Bài tập chủ đề VAS 23 và VAS 29 xuất hiện trong đề thi Đại lý thuế môn Kế toán

Nội dung chính

Bài tập chủ đề VAS 23 và VAS 29 được đánh giá là quan trọng khi thí sinh phải nắm được kiến thức về các sự kiện phát sinh sau ngày kết thúc kỳ kế toán năm (VAS 23) cũng như thay đổi chính sách kế toán, ước tính kế toán và các sai sót (VAS 29). Đối với dạng bài tập này, thí sinh cần nắm được các sai sót trong kế toán bao gồm việc phân loại sai sót, tóm tắt xử lý sai sót, thay đổi chính sách kế toán và thay đổi ước tính kế toán.

>> Đăng ký nhận ngay: Thông báo lịch thi Đại lý thuế 2026 mới nhất

Để giúp các thí sinh có được nền tảng kiến thức vững vàng nhất cho kỳ thi Đại lý thuế sắp tới, TACA gửi bạn trọn bộ bài tập chủ đề VAS 23 và VAS 29 kèm theo những lưu ý quan trọng trong bài viết dưới đây.

Trọng tâm kiến thức bài tập chủ đề VAS 23 và VAS 29 xuất hiện trong đề thi Đại lý thuế

Đối với dạng bài tập chủ đề VAS 23 và VAS 29, thí sinh cần nắm được những nội dung kiến thức quan trọng trong các văn bản pháp lý kế toán như VAS 23 (các sự kiện phát sinh sau ngày kết thúc kỳ kế toán năm), VAS 29 (thay đổi chính sách kế toán, ước tính kế toán và các sai sót), thông tư 200. Cụ thể:

– Mục đích VAS 29: bảo đảm khả năng so sánh của báo cáo tài chính

– Mục đích VAS 23: bảo đảm cung cấp thông tin tốt nhất cho các ước tính kế toán; thuyết minh đầy đủ cho người sử dụng.

– Phân loại sai sót:

Sai sót kỳ hiện tại: phát hiện tại kỳ đó, ảnh hưởng đến thông tin kỳ ké toán đó được điều chỉnh vào kỳ đó trước khi công khai BCTC và không áp dụng điều chỉnh hồi tố.
Sai sót kỳ trước: ảnh hưởng đến thông tin các kỳ kế toán trước – neus sai sót trọng yếu phải điều chỉnh hồi tố đến thông tin kế toán các kỳ kế toán trước

>> Lưu ý: phân biệt bằng kỳ ngay trước đó (kỳ so sánh) và các kỳ trước kỳ so sánh để điều chỉnh hồi tố.

– Thay đổi chính sách kế toán: là việc thay dổi các nguyên tắc, cơ sở và phương pháp kế toán cụ thể mà doanh nghiệp đã áp dụng trong việc lập và trình bày báo cáo tài chính, như thay đổi phương pháp (tính giá hàng tồn kho, kế toán chênh lệch tỷ giá hối đoái, kế toán chi phí đi vay)

– Thay đổi ước tính kế toán:điều chỉnh giá trị ghi sổ của tài sản, nợ phải trả hoặc giá trị tiêu hao định kỳ của tài sản được tạo ra từ việc đánh giá tình trạng hiện thời và lợi ích kinh tế trong tương lai cũng như nghĩa vụ liên quan đến tài sản và nợ phải trả đó.

>> Lưu ý: Những thay đổi trong ước tính kế toán do có các thông tin mới không phải là sửa chữa các sai sót.

Ví dụ: Các ước tính ké toán thường thực hiện đối với:

Xác định các khoản phải thu khó đòi
Giá trị hàng lỗi thời tồn kho
Xác định thời gian sử dụng hữu ích hoặc cách thức sử dụng TSCĐ làm cơ sở tính KH
Nghĩa vụ bảo hành
Xác định giá trị sản phẩm dở dang

Về bản chất, việc xem xét lạ một ước tính kế toán không liên quan đến kỳ kế toán trước và không phải là việc sửa chữa một sai sót.

>> Lưu ý: Khi thay đổi các ước tính kế toán trong năm hiện tại thì kế toán như các nghiệp vụ kinh tế phát sinh mới trong năm theo ước tính kế toán mới.

>>Xem thêm:

Bài tập chủ đề VAS 23 và VAS 29 xuất hiện trong đề thi đại lý thuế

Để có thể vận dụng thành thạo kiến thức vào bài tập chủ đề VAS 23 và VAS 29, mời bạn tham khảo các ví dụ sau:

Ví dụ 1 (Sửa chữa sai sót trong kế toán theo VAS)
Năm N, tại doanh nghiệp X kế toán phát hiện quên phân bổ chi phí lãi vay (đã trả trước) vào chi phí kinh doanh của năm N-1, số tiền 10.000.000d, cho biết thuế suất thuế TNDN là 20%.
Yêu cầu: Hãy trình bày cách xử lý, trong các trường hợp sau:

Bảo cảo tài chính năm N-1 đã lập xong nhưng chưa phát hành.
Bảo cáo tài chính năm N-1 đã phát hành và đây là sai sót không trọng yếu và quyết toán thuế TNDN năm N-1 chưa được duyệt.
Bảo cảo tài chính năm N-1 đã phát hành và đây là sai sót trọng yếu và quyết toán thuế TNDN năm N-1 chưa được duyệt.

Ví dụ 2 (Điều chỉnh hồi tố sửa chữa các sai sót trọng yếu trong kế toán theo VAS)

Ngày 10/6 năm N, kế toán doanh nghiệp Y phát hiện có căn nhà bắt đầu cho thuê từ đầu tháng 10 năm N-2 và đã hạch toán nhận trước tiền cho thuê 2 năm là 180.000.000₫, nhưng quên ghi nhận doanh thu cho thuê nhà liên quan từng năm N-2, N-1. Đây là sai sót trọng yếu, báo cáo tài chính các năm trước đã phát hành và quyết toán thuế TNDN các năm trước chưa được duyệt. Thuế suất thuế TNDN 20%.

Yêu cầu: Hãy trình bày điều chỉnh Báo cáo tình hình tài chính, Báo cáo kết quả hoạt động và số dư các tài khoản bị ảnh hưởng.

>>Xem thêm:

Ví dụ 3 (Sửa chữa sai sót trong kế toán theo VAS)
Công ty H có năm tài chính đầu tiên từ ngày 1/1/N-1. Đơn vị tính: 1.000d
Đầu năm N, Công ty H phát hiện thấy một số thành phẩm trị giá 6.500 đã bán trong năm N-1 nhưng vẫn được theo dõi trên số kế toán TK 155 (chưa ghi xuất kho dễ bán) và dược trình bày trong Bảng Cân đối kế toán ngày 31/12/N-1. Giả sử doanh nghiệp chịu thuế suất thuế TNDN là 20%.
Yêu cầu:

Xác định ảnh hưởng của sai sót nêu trên đến bảo cáo tài chính năm N-1
Nếu sai sót trên là không trọng yếu thì kế toán xử lý sai sót đó như thế nào
Nếu sai sót đó là trọng yếu được phát hiện trước khi bảo cáo tài chính của công ty năm N-1 được phát hành thì thủ tục xử lý được thực hiện như thế nào?
Nếu sai sót đó là trọng yếu và phát hiện sau khi BCTC năm N-1 đã phát hành thì kế toán xử lý sai sót đỏ như thế nào?

>> Xem thêm:

Ví dụ 4 (Thay đổi chính sách kế toán)
Công ty KGB kế toán hàng tồn kho theo kê khai thường xuyên, kinh doanh mặt hàng A từ năm N-2 và xác định giá trị hàng tồn kho theo phương pháp nhập sau, xuất trước. Vào đầu năm N, công ty thay đổi phương pháp tính giá xuất hàng A theo phương pháp nhập trước, xuất trước.
Giả sử việc thay dối phương pháp tính giá làm cho giá vốn hàng A bán ra trong năm N-2, N-1 tăng lên lần lượt là 23.000.000₫ và 20.000.000đ;

Báo cáo tài chính năm N-2, N-1 đã phát hành.
Báo cáo tài chính năm N-1, N-2 (trích một số chi tiêu) như sau:

Báo cáo kết quả hoạt động	Năm N-1	Năm N-2
Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ	280.000.000	320.000.000
Giá vốn bán hàng	180.000.000	190.000.000
Chi phí quản lý DN	40.000.000	50.000.000
Lợi nhuận kế toán trước thuế TNDN	60.000.000	80.000.000
Chi phí thuế TNDN hiện hành	13.200.000	17.600.000
Lợi nhuận sau thuế TNDN	46.800.000	62.400.000
Báo cáo tình hình tài chính	31/12/N-1	31/12/N-2
Tài sản
Hàng tồn kho	150.000.000	190.000.000
Nợ phải trả
Thuế và các khoản phải trả nhà nước	28.000.000	32.000.000
Vốn chủ sở hữu
Lợi nhuận chưa phân phối	40.000.000	50.000.000

Yêu cầu: Lập các bảng điều chỉnh số liệu trên báo cáo tài chính khi thay đổi chính sách kế toán theo quy định hiện hành. Thuế suất thuế TNDN là 20%

>> Xem thêm:

Ví dụ 5 (Xử lý các sự kiện phát sinh sau ngày kết thúc kỳ kế toán năm) Công ty Bình An có kỳ kế toán trùng năm dương lịch (kết thúc 31/12) – đang chuẩn bị soạn thảo Bảo cáo tài chính năm 2018, trích tình hình về kinh doanh hàng hoá như sau

1. Thông tin về tồn kho và dự phòng tổn thất.

Số lượng hàng hóa A tồn kho ngày 31/12/2018: 10.000kg, Đơn giá gốc trên sổ kế toán: 50.000 đ/kg. Vào ngày 31/12/2018, kế toán đã ước tính giá trị thuần có thể thực hiện được của hàng hoá A là 48.000 d/kg nên đã lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho là: 20 triệu đồng, có 2 tình huống sau:

Ngày 15/1/2019, công ty bản 3.000kg hàng hoá A với giá bán 51.500d/kg, với thông tin này kế toán ước tính lại giá trị thuần có thể thực hiện dược của hàng hoá A ngày 31/12/2018 là 51.000 d/kg.
Ngày 15/1/2019, công ty bán 3.000kg hàng hoá A với giá bán 48.000d/kg, với thông tin này kế toán ước tính lại giá trị thuần có thể thực hiện dược của hàng hoá A ngày 31/12/N là 47.500k.

2. Thông tin về các khoản giảm doanh thu bán hàng.

Ngày 31/1/2019 giảm giá cho lô hàng bán đã bản tháng 12/2018 bằng cách trừ vào nợ khách hàng số tiền 50 triệu đỗng, thuế GTGT 10%.
Ngày 20/2/2019, công ty chuyển khoản cho khách hàng hưởng 10 triệu đồng chiết khấu thương mại, thuế GTGT 10% – tương ứng với số lượng hàng đã bán của tháng 1/2019

Yêu cầu:

Tỉnh toán, ghi nhận bút toán và trình bày thông tin liên quan theo từng tình huống đến hàng tồn kho trên Bảo cáo tình hình tài chính ngày 31/12/2018 (cột Số cuối năm) và Doanh thu thuẫn về bản hàng và cung cấp dịch vụ năm 2018 (cột Năm nay). Thuế suất thuế TNDN là 20%. Các khoản dự phòng và giảm doanh thu được trừ cho mục đích tính thuế TNDN.
Nếu nghiệp vụ 2a phát sinh vào tháng 4/2019 nghĩa là BCTC năm 2018 đã phát hành thì kế toán sẽ xử lý ra sao?

Ví dụ 6 (Sửa chữa sai sót trong kế toán theo VAS)

Trong năm N, công ty đã vi phạm hợp đồng về cung cấp dịch vụ cho khách hàng X. Ngày 15/02/N+1, khách hàng đã khởi kiện công ty với số tiền đòi bồi thường là 600 triệu đồng. Vào một ngày trước ngày ký báo cáo tài chính cho năm tài chính năm N, hai bên đã đạt được một thỏa thuận là công ty sẽ bồi thường cho khách hàng X 400 triệu đồng. Kể toán công ty ghi nhận nghĩa vụ phải trả số tiền bồi thường trên vào năm N+1 và chi thuyết minh về nghĩa vụ trên như một khoản Nợ tiềm tàng trên báo cáo tài chính năm N
Trong năm N, công ty bản được 1.000 sản phẩm X với doanh thu 1.200 triệu đồng với cam kết bảo hành 2 năm. Chi phí bảo hành bình quân của một sản phẩm X phải chi tính kể từ cuối năm Nước tính một cách đáng tin cậy là 100.000 đồng. Tuy nhiên, công ty chỉ lập dự phòng phải trả về bảo hành SP tinh vào chi phí của năm N ở mức 5% doanh thu để phù hợp với mức quy định của cơ quan thuế.
Vào tháng 12/N, công ty công bố kế hoạch đóng cửa một nhà máy cơ khí tại Nam Định do tái cơ cấu lại công yy. Thiết bị sẽ được chuyển về một công ty con mới thành lập chuyên về cơ diện nằm ở Đà Nẵng. Công ty sẽ phải chi một khoản tiền bồi thường khá lớn cho người lao động do chấm dứt hợp đồng trước thời hạn. Ngoài ra, công ty còn đối mặt với một số vụ kiện do không thực hiện những cam kết với địa phương và một số đối tác. Chi phí vận chuyển và lắp đặt nhà máy mới cũng khá lớn do có một số thiết bị thuộc loại siêu trọng. Công ty đã không phản ảnh về sự kiện này trên báo cáo tài chinh kết thúc niên độ N.

Yêu cầu: Anh/chị hãy nêu và giải thích sai sót của doanh nghiệp trong mỗi tình huống

>>Xem thêm:

Ví dụ 7 (Yêu cầu về trình bày và công bố thông tin trên BCTC)

Vào tháng 11/N, công ty Thiên Phú tung ra thị trường một loại xe đạp điện kiểu mới. Loại xe này cũng như tất cả các loại xe đã bán ra trước đó đều được bảo hành một năm.

Đến ngày 31/12/N, công ty đã bản được 200 chiếc xe, với giá bán 8 triệu đồng / một chiếc và công ty chưa nhận bất cứ lời phàn nàn từ khách hàng về loại xe này.

Yêu cầu: Theo bạn, vào cuối năm tài chính công ty có nên lập dự phòng chi phí bảo hành cho loại xe này hay không? Vì sao? Nếu có, cho biết phương pháp ước tính chi phí này?

>> Xem thêm:

Ví dụ 8. (Xử lý các sự kiện phát sinh sau ngày kết thúc kỳ kế toán năm) An Phú là công ty sản xuất và bán các loại thực phẩm nước chấm.

Ngày 4/1/N, Cơ quan y tế công bố tài liệu cho rằng một số nhãn hiệu sản phẩm của công ty sử dụng hoá chất trên mức cho phép có thể gây ra tử vong và một số bệnh nguy hiểm cho người sử dụng.

Ngày 15/1/N, chính phủ cấm lưu hành loại sản phẩm này, công ty đang triển khai kế hoạch thu hồi và tiêu hủy.

Yêu cầu: Theo bạn, để báo cáo tài chính được trình bày trung thực và hợp lý thì vấn đề trên cần được giải quyết thể nào? Tại sao?

>> Xem thêm:

Ví dụ 9 (Xử lý sai sót trong kế toán theo VAS)

Công ty H có năm tài chính đầu tiên từ ngày 1/1/N-1 (kết thúc 31/12): Đơn vị tính: 1.000d
Đầu năm N, Công ty H phát hiện thấy một số hàng hóa trị giá 160.000 đã bán trong năm N-1 nhưng vẫn được theo dõi trên số kế toán TK 156 (chưa ghi xuất kho để bản) và được trình bày trong Bảo cho tình hình tài chính ngày 31/12/N-1. Doanh thu bán hàng chưa có thuế GTGT là 200.000, thuế GTGT 10% và khách hàng chưa thanh toán, công ty cũng chưa ghi sổ. Giả sử công ty chịu thuế suất thuế TNDN là 20%.

Yêu cầu:

Nghiệp vụ trên đây được ghi số kể toản theo định khoản nào?
Xác định ảnh hưởng của sai sót nêu trên đến báo cáo tài chính năm N-1
Nếu sai sót đó là trọng yếu được phát hiện trước khi báo cáo tài chính của công ty năm N-1 được phát hành thì thủ tục xử lý được thực hiện như thế nào?
Nếu sai sót đó là trọng yếu và phát hiện sau khi BCTC năm N-1 đã phát hành thì kế toán xử lý sai sót đó như thế nào? Nếu sai sót trên là không trọng yếu thì kế toán xử lý sai sót đó như thế nào?

Tải ngay: Trọn bộ Tài liệu ôn thi Đại lý thuế 2026 mới nhất!

Gợi ý giải bài tập chủ đề VAS 23 và VAS 29

Ví dụ 1:

1. Điều chỉnh BCTC năm N-1 vị BC này chưa phát hành bằng cách thêm bút toán phân bổ chi phi lãi vay cho năm N-1

Nợ TK 635/Có TK 242: 10.000.000
Nợ TK 333/Có TK 821 2.000.000
Nợ TK 911/Có TK 635 10.000.000
Nợ TK 421/Có TK 911.2.000.000

2. Vì đây là sai sót không trọng yếu nên có thể ghi bút toán phân bổ chi phi lãi vay vào năm N mà không cần điều chỉnh hồi tố.

Nợ TK 635/C6 TK 242: 10.000.000

3. Vì đây là sai sót trọng yếu nên cần điều chỉnh hồi tổ
Số dư đầu năm N được điều chỉnh như sau:

SD Nợ đầu năm TK 242 giảm 10.000.000
SD Có đầu năm TK 3334 giảm 2.000.000
SD Có đầu năm TK 4211 giảm 8,000,000

Khi lập BCTC năm N, cty phải điều chỉnh lại số liệu cột so sánh ở năm N-1 các chỉ tiêu:

CPTC tăng 10.000.000
CP thuế TNDNHH: giảm 2.000.000
LN sau thuế giảm 8.000.000
Chi phí trả trước giảm 10.000.000
Thuế và các khoản phải nộp NN giảm 2.000.000
LN sau thuế chưa phân phối: giảm 8.000.000

>>Xem thêm:

Ví dụ 2:

Năm N-2: Doanh thu cho thuê BĐSĐT ghi thiếu 3 tháng (DT phân bổ 1 tháng 180/24–7.5 tr)
Năm N-1: Doanh thu cho thuê BĐSĐT ghi thiếu 12 tháng

Điều chỉnh hồi tố:

Điều chỉnh SDDK năm N
Giảm TK Phải trả khác: 15 tháng *7.5 =112.5 tr
Tăng TK Thuế phải nộp NN: 112.5*20%= 22.5tr Tăng TK LNCPP: 112.5-22.5=90tr
SD Có đầu năm TK 3387 giảm 112,5 tr SD Có dầu năm TK 3334 tăng 22,5tr SD Có đầu năm TK 4211 tăng 90 tr
BC năm N điều chỉnh cột so sánh ở năm N-1 N-2

BCKQHDKD

	N-2	N-1
DT BH & CCDV	tăng 22.5 = 7.5*3	90 = 7.5*12
CP Thuế TNDN hiện hành	tăng 4.5 = 22.5*20%	tăng 18 = 90*20%
LN ST	tăng 18 = 22.5-4.5	tăng 72=90-18

BCTHTC

	31/12/N-2	31/12/N-1
Doanh thu chưa thực hiện	Giảm: 22.5 = 7.5*3	Giảm (22.5+90)
Thuế và các khoản phải nộp NN	tăng 4.5 = 22.5*20%	tăng (4.5+18)
LN sau thuế CPP	tăng 18=22.5-4.5	tăng (18+72)

>> Xem thêm:

Trên đây là toàn bộ Bài tập chủ đề VAS 23 và VAS 29 xuất hiện trong kỳ thi Đại lý thuế cùng những lý thuyết, cách trình bày phù hợp và lưu ý giúp bạn dễ dàng đạt điểm cao trong kỳ thi Đại lý thuế sắp tới. Đồng thời, để giúp bạn tiết kiệm thời gian, công sức, chi phí mà vẫn được tiếp cận lộ trình ôn thi bài bản, phương pháp học thông minh và dễ dàng vượt qua kỳ thi và thành công sở hữu chứng chỉ hành nghề dịch vụ làm thủ tục về thuế chỉ trong 1 lần thi.

Bên cạnh đó, để giúp bạn dễ dàng hơn trên con đường thực hiện mục tiêu:

“Thi Đại lý thuế – một lần đậu luôn trong thời gian ngắn.”

TACA gửi đến bạn Trọn bộ tài liệu ôn thi Đại lý thuế – Đăng ký nhận Lịch thi Đại lý thuế & Chi tiết khóa học Đại lý thuế – nơi giúp hàng ngàn thí sinh thi đậu đại lý thuế mỗi năm. Tại đây, bạn không chỉ được hiểu sâu bản chất từng luật thuế, chi tiết từng hạng mục điều khoản thông tư, mà còn kết hợp nhuần nhuyễn giữa phân tích lý thuyết – thảo luận tình huống thực tế – thực hành bài tập sát đề thi thật giúp bạn tự tin xóa tan 3 điểm yếu:

Lý thuyết luật thuế – Mù mờ các dạng bài tập – Phương pháp làm bài hiệu quả.

Tham khảo chi tiết Khóa học Đại lý thuế TACA ngay tại đây:

Khóa học Ôn thi Đại lý thuế TACA – Học là đậu, không đậu miễn phí học lại trọn đời

Đồng thời, để giúp bạn Sở hữu các chứng chỉ hành nghề kế toán – kiểm toán – đại lý thuế một cách tiết kiệm thời gian, công sức, chi phí mà vẫn được tiếp cận lộ trình ôn thi bài bản, phương pháp học thông minh và dễ dàng vượt qua kỳ thi chỉ trong 1 lần thi, TACA gửi đến bạn khóa học: