là một phần quan trọng trong kỳ thi Đại lý thuế, yêu cầu thí sinh phải hiểu rõ cách ghi nhận, định khoản và trình bày nghiệp vụ kế toán một cách chính xác. Để đạt điểm tối đa, bạn cần nắm vững cấu trúc của sổ nhật ký chung, cách định khoản các nghiệp vụ kinh tế phát sinh và mẹo trình bày khoa học.

Sổ nhật ký chung là sổ kế toán dùng để ghi chép tất cả các nghiệp vụ kinh tế phát sinh theo trình tự thời gian. Khi ghi sổ, bạn cần đảm bảo tuân thủ các nguyên tắc cơ bản như ghi đầy đủ, chính xác thông tin về ngày tháng, nội dung nghiệp vụ, số tiền, tài khoản Nợ – Có; định khoản đúng tài khoản theo quy định và ghi nhận nghiệp vụ theo thứ tự thời gian phát sinh để tránh sai sót.

bài tập ghi sổ nhật ký chung

Trong kỳ thi Đại lý thuế, các bài tập ghi sổ nhật ký chung thường tập trung vào các nghiệp vụ kinh tế phổ biến như thu tiền, chi tiền, mua hàng, bán hàng và các nghiệp vụ khác.

Các nghiệp vụ thu tiền có thể bao gồm thu tiền mặt, thu qua ngân hàng từ khách hàng, cổ đông góp vốn hoặc vay ngân hàng. Trong khi đó, nghiệp vụ chi tiền thường liên quan đến thanh toán tiền mua hàng, trả nợ, nộp thuế, chi lương nhân viên.

Ngoài ra, các bài tập còn có thể xoay quanh việc ghi nhận các giao dịch mua hàng hóa, nguyên vật liệu, tài sản cố định theo hình thức mua chịu hoặc thanh toán ngay. Đối với nghiệp vụ bán hàng, bài tập yêu cầu ghi nhận các khoản xuất bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, doanh thu và thuế GTGT. Các nghiệp vụ khác có thể bao gồm trích khấu hao tài sản cố định hoặc kết chuyển chi phí, doanh thu cuối kỳ.

Để đạt điểm tối đa trong phần này, bạn cần lưu ý một số bí quyết quan trọng. Trước hết, phải hiểu rõ bản chất từng nghiệp vụ kinh tế để định khoản chính xác, tránh nhầm lẫn giữa các tài khoản.

Đồng thời, kiểm tra số tiền giữa các tài khoản Nợ – Có để tránh lệch số và đảm bảo tính cân đối. Một trong những yếu tố quan trọng khác là trình bày sổ nhật ký một cách khoa học, tuân theo đúng mẫu quy định để không bị mất điểm trình bày. Cuối cùng, việc luyện tập nhiều bài tập thực hành sẽ giúp bạn tăng tốc độ làm bài và hạn chế sai sót trong quá trình làm bài thi.

>>Xem thêm:

Bài tập ghi sổ nhật ký chung xuất hiện trong đề thi Đại lý thuế môn kế toán

Đặc trưng cơ bản của hình thức kế toán Nhật ký chung: Tất cả các nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh đều phải được ghi vào sổ Nhật ký, mà trọng tâm là sổ Nhật ký chung, theo trình tự thời gian phát sinh và theo nội dung kinh tế (định khoản kế toán) của nghiệp vụ đó. Sau đó lấy số liệu trên các sổ Nhật ký để ghi Sổ Cái theo từng nghiệp vụ phát sinh.

Căn cứ vào các chứng từ đã kiểm tra được dùng làm căn cứ ghi sổ, trước hết ghi nghiệp vụ phát sinh vào sổ Nhật ký chung, sau đó căn cứ số liệu đã ghi trên sổ Nhật ký chung để ghi vào Sổ Cái theo các tài khoản kế toán phù hợp. Nếu đơn vị có mở sổ, thẻ kế toán chi tiết thì đồng thời với việc ghi sổ Nhật ký chung, các nghiệp vụ phát sinh được ghi vào các sổ, thẻ kế toán chi tiết liên quan.

Trường hợp đơn vị mở các sổ Nhật ký đặc biệt thì hàng ngày, căn cứ vào các chứng từ được dùng làm căn cứ ghi sổ, ghi nghiệp vụ phát sinh vào sổ Nhật ký đặc biệt liên quan. Định kỳ (3, 5, 10… ngày) hoặc cuối tháng, tuỳ khối lượng nghiệp vụ phát sinh, tổng hợp từng sổ Nhật ký đặc biệt, lấy số liệu để ghi vào các tài khoản phù hợp trên Sổ Cái, sau khi đã loại trừ số trùng lặp do một nghiệp vụ được ghi đồng thời vào nhiều sổ Nhật ký đặc biệt (nếu có).

Vào cuối tháng, cuối quý, cuối năm, cộng số liệu trên Sổ Cái, lập Bảng cân đối số phát sinh. Sau khi đã kiểm tra đối chiếu khớp đúng, số liệu ghi trên Sổ Cái và bảng tổng hợp chi tiết (được lập từ các Sổ, thẻ kế toán chi tiết) được dùng để lập các Báo cáo tài chính. Về nguyên tắc, Tổng số phát sinh Nợ và Tổng số phát sinh Có trên Bảng cân đối số phát sinh phải bằng Tổng số phát sinh Nợ và Tổng số phát sinh Có trên sổ Nhật ký chung (hoặc sổ Nhật ký chung và các sổ Nhật ký đặc biệt sau khi đã loại trừ số trùng lặp trên các sổ Nhật ký đặc biệt) cùng kỳ.

Nhận ngay trọn bộ tài liệu Đại lý thuế 2026 – HOÀN TOÀN MIỄN PHÍ tại đây:

Ví dụ: Công ty ABC là Công ty thương mại chuyên kinh doanh mặt hàng máy Laptop. Hoạt động từ năm 2014; MST: 3600252847; Địa chỉ: 87 Võ Thị Sáu, phường 6, Quận 3, Tp.HCM.

Nghiệp vụ 1

Ngày 01/01/2015, Nguyễn Đình Tuấn-Chuyên viên phòng nhân sự lập chứng từ đi công tác ra Chi nhánh Công ty ABC tại Hà Nội để làm công việc tuyển dụng nhân sự cho chi nhánh với thời gian là 2 ngày (từ ngày 2/1/2015 đến 3/1/2015). Mr Tuấn đã chuẩn bị bộ hồ sơ công tác gồm:

Giấy công tác

Giấy đề nghị tạm ứng tiền với chi tiết tạm ứng tiền trong giấy đề nghị tạm ứng mà Mr Tuấn đã dựa vào Quy chế công tác mà công ty ban hành như sau:

Tiền ăn: 2 ngày *200.000=400.000 đồng.
Tiền khách sạn: 2 ngày*300.000=600.000 đồng.
Tiền đi lại taxi: 2 ngày *200.000=400.000 đồng.
Tiền khác: 600.000 đồng.
Tổng cộng 2.000.000 đồng bằng tiền Việt Nam

Sau khi làm xong bộ chứng từ trên => Mr Tuấn đem cho Trưởng phòng của Mr Tuấn ký và trình Giám đốc ký vào Giấy công tác. Đem Giấy đề nghị tạm ứng cho Trưởng phòng ký.

Sau đó Mr Tuấn đem đến bộ chứng từ (Gồm Giấy công tác kèm theo giấy đề nghị tạm ứng) đến Kế toán thanh toán để tiến hành làm phiếu chi (kế toán lập 2 liên phiếu chi).

Trước khi lập phiếu chi thì kế toán thanh toán phải kiểm tra bộ chứng từ gốc (Gồm giấy công tác và Giấy đề nghị tạm ứng) đã phù hợp hay chưa về mặt số tiền cũng như chữ ký và cũng như mẫu chứng từ đi công tác đã tuân thủ đúng Quy chế Công tác phí đã ban hành của công ty hay chưa?

Nếu phù hợp thì kế toán lập Chứng từ kế toán là phiếu chi (tối thiểu 2 liên), ngược lại không phù hợp thì trả lại cho Mr Tuấn để làm lại.

Sau khi lập phiếu chi xong thì kế toán kẹp phiếu chi cùng với bộ chứng từ gốc chuyển cho Kế toán trưởng và giám đốc duyệt

=> Sau đó chuyển phiếu chi (kèm theo chứng từ gốc) cho thủ quỹ để chi tiền. Thủ quỹ chi tiền xong thì ký tên trên phiếu chi và giữ lại 1 liên phiếu chi để ghi Sổ quỹ và trả 1 liên phiếu chi và kèm theo bộ chứng từ gốc cho Kế toán để kế toán tiến hành ghi sổ và lưu chứng từ.

>>Xem thêm:

Yêu cầu 1: Các bạn hãy lập chứng từ của nghiệp vụ này

Chứng từ của nghiệp vụ này, các bạn cần phải lập những chứng từ sau (Các bạn thực tập thì lập tất cả những chứng từ luôn để cho quen, nhưng trong thực tế đối với nghiệp vụ này thì các bạn chỉ lập chứng từ ghi sổ là Phiếu chi. Đôi khi trong thực tế nếu nghiệp vụ này xảy ra tại phòng kế toán thì các bạn phải lập cả chứng từ gốc).

