09/08/2024 Tài liệu ôn thi chứng chỉ IFRS

Hướng dẫn chuyển đổi báo cáo tài chính từ VAS sang IFRS

Nội dung chính

Hướng dẫn chuyển đổi báo cáo tài chính từ Vas sang IFRS một cách tường tận và dễ hiểu

Việc chuyển đổi Báo Cáo Tài Chính (BCTC) từ chuẩn mực Việt Nam (VAS) sang chuẩn mực Quốc tế (IFRS) thực sự đang khiến cho rất nhiều Kế toán/Kiểm toán viên gặp khó khăn. Đa số chúng ta đều bối rối trước quá trình mới lạ này bởi sự khác biệt giữa hai chuẩn mực, hay vẫn còn thiếu kinh nghiệm, thiếu thông tin về IFRS. Trong bài viết này, hãy cùng TACA tìm hiểu cách chuyển đổi BCTC từ VAS sang IFRS và những lưu ý khi thực hiện quá trình này!

Những khó khăn kế toán thường gặp khi áp dụng chuẩn mực IFRS

1. Hạn chế về kiến thức

Phần lớn các kế toán viên tại Việt Nam đã quen thuộc với cách trình bày BCTC theo tiêu chuẩn Việt Nam (VAS). Việc áp dụng tiêu chuẩn quốc tế (IFRS) sẽ gây ra khó khăn lớn cho các kế toán do chưa quen thuộc với các chuẩn mực này. So với 26 chuẩn mực của VAS, bộ chuẩn mực IFRS bao gồm 17 chuẩn mực IFRS và 41 chuẩn mực ISA đã cho thấy sự khác biệt về mặt số lượng giữa hai chuẩn mực. IFRS sẽ đưa ra những chuẩn mực đã tồn tại ở VAS nhưng được chỉnh sửa tối ưu hơn và những chuẩn mực chưa được cập nhật tại VAS, đảm bảo tính khách quan và hiệu quả khi lập BCTC.

2. Thay đổi cách thức bút toán khiến kế toán dễ mắc lỗi sai

Các chuẩn mực IFRS mang tính chất chi tiết hơn, rõ ràng hơn so với VAS, đòi hỏi người kế toán phải có các bút toán cụ thể, bám sát so với các đầu mục, yêu cầu của BCTC. Việc này sẽ cần thời gian để các kế toán viên có thể làm quen và thực hiện một cách thông thạo như VAS.

3. Tự xây dựng cấu trúc BCTC thay vì có hướng dẫn chi tiết

Về bản chất, VAS áp dụng nguyên tắc rules-based còn IFRS áp dụng nguyên tắc principles-based. Với VAS, các kế toán sẽ lập BCTC dựa theo các điều luật, quy định, thông tư hướng dẫn chi tiết, nếu phát sinh những khoản tài chính mới ngoài văn bản hướng dẫn, các kế toán viên sẽ bối rối và gặp khó khăn trong việc phân loại. Ngược lại, với IFRS, nguyên tắc principles-based cho phép các kế toán dựa theo những nguyên tắc chung nhất, khách quan nhất, từ đó áp dụng một cách linh hoạt vào doanh nghiệp của mình.

Ví dụ: Với VAS, các kế toán viên sẽ lập BCTC theo một form mẫu sẵn, một cách rập khuôn còn với IFRS, BCTC được xây dựng một cách linh hoạt như phần chi phí có thể chọn lập theo Bản chất (Nature) gồm chi phí cố định, chi phí biến đổi hay lập theo Chức năng (Function) gồm chi phí bán hàng, chi phí quản lý, chi phí lãi vay,…

4. Khó khăn khi làm việc với hệ thống kế toán, phần mềm kế toán mới

Áp dụng chuẩn mực IFRS đồng nghĩa với việc phải nâng cấp, đổi mới hệ thống kế toán cũng như các phần mềm, tính năng liên quan. Việc này cũng gây ra những bất lợi nhất định cho các kế toán viên, nhất là với những người đã quen thao tác trên hệ thống cũ, yêu cầu sự nỗ lực học hỏi và tiếp thu một cách nhanh chóng để tránh mắc lỗi trong quá trình thực hiện.

[Tặng Miễn Phí] Tài liệu IFRS đầy đủ và chi tiết xem ngay đừng bỏ lỡ!

Hướng dẫn chuyển đổi Báo cáo tài chính từ VAS sang IFRS chi tiết

Bảng quy trình đưa ra quyết định và các khuyến nghị, góp phần hỗ trợ doanh nghiệp xác định kế hoạch cho hành trình chuyển đổi sang IFRS

1. Xác định thời điểm chuyển đổi đầu tiên

Đầu tiên, doanh nghiệp cần phải xác định được năm bắt đầu tiến hành quá trình chuyển đổi báo cáo tài chính từ VAS sang IFRS. Trong bộ chuẩn mực IFRS, IFRS 1 – Lần đầu áp dụng IFRS đã đưa ra yêu cầu cần phải trình bày thông tin so sánh cho báo cáo tài chính chuyển đổi lần đầu tiên.

Bạn hãy xem xét ví dụ dưới đây:

Doanh nghiệp X xác định được rằng năm bắt đầu chuyển đổi là 2025, BCTC được lập lần đầu theo IFRS là BCTC năm 2025. Ngày chuyển đổi sang áp dụng IFRS của doanh nghiệp là 01/01/2024. Như vậy, doanh nghiệp phải chuẩn bị các thông tin và dữ liệu theo yêu cầu trước ít nhất một năm kể từ năm bắt đầu trình bày BCTC theo IFRS. Do yêu cầu cần phải so sánh thông tin, chuẩn mực IFRS 1, tại đoạn 21 có chỉ rõ yêu cầu rằng, BCTC được lập lần đầu theo IFRS của doanh nghiệp phải bao gồm:

03 Báo cáo tình hình tài chính (tại thời điểm 01/01/2024, 31/12/2024 và 31/12/2025)

02 Báo cáo thu nhập toàn diện (năm 2024 và 2025)

02 Báo cáo lưu chuyển tiền tệ (năm 2024 và 2025)

02 Báo cáo thay đổi vốn chủ sở hữu (năm 2024 và 2025)

Các thuyết minh liên quan bao gồm thông tin so sánh cho tất cả các báo cáo

Điều này đặt ra yêu cầu doanh nghiệp cần phải xác định được thời điểm bắt đầu chuyển đổi chuẩn mực lập báo cáo tài chính từ VAS sang IFRS để có thời gian ghi chép, thu thập và chuẩn bị thông tin cần thiết theo yêu cầu của các chuẩn mực.

2. Xác định sự khác biệt giữa VAS và IFRS

Để quá trình chuyển đổi báo cáo tài chính từ VAS sang IFRS dễ dàng, kế toán cần nắm chắc các kiến thức về VAS và IFRS và phân biệt được sự giống và khác nhau giữa hai chuẩn mực này.

Tiến hành quá trình này bằng cách đối chiếu từng khoản mục trên BCTC, từ đó ghi chép lại những điểm cần phải lưu ý. Do khác biệt về nguyên tắc nên sẽ có những khoản mục của báo cáo VAS bị thiếu, khác biệt thậm chí là không có so với báo cáo IFRS.

>>Xem thêm: So sánh VAS và IFRS: 5 khác biệt cơ bản giữa hai loại BCTC

Dưới đây là một số chuẩn mực ảnh hưởng lớn nhất khi chuyển đổi, tập trung chủ yếu vào cách thức trình bày báo cáo tài chính, giá trị tài sản do doanh nghiệp kiểm soát theo quan điểm của Chuẩn mực IFRS và những gì cần thiết cho báo cáo hợp nhất:

IFRS	VAS tương đương	Nội dung
IAS 1	VAS 21	Trình bày báo cáo tài chính
IAS 7	VAS 24	Báo cáo lưu chuyển tiền tệ
IAS 8	VAS 29	Thay đổi chuẩn mực kế toán, ước tính kế toán và sai sót
IAS 10	VAS 23	Các sự kiện phát sinh sau ngày kết thúc niên độ kế toán
IAS 20	Không có chuẩn mực VAS tương đương	Các khoản trợ cấp từ Chính phủ
IAS 29	Không có chuẩn mực VAS tương đương	Báo cáo tài chính trong điều kiện lạm phát kinh tế siêu lạm phát
IFRS 1	VAS 26	Thông tin và các bên liên quan
IAS 32	VAS 30	Lãi trên cổ phiếu
IFRS 13	VAS 27	Áp dụng lần đầu IFRS
IFRS 7	Không có chuẩn mực VAS tương đương (quy định một phần trong VAS 22 và Thông tư số 210/2009/TT-BTC)	Công bố các công cụ tài chính
IFRS 8	VAS 28	Bộ phận kinh doanh
IFRS 17	VAS 19	Hợp đồng bảo hiểm
IAS 2	VAS 2	Hàng tồn kho
IAS 12	VAS 17	Thuế thu nhập doanh nghiệp
IAS 16	VAS 3	Tài sản cố định hữu hình
IAS 19	Không có chuẩn mực VAS tương đương	Phúc lợi của người lao động
IAS 23	VAS 16	Chi phí đi vay
IAS 36	Không có chuẩn mực VAS tương đương	Đánh giá tài sản
IAS 37	VAS 18	Các khoản dự phòng, tài sản và nợ tiềm tàng
IAS 38	VAS 4	Tài sản cố định vô hình
IAS 40	VAS 5	Bất động sản đầu tư
IAS 41	Không có chuẩn mực VAS tương đương	Nông nghiệp
IFRS 2	Không có chuẩn mực VAS tương đương	Thanh toán trên cơ sở cổ phiếu
IFRS 3	Không có chuẩn mực VAS tương đương	Tài sản dài hạn được giữ để bán và ngừng hoạt động
IFRS 6	Không có chuẩn mực VAS tương đương	Thăm dò và đánh giá tài nguyên khoáng sản
IFRS 9	Thay thế IAS 39	Công cụ tài chính
IFRS 15	Thay thế IAS 18 và IAS 11	Doanh thu từ hợp đồng với khách hàng
IFRS 16	Thay thế IAS 17	Thuê tài sản
IAS 21	VAS 10	Ảnh hưởng của việc thay đổi tỷ giá hối đoái
IAS 27	Không có chuẩn mực VAS tương đương	Báo cáo tài chính riêng
IAS 28	VAS 7, VAS 8	Kế toán các khoản đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết
IFRS 10	VAS 25	Hợp nhất kinh doanh
IFRS 11	VAS 12	Báo cáo tài chính hợp nhất
IFRS 12	Không có chuẩn mực VAS tương đương	Thuyết minh lợi ích từ các đơn vị khác

>> Ngoài ra hãy tìm hiểu chi tiết thêm:

3. Chuẩn bị thông tin cụ thể cho mỗi sự khác biệt cần điều chỉnh

Sau khi đã xác định được các khoản mục giống và khác nhau giữa hai loại báo cáo, chúng ta sẽ tiến hành thu thập thông tin liên quan đến các khoản mục còn thiếu hay có sự khác biệt để hoàn thiện báo cáo IFRS. Khi tiến hành chọn lọc, thu thập thông tin, bạn cần lưu trữ cẩn thận bản gốc, dù là bút toán trên sổ sách hay bút toán trên phần mềm đều không tránh khỏi các trường hợp gặp lỗi và có thể làm hỏng hay bỏ sót dữ liệu.

Dựa trên nội dung giữa hai chuẩn mực và những ghi chép ở phần trên, xác định các giao dịch này sẽ được hạch toán như thế nào nếu theo tiêu chuẩn IFRS.

Đây là bước quan trọng, cần phải tiến hành một cách cẩn thận và chính xác, mọi lỗi sai, dù nhỏ nhưng cũng sẽ khiến cho quá trình chuyển đổi thất bại.

4. Chuẩn bị bảng tổng hợp các điều chỉnh

Bước tiếp theo, chúng ta cần lập một bảng tổng hợp các bút toán điều chỉnh gồm:

(1) các bút toán nghịch đảo các bút toán đã ghi nhận theo VAS và (2) các bút toán mới ghi nhận lại các giao dịch theo chuẩn mực IFRS.

(1) Bút toán đảo:

Bút toán đảo là một khái niệm trong kế toán, thường được sử dụng để hủy bỏ một bút toán đã ghi sai trước đó. Thay vì xóa bỏ hoàn toàn bút toán sai, người ta sẽ ghi thêm một bút toán mới có giá trị bằng nhau nhưng ngược dấu, nhằm khôi phục lại tình trạng ban đầu của sổ sách kế toán. Các bút toán đảo ngược các bút toán đã ghi nhận theo VAS được xác định bằng các đảo ngược lại các bút toán gốc.

Ví dụ: Nếu bạn vô tình ghi nhầm một khoản chi phí 100.000 đồng vào tài khoản doanh thu, bạn sẽ ghi một bút toán đảo như sau:

Nợ: Doanh thu 100.000 đồng

Có: Chi phí 100.000 đồng

(2) Các bút toán mới ghi nhận lại các giao dịch theo chuẩn mực IFRS.

Kế toán viên cần chuẩn bị các bút toán mới, những bút toán có sự khác biệt giữa hai chuẩn mực và tiến hành chuyển đổi các bút toán này sang đúng chuẩn mực IFRS. Các bút toán ghi nhận vào Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh của các kỳ trước đã được kết chuyển vào số dư Lợi nhuận chưa phân phối của kỳ hiện tại. Chúng ta không thể chỉnh sửa các bút toán này vào Báo cáo thu nhập toàn diện của kỳ hiện tại. Do đó, các bút toán điều chỉnh liên quan đến Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh các kỳ trước sẽ được điều chỉnh vào Lợi nhuận chưa phân phối của kỳ chuyển đổi.

Sau khi chuẩn bị đầy đủ các bút toán trên, chúng ta đã hoàn thành bảng và có được bảng cân đối thử. Tiếp theo, hãy tiến hành lập báo cáo tài chính từ những thông tin này.

5. Lập báo cáo tài chính theo IFRS

Từ bảng cân đối thử, chúng ta đã có thể lập báo cáo tài chính. Tuy nhiên, cần lưu ý một số thông tín sau:

– Báo cáo tình hình tài chính:

Cần phải nêu rõ tài sản ngắn hạn, tài sản dài hạn; nợ ngắn hạn và nợ dài hạn theo các phân loại riêng trong báo cáo tình hình tài chính. IFRS không quy định thứ tự hoặc cấu trúc cho việc phân loại, tuy nhiên, thứ tự trình bày thường được áp dụng từ dài hạn đến ngắn hạn.
Mặc dù IFRS không hướng dẫn cụ thể về việc lập báo cáo tài chính theo cơ sở thanh lý, doanh nghiệp được yêu cầu phải trình bày tất cả tài sản và nợ phải trả dựa trên thứ tự thanh khoản, nếu áp dụng.
Phải thuyết minh riêng “tổng tài sản được phân loại là nắm giữ để bán và các tài sản nằm trong nhóm tài sản chờ thanh lý được phân loại là nắm giữ để bán” và “các khoản nợ phải trả nằm trong nhóm nợ phải trả chờ thanh lý được phân loại là nắm giữ để bán”, nếu áp dụng.

– Báo cáo thu nhập toàn diện:

Phải trình bày tất cả các khoản mục thu nhập và chi phí được ghi nhận trong kỳ: (1) Trong một báo cáo thu nhập toàn diện, hoặc (2) Trong hai báo cáo: một báo cáo trình bày các thành phần của lãi hoặc lỗ (báo cáo thu nhập riêng) và báo cáo thứ hai bắt đầu bằng lãi hoặc lỗ và các thành phần của thu nhập toàn diện khác (báo cáo thu nhập toàn diện).
Báo cáo thu nhập toàn diện sẽ bao gồm một mục riêng là tổng của (i) lãi hoặc lỗ sau thuế của các hoạt động không tiếp tục và (ii) lãi hoặc lỗ sau thuế được ghi nhận trên cơ sở đo lường giá trị hợp lý trừ chi phí bán hoặc chi phí thanh lý tài sản hoặc (các) nhóm tài sản thanh lý của các hoạt động không tiếp tục.
Báo cáo thu nhập toàn diện phải bao gồm từng thành phần của thu nhập toàn diện khác được phân loại theo bản chất. Các yếu tố cấu thành thu nhập toàn diện khác là các khoản doanh thu, chi phí, lãi và lỗ được loại trừ khỏi báo cáo lãi hoặc lỗ khi chúng chưa được thực hiện.
Phải trình bày phân tích các khoản chi phí được ghi nhận vào báo cáo lãi hoặc lỗ theo cách phân loại dựa trên bản chất hoặc chức năng của chi phí, tùy theo thông tin nào đáng tin cậy và phù hợp hơn. Phân loại chi phí theo chức năng phải trình bày thông tin bổ sung về bản chất của chi phí, bao gồm chi phí khấu hao và phân bổ và chi phí phúc lợi cho nhân viên.

– Báo cáo lưu chuyển tiền tệ:

Các khoản thanh toán chi phí lãi vay thường được phân loại là các hoạt động tài chính.
Các khoản thu (thanh toán) cho các hợp đồng tương lai, hợp đồng kỳ hạn, hợp đồng quyền chọn và hợp đồng hoán đổi được phân loại là các hoạt động đầu tư.

– Báo cáo thay đổi vốn chủ sở hữu: Phải trình bày một báo cáo về những thay đổi trong vốn chủ sở hữu bao gồm thông tin về các thành phần vốn chủ sở hữu và tổng thu nhập toàn diện.

– Thuyết minh BCTC:

Phải trình bày các thông tin cho phép người sử dụng báo cáo tài chính có thể đánh giá các mục tiêu, chính sách và quy trình quản lý nguồn vốn của doanh nghiệp.
Đối với các công cụ tài chính có thể bán lại cho chủ sở hữu được phân loại là công cụ vốn, phải thuyết minh (đối với các thông tin chưa được trình bày ở các phần khác) tóm tắt dữ liệu định lượng về các khoản được phân loại là vốn chủ sở hữu và các thông tin liên quan khác về việc mua lại hoặc hoàn lại các công cụ tài chính đó.

>> Đọc thêm

6. Áp dụng IFRS 1

Việc tiến hành chuyển đổi báo cáo tài chính từ chuẩn mực VAS sang IFRS tương đối phức tạp và khó khăn ở giai đoạn đầu tiên. Vì vậy, với những người lần đầu áp dụng chuẩn mực IFRS lên báo cáo tài chính, chuẩn mực IFRS 1 sẽ rất hữu ích khi nó đưa ra những hướng dẫn, lựa chọn và yêu cầu mang tính chất tham khảo dành cho giai đoạn đầu của lộ trình này.

Các bước cơ bản trong quy định của chuẩn mực IFRS 1 được trình bày dưới đây:

Bước 1: Lập bảng cân đối kế toán đầu kỳ

Lập số dư đầu kỳ của bảng cân đối kế toán tại ngày đầu tiên áp dụng chuẩn mực IFRS.
Số dư đầu kỳ không cần phải công bố trong thuyết minh báo cáo tài chính. Tuy nhiên, vẫn cần phải thuyết minh phần so sánh và đối chiếu của khoản mục vốn chủ sở hữu tại ngày đầu tiên.
Số đầu kỳ của bảng cân đối kế toán sẽ phản ánh tất cả các điều chỉnh từ VAS sang IFRS tại ngày chuyển đổi. Chúng thường được thực hiện thông qua tài khoản lợi nhuận chưa phân phối, trừ khi một tài khoản cụ thể khác được chỉ định.
Số đầu kỳ của bảng cân đối kế toán thường được lập trên cơ sở áp dụng hồi tố tất cả các hướng dẫn IFRS có hiệu lực vào ngày chuyển đổi cuối cùng. Tuy nhiên, có một số miễn trừ khỏi các quy tắc chung. Ngoài ra, có một số trường hợp ngoại lệ bắt buộc, nằm ngoài các quy tắc chung.

>> Hiểu rõ hơn về Hướng dẫn chi tiết lập bảng cân đối kế toán hợp nhất theo IFRS

Bước 2: Xác định các trường hợp được miễn trừ khỏi quy định hồi tố

Trong các phương pháp đánh giá, có một số phương pháp lựa chọn miễn trừ trong việc trình bày hồi tố. Các miễn trừ này đều mang tính tùy chọn riêng lẻ như:

hợp nhất kinh doanh
các nghiệp vụ chi trả bằng cổ phần
hợp đồng bảo hiểm
giá trị hợp lý, giá trị ghi sổ và giá trị mang tính ước lượng
hoạt động thuê
chênh lệch tỷ giá
các khoản đầu tư vào các công ty con, công ty liên kết, các hình thức hợp tác kinh doanh
tài sản và các nghĩa vụ nợ phải trả của các công ty con, công ty liên doanh liên kết và các hình thức liên kết kinh doanh
các công cụ tài chính
thay đổi tính chất các công cụ tài chính được ghi nhận từ trước đây
giá trị hợp lý của tài sản và nợ phải trả tại thời điểm ghi nhận ban đầu
chi phí cải tạo mặt bằng đang được ghi nhận trong nguyên giá của tài sản cố định
tài sản tài chính và tài sản vô hình được thỏa thuận trong hoạt động nhượng quyền (IFRIC 12)
chi phí lãi vay
các khoản ứng trước từ khách hàng
thanh lý các nghĩa vụ tài chính với các công cụ vốn
ảnh hưởng của siêu lạm phát
hợp tác kinh doanh
chi phí dọn dẹp bề mặt trong giai đoạn khai thác (hoạt động sản xuất quặng)

Bước 3: Các trường hợp ngoại lệ khi áp dụng hồi tố các IFRS

Hiện tại có 5 ngoại lệ khi áp dụng IFRS lần đầu tiên:

IAS 39 – Hoàn ghi nhận các công cụ tài chính
IFRS 9 – Kế toán phòng ngừa rủi ro
IAS 27 – Lợi ích của cổ đông không kiểm soát
Giá trị tài sản liên quan đến lĩnh vực dầu khí
Xác định một thỏa thuận có phải là hoạt động thuê mượn

Bước 4: Lập và trình bày thuyết minh cho báo cáo tài chính bán niên

Đối chiếu khoản mục vốn chủ sở hữu VAS và IFRS tại ngày chuyển đổi và tại ngày kết thúc năm tài chính;
Đối chiếu khoản mục vốn chủ sở hữu theo VAS và IFRS tại ngày lập báo cáo tài chính;
Đối chiếu báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh giữa VAS và IFRS cho năm tài chính – áp dụng cho cả báo cáo quý và báo cáo kết thúc năm;
Đối chiếu báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh giữa VAS và IFRS cho năm tài chính gần nhất;
Chi tiết các điều chỉnh trọng yếu trên báo cáo lưu chuyển tiền tệ;
Chi tiết ảnh hưởng của việc suy giảm giá trị của tài sản hoặc hoàn nhập các khoản ghi nhận suy giảm giá trị đối với lần đầu áp dụng IFRS.

Bước 5: Lập và trình bày thuyết minh cho báo cáo tài chính năm

Đối chiếu khoản mục vốn chủ sở hữu theo VAS và IFRS tại ngày chuyển đổi (và tại ngày kết thúc năm tài chính nếu 2 ngày này khác nhau);
Đối chiếu báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh giữa VAS và IFRS cho năm tài chính gần nhất;
Chi tiết ảnh hưởng của việc suy giảm giá trị của tài sản hoặc hoàn nhập các khoản ghi nhận suy giảm giá trị đối với lần đầu áp dụng IFRS;
Chi tiết các điều chỉnh trọng yếu trên báo cáo lưu chuyển tiền tệ.

Lưu ý quan trọng khi chuyển đổi BCTC từ VAS sang IFRS

IFRS 1 – Bảng cân đối kế toán đầu kỳ là điểm bắt đầu theo IFRS
Các điều chỉnh khi chuyển đổi từ VAS sang IFRS được phản ánh thông qua tài khoản Vốn chủ sở hữu
Chú ý đến các trường hợp được miễn khi áp dụng nguyên tắc hồi tố – điều này sẽ tiết

kiệm thời gian và giảm thiểu chi phí liên quan

Quan sát chặt chẽ việc áp dụng chuẩn mực IFRS 1 cho các doanh nghiệp tại Việt Nam trong suốt quá trình chuyển đổi, vì Bộ Tài chính có thể thay đổi hoặc loại bỏ một số trường hợp được miễn giảm này
Một số ngoại lệ nhất định đối với áp dụng hồi tố phải được tuân thủ
Các điều chỉnh từ VAS sang IFRS thông qua nguồn vốn
Đừng quên, đối với báo cáo bán niên hay cả năm, thuyết minh báo cáo đều cần phải được công bố trong năm chuyển đổi
Lập kế hoạch thu thập dữ liệu để đáp ứng yêu cầu này

>>>Xem thêm: IFRS 1 – Lần đầu áp dụng IFRS

Như vậy, quá trình chuyển đổi BCTC từ VAS sang IFRS hiện nay đang rất cần thiết. Việc trang bị cho bản thân một nền tảng kiến thức vững chắc sẽ giúp cho công việc kế toán trở nên thuận lợi hơn, góp phần mang lại nhiều lợi thế to lớn cho doanh nghiệp. Khóa học chuyển đổi báo cáo tài chính từ VAS sang IFRS tại Học viện TACA dưới sự giảng dạy của các giảng viên có thâm niên trong nghiệp vụ sư phạm cũng như bề dày về kinh nghiệm làm việc thực tiễn sẽ hỗ trợ cho bạn những kiến thức thức và kỹ năng hữu ích, tối ưu nhất trong quá trình chuyển đổi BCTC từ VAS sang IFRS.

>>> Khóa học chuyển đổi báo cáo tài chính từ VAS sang IFRS

Các câu hỏi thường gặp khi chuyển đổi BCTC từ VAS sang IFRS

1.1. Chuẩn mực kế toán là gì? VAS là gì? IFRS là gì?

Chuẩn mực kế toán gồm những quy định và phương pháp kế toán cơ bản để lập báo cáo tài chính. (Điều 7 – Luật Kế toán 2015)

VAS (Vietnam Accounting Standards) là hệ thống gồm các chuẩn mực kế toán được quy định tại Việt Nam, được Bộ Tài Chính ban hành thông qua 05 đợt, gồm 26 chuẩn mực từ năm 2000 đến năm 2005 có Thông tư hướng dẫn kèm theo.

IFRS (International Financial Reporting Standards) là hệ thống gồm các chuẩn mực kế toán do Hội đồng Chuẩn mực Kế toán Quốc tế International Accounting Standards Board (IASB) thiết kế và phát triển, từ năm 2001 đến năm 2023, gồm 17 chuẩn mực IFRS và 41 chuẩn mực ISA tính đến thời điểm hiện tại.

1.2. Sự khác biệt giữa VAS và IFRS là gì?

Sự khác biệt cơ bản nhất giữa VAS và IFRS là VAS sử dụng nguyên tắc rules-based, đưa ra những chỉ dẫn cụ thể về các giao dịch kế toán, còn IFRS sử dụng nguyên tắc principles-based, cung cấp một khuôn mẫu phục vụ cho việc đưa ra những đánh giá và quyết định chuyên nghiệp.

Lý do xuất hiện sự khác biệt này là do VAS đưa ra các quy định cụ thể và chi tiết giúp việc áp dụng chuẩn mực trở nên dễ dàng hơn, nhưng có thể dẫn đến tình trạng doanh nghiệp chỉ tuân thủ theo đúng quy định mà không cần suy nghĩ đến bản chất kinh tế của giao dịch. Ngược lại, IFRS đưa ra các nguyên tắc chung cho phép doanh nghiệp linh hoạt hơn trong việc áp dụng chuẩn mực, nhưng đòi hỏi doanh nghiệp phải có kiến thức chuyên môn sâu và khả năng phân tích phán đoán tốt. Tính đến hiện tại, ISAB đã công bố tất cả 17 chuẩn mực kế toán theo tiêu chuẩn quốc tế.

>>>Đọc thêm: So sánh IFRS và VAS: 5 Khác biệt cơ bản giữa hai loại BCTC

1.3. Hiểu biết về pháp luật và thuế

– Nhiều quy định kế toán trong cả VAS và IFRS đều dựa trên các quy định pháp luật liên quan đến thương mại, công ty, thuế, v.v. Ví dụ, cách hạch toán lợi nhuận chưa phân phối, dự phòng rủi ro, hoặc các giao dịch đặc biệt đều chịu ảnh hưởng của pháp luật.

– Tác động thuế: Các quyết định kế toán không chỉ ảnh hưởng đến báo cáo tài chính mà còn ảnh hưởng đến nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp. Việc lựa chọn phương pháp kế toán khác nhau có thể dẫn đến sự khác biệt lớn về số thuế phải nộp.

Ngoài ra, IFRS đòi hỏi công bố thông tin chi tiết hơn: IFRS yêu cầu doanh nghiệp phải công bố nhiều thông tin hơn so với VAS, bao gồm cả thông tin về các rủi ro pháp lý và thuế. Việc có sự am hiểu về pháp luật và thuế giúp doanh nghiệp:

– Đánh giá đầy đủ các rủi ro: Nhận biết các rủi ro pháp lý và thuế tiềm ẩn có thể ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh.

– Lựa chọn phương pháp kế toán phù hợp: Chọn phương pháp kế toán tối ưu hóa lợi nhuận và tuân thủ các quy định pháp luật.

– Chuẩn bị các báo cáo tài chính tuân thủ: Đảm bảo báo cáo tài chính đáp ứng đầy đủ các yêu cầu của cả IFRS và pháp luật Việt Nam

Kinh nghiệm thực tiễn trong quá khứ từ các quốc gia khác

Đôi khi, việc xác định phạm vi công việc ở bước đầu tiên chưa đầy đủ. Nhận thức ban đầu rằng việc chuyển đổi chỉ là một vấn đề kế toán nay đã được thay thế bởi sự nâng cao trong nhận thức rằng quá trình này có quy mô lớn hơn và phức tạp hơn nhiều.
Các dự án thường thiếu sự tiếp cận toàn diện. Do quan điểm hạn chế nêu trên, các công ty thường không xem xét các hiệu ứng tài sản thế chấp, chẳng hạn như các ảnh hưởng của Công nghệ thông tin, Nhân sự và Thuế.
Một sự khởi đầu muộn thường dẫn đến sự gia tăng của chi phí. Một số ít công ty dự đoán và thực hiện các bước chuẩn bị từ trước sẽ ở một tình trạng tốt hơn nhiều so với các công ty bắt đầu việc chuyển đổi chậm trễ. Các công ty trì hoãn quá trình này sẽ chịu tổn thất về mặt chi phí cao và vấn đề phân chia nguồn lực lớn.
Nhiều công ty không đạt được trạng thái “hoạt động bình thường” cho báo cáo IFRS. Dữ liệu tài chính với chất lượng cao nhất chỉ có được khi các công ty tích hợp hoàn toàn IFRS vào hệ thống vào quy trình của họ. Những áp lực về thời gian đã loại trừ khả năng này; thay vào đó, năm tài chính đầu tiên thường có các yếu tố bất thường, thâm dụng lao động và không bền vững.
Rất khó để đạt được mục tiêu ngay lần đầu tiên thực hiện. Ngay cả trong hoàn cảnh lý tưởng về thời gian, nguồn lực và kiến thức, một quá trình chuyển đổi thường sẽ khó khăn và dễ thất bại. Một số công ty châu Âu hiện chỉ bắt đầu nhận lợi ích từ việc triển khai IFRS. Do nhiều ràng buộc, nỗ lực trong năm đầu tiên ở châu Âu đã tập trung nhiều hơn vào việc “hoàn thành áp dụng IFRS”. Lợi ích tiềm năng về việc giảm độ phức tạp, tăng hiệu quả, giảm chi phí và cải thiện tính minh bạch phải được xem xét sau.

>>> Xem thêm:

CertIFR – chứng chỉ lập báo cáo tài chính quốc tế (Level 1)

DipIFR – chứng chỉ lập báo cáo tài chính quốc tế (Level 2)

Chuyển đổi báo cáo tài chính từ VAS – IFRS

Khoá học IFRS toàn diện (CertIRF, DipIFR, VAS to IFRS)

Taca International Certificate,