1. Chứng từ gốc là Giấy công tác (Mr Tuấn lập)

2. Chứng từ gốc là Giấy đề nghị tạm ứng (Mr Tuấn lập)

3. Chứng từ ghi sổ là Phiếu chi (Kế toán lập)

Lưu ý:

Sau khi lập xong 3 chứng từ trên, kế toán phải sắp theo thứ tự là chứng từ nào mà kế toán lập sẽ được sắp xếp trước, sau đó là kèm theo các chứng từ gốc để giải thích cho cho chứng từ kế toán.
Về cách đánh ký hiệu chứng từ ghi sổ như thế nào các bạn xem trang cuối cùng của chương này các bạn sẽ thấy quy định đánh ký hiệu chứng từ (Ký hiệu là do quy định của mỗi công ty đặt ra để thực hiện cho đúng thôi, mỗi công ty sẽ có cách đặt khác nhau. Và cách đặt này là do mỗi công ty quy định mà không phải quy định của nhà nước). Tuy nhiên, trong phần bài giải này đến phần lập chứng từ ghi sổ tôi có hướng dẫn cho các bạn cách đánh để các bạn tiện theo dõi

>>Xem thêm:

Yêu cầu 2: Sau khi lập chứng từ kế toán (chứng từ ghi sổ) ở trên, thì kế toán dựa vào bộ chứng từ được sắp xếp như trên (1. Phiếu chi; 2. Giấy công tác; 3. Giấy đề nghị tạm ứng) và tiến hành ghi vào sổ sách kế toán có liên quan. (Sổ nhật ký chung+Sổ cái và Sổ chi tiết của những tài khoản có liên quan đến sổ cái mà có đối tượng hoặc mặt hàng).

– Lưu ý 1: Mr Tuấn được phòng hành chính book vé máy bay Jetstar (tức không ứng tiền vé máy bay cho Mr Tuấn để Mr Tuấn mua vé mà Công ty sẽ thanh toán trực tiếp tiền vé máy bay cho đối tác bán vé máy bay).

– Lưu ý 2: Các bạn nên nhớ trong bộ chứng từ kế toán lưu thì phải có 1 chứng từ do kế toán lập ra để ghi sổ và 1 bộ chứng từ gốc ban đầu của các phòng ban có liên quan lập ra hoặc bộ chứng từ gốc ban đầu của nhà cung cấp (Ví dụ chứng từ kế toán lập ra dựa trên các chứng từ gốc ban đầu như:

Phiếu thu, Phiếu chi, Phiếu nhập, Phiếu xuất, Phiếu kế toán…là những chứng từ do kế toán lập ra để ghi vào các loại sổ sách kế toán kẹp chung với bộ chứng từ gốc ban đầu như: Hóa đơn giá trị gia tăng hoặc hóa đơn bán hàng mà các bạn đã nhìn thấy bên trên, Phiếu đề nghị tạm ứng. Giấy đề nghị hoàn ứng, Phiếu đề nghị thanh toán, biên bản bàn giao hàng hóa+hợp đồng kinh tế…).

Trên đây là toàn bộ Bài tập ghi sổ nhật ký chung xuất hiện trong kỳ thi Đại lý thuế cùng những lý thuyết, cách trình bày phù hợp và lưu ý giúp bạn dễ dàng đạt điểm cao trong kỳ thi Đại lý thuế sắp tới.

Đồng thời, để giúp bạn tiết kiệm thời gian, công sức, chi phí mà vẫn được tiếp cận lộ trình ôn thi bài bản, phương pháp học thông minh và dễ dàng vượt qua kỳ thi và thành công sở hữu chứng chỉ hành nghề dịch vụ làm thủ tục về thuế chỉ trong 1 lần thi.

Bên cạnh đó, để giúp bạn dễ dàng hơn trên con đường thực hiện mục tiêu:

“Thi Đại lý thuế – một lần đậu luôn trong thời gian ngắn.”

TACA gửi đến bạn Trọn bộ tài liệu ôn thi Đại lý thuế – Đăng ký nhận Lịch thi Đại lý thuế & Chi tiết khóa học Đại lý thuế – nơi giúp hàng ngàn thí sinh thi đậu đại lý thuế mỗi năm. Tại đây, bạn không chỉ được hiểu sâu bản chất từng luật thuế, chi tiết từng hạng mục điều khoản thông tư, mà còn kết hợp nhuần nhuyễn giữa phân tích lý thuyết – thảo luận tình huống thực tế – thực hành bài tập sát đề thi thật giúp bạn tự tin xóa tan 3 điểm yếu:

Lý thuyết luật thuế – Mù mờ các dạng bài tập – Phương pháp làm bài hiệu quả.

Tham khảo chi tiết Khóa học Đại lý thuế TACA ngay tại đây:

Khóa học Ôn thi Đại lý thuế TACA – Học là đậu, không đậu miễn phí học lại trọn đời

Đồng thời, để giúp bạn Sở hữu các chứng chỉ hành nghề kế toán – kiểm toán – đại lý thuế một cách tiết kiệm thời gian, công sức, chi phí mà vẫn được tiếp cận lộ trình ôn thi bài bản, phương pháp học thông minh và dễ dàng vượt qua kỳ thi chỉ trong 1 lần thi, TACA gửi đến bạn khóa học